Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի մշակության պայմաններում հողային հերբիցիդների կիրառման և սևահողերի կենսաբանական ակտիվության միջև փոխկապակցվածության ագրոէկոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ Գեղարքունիքի մարզին բնորոշ բնակլիմայական և հողային պայմանների հաշվառմամբ։ Հետազոտության առանցքում հողի կենսաբանական վիճակի փոփոխություններն են, որոնք կարող են առաջանալ մոլախոտերի դեմ կիրառվող քիմիական միջոցների ազդեցությամբ։ Հողը դիտարկվում է որպես բարդ կենդանի համակարգ, որտեղ միկրոօրգանիզմների գործունեությունը, օրգանական նյութերի քայքայումը, սննդատարրերի շրջանառությունը և ֆերմենտային գործընթացները կարևոր նշանակություն ունեն հողի բերրիության պահպանման ու մշակաբույսերի բնականոն զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հերբիցիդների ազդեցության պայմաններում հողային միկրոֆլորայի ընդհանուր ակտիվության, տարբեր ֆիզիոլոգիական խմբերի հարաբերակցության և կենսաքիմիական գործընթացների հնարավոր փոփոխություններին։ Քննվում է, թե բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառումը որքանով կարող է ժամանակավորապես փոփոխել հողի կենսաբանական հավասարակշռությունը և ինչպիսի դեր ունեն այդ փոփոխությունների բնույթի մեջ հողի հատկությունները, եղանակային պայմանները, խոնավությունը և ջերմաստիճանը։ Կարևոր ուղղություն է հողի ֆերմենտային ակտիվության ուսումնասիրությունը, քանի որ համապատասխան ցուցանիշները կարող են օգտագործվել որպես հողային միջավայրում տեղի ունեցող կենսաբանական փոփոխությունների զգայուն ցուցիչներ։ Դիտարկվում են նաև հումուսի և սննդատարրերի փոխակերպման հետ կապված գործընթացները, որոնք անմիջականորեն առնչվում են հողի բերրիության և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում համադրվում են մշակաբույսի աճեցման, մոլախոտային բուսականության վերահսկման և հողային էկոհամակարգի պահպանման խնդիրները՝ գնահատելով գյուղատնտեսական միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը ոչ նպատակային հողային կենսաբանական գործընթացների վրա։ Գեղարքունիքի մարզի պայմանների առանձնացումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել բարձրադիր գյուղատնտեսական տարածքներին բնորոշ կլիմայական գործոնների և սևահողերի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հողի կենսաբանական ակտիվության ցուցանիշների միջոցով ագրոէկոհամակարգերի վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, գյուղատնտեսական մանրէաբանության և ագրոէկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտականորեն գնահատել բույսերի պաշտպանության քիմիական միջոցների և հողի կենսաբանական գործընթացների փոխազդեցությունը ու նպաստել հողային ռեսուրսների կայուն օգտագործման սկզբունքների զարգացմանը։