Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցում սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երեխայի անձի բարոյական, սոցիալական և մշակութային զարգացման վրա կրթական միջավայրի ազդեցությունը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ տարրական դպրոցը ոչ միայն գիտելիքների և հմտությունների փոխանցման, այլև երեխայի աշխարհայացքի, վարքագծային սկզբունքների և հասարակության մեջ ընդունված արժեքների ձևավորման կարևոր փուլ է։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է արժեքային կողմնորոշումների էությունը, դրանց կառուցվածքը և տարրական դպրոցական տարիքում ձևավորման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով երեխայի տարիքային, հոգեբանական և սոցիալական զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի արժեքների ձևավորմանը, ինչպիսիք են բարությունը, ազնվությունը, պատասխանատվությունը, փոխադարձ հարգանքը, համագործակցությունը, ընկերասիրությունը, հայրենասիրությունը, աշխատասիրությունը, արդարությունը և հանդուրժողականությունը։ Քննության է առնվում ուսուցման և դաստիարակության միասնական գործընթացը՝ ցույց տալով, որ արժեքների ձևավորումը առավել արդյունավետ է այն դեպքում, երբ դրանք ոչ միայն ներկայացվում են տեսականորեն, այլև ամրապնդվում են երեխայի առօրյա գործունեության, հաղորդակցության և գործնական փորձի միջոցով։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ուսուցչի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ նրա անձնական օրինակը, հաղորդակցման ոճը, մանկավարժական մոտեցումները և դասարանում ստեղծվող բարոյահոգեբանական միջավայրը էական ազդեցություն ունեն սովորողների արժեքային համակարգի ձևավորման վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ընտանիքի և դպրոցի համագործակցությանը, քանի որ երեխայի արժեքային պատկերացումները ձևավորվում են ոչ միայն դասապրոցեսում, այլև ընտանեկան և սոցիալական միջավայրի ազդեցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր առարկաների, հատկապես մայրենի լեզվի, գրականության, պատմության, արվեստի և շրջակա աշխարհի ուսումնասիրության հնարավորությունները՝ արժեքային դաստիարակության խնդիրները ուսումնական գործընթացում ներառելու համար։ Կարևորվում են նաև խաղային, խմբային, ստեղծագործական, նախագծային և իրավիճակային մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս երեխաներին ինքնուրույն քննարկել բարոյական երկընտրանքները, արտահայտել սեփական տեսակետը, լսել ուրիշներին և գործնականում կիրառել ձեռք բերած արժեքային պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման մակարդակի գնահատման և զարգացման արդյունավետ մանկավարժական պայմանների բացահայտման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ժամանակակից կրթության համար, քանի որ կրթական համակարգի նպատակը միայն ակադեմիական արդյունքների ապահովումը չէ․ այն նաև ինքնուրույն, պատասխանատու, սոցիալապես ակտիվ և բարոյական արժեքներով առաջնորդվող անհատի ձևավորումն է։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, հոգեբաններին, կրթության կազմակերպիչներին, ծնողներին, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տարրական դպրոցը որպես երեխայի արժեքային աշխարհընկալման ձևավորման կարևորագույն միջավայր և բացահայտում է այն մանկավարժական միջոցներն ու պայմանները, որոնք կարող են նպաստել սովորողների կայուն արժեքային կողմնորոշումների զարգացմանը։