Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է շուկայական տնտեսության ձևավորման և ֆինանսատնտեսական հարաբերությունների վերափոխման պայմաններում ազգային վճարահաշվարկային ենթակառուցվածքի ստեղծման, ներդրման և արդյունավետ գործունեության ապահովման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տնտեսավարող սուբյեկտների, առևտրային բանկերի, պետական կառույցների և ֆինանսական համակարգի մյուս մասնակիցների միջև դրամական միջոցների փոխանցման ու հաշվարկների կազմակերպման մեխանիզմներն են։ Քննվում է կենտրոնացված տնտեսական համակարգից շուկայական հարաբերությունների անցման պայմաններում վճարումների կազմակերպման նոր սկզբունքների անհրաժեշտությունը, բանկային համակարգի վերափոխման ազդեցությունը և անկանխիկ հաշվարկների զարգացման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վճարումների արագության, հուսալիության, անվտանգության և անընդհատության ապահովմանը, ինչպես նաև հաշվարկների իրականացման ընթացքում առաջացող ֆինանսական ու գործառնական ռիսկերի նվազեցմանը։ Ուսումնասիրվում են միջբանկային հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքները, վճարային գործիքների կիրառման հնարավորությունները, բանկային հաշիվների միջոցով իրականացվող գործառնությունները և ֆինանսական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանակման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վճարային ենթակառուցվածքի իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորման խնդիրը, քանի որ արդյունավետ համակարգի գործունեությունը պահանջում է մասնակիցների իրավունքների և պարտականությունների հստակ սահմանում, միասնական կանոնների կիրառում և համապատասխան վերահսկողական մեխանիզմների առկայություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը վճարային գործընթացների ավտոմատացման, տվյալների մշակման արագացման և ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում կանխիկ և անկանխիկ դրամաշրջանառության հարաբերակցությանը, տնտեսության մեջ վճարային կարգապահության ապահովմանը և հաշվարկների արդյունավետ կազմակերպման ազդեցությանը տնտեսական շրջանառության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգային ռիսկերի գնահատումը, քանի որ մեկ մասնակցի կողմից պարտավորությունների չկատարումը կամ տեխնիկական խափանումները կարող են ազդեցություն ունենալ փոխկապակցված ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև վճարային համակարգի զարգացման կազմակերպական և տեխնոլոգիական խոչընդոտները, մասնակիցների միջև համագործակցության անհրաժեշտությունը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վճարահաշվարկային համակարգի ներդրումը դիտարկում է որպես ֆինանսական ենթակառուցվածքների արդիականացման կարևոր բաղադրիչ՝ կապելով այն բանկային համակարգի կայունության, դրամաշրջանառության արդյունավետության, տնտեսական գործարքների սպասարկման և շուկայական տնտեսության ինստիտուցիոնալ զարգացման հետ։