Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Պերճ Զեյթունցյանի դրամատիկական ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում դրամատիկական խոսքի կառուցվածքը, բառապաշարը, շարահյուսական կազմակերպումը, ոճական միջոցները և կերպարների խոսքային անհատականացման եղանակներն են։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում է հեղինակի լեզվական համակարգի առանձնահատկությունը՝ հաշվի առնելով դրամատիկական ժանրի պահանջները, որտեղ խոսքը միաժամանակ իրականացնում է գործողություն առաջ տանելու, կերպար ստեղծելու, գաղափար արտահայտելու և կոնֆլիկտը բացահայտելու գործառույթներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկխոսությունների և մենախոսությունների կառուցվածքին, դրանց ռիթմին, հուզական լարվածությանը և խոսքային փոխազդեցության ձևերին։ Վերլուծվում են տարբեր սոցիալական, հոգեբանական և անհատական հատկանիշներ ունեցող կերպարների խոսքի առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով բացահայտվում են նրանց աշխարհայացքը, բնավորությունը, արժեքային համակարգը և միջանձնային հարաբերությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է բառապաշարի ընտրությունը, խոսակցական, գրական, հուզական-արտահայտչական և այլ շերտերի կիրառությունը, ինչպես նաև դարձվածքների, պատկերավոր արտահայտությունների, փոխաբերությունների, համեմատությունների և այլ ոճական միջոցների գործածությունը։ Կարևորվում է նաև լեզվի և պատմական-մշակութային միջավայրի կապը, քանի որ դրամատիկական երկերի լեզվական կառուցվածքը հաճախ պայմանավորված է պատկերվող ժամանակաշրջանի, հասարակական հարաբերությունների և գաղափարական խնդիրների առանձնահատկություններով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի կողմից ժամանակակից հայերենի արտահայտչական հնարավորությունների օգտագործման ուսումնասիրությունը և այն միջոցների բացահայտումը, որոնց շնորհիվ դրամատիկական խոսքը ձեռք է բերում բնականություն, կենդանություն և բեմական ազդեցիկություն։ Քննարկվում են նաև հեգնանքի, հակադրության, ենթատեքստի և լեզվական այլ հնարքների դերը՝ կերպարների և կոնֆլիկտային իրավիճակների բացահայտման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Պերճ Զեյթունցյանի դրամատուրգիան դիտարկել նաև լեզվաոճական տեսանկյունից՝ բացահայտելով հեղինակի անհատական ոճի ձևավորման հիմնական առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, լեզվաբանների, հայագետների, դրամատուրգիայի և թատերագիտության մասնագետների, դասախոսների, ուսուցիչների, գիտաշխատողների և բուհերի համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Ուսումնասիրության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է գրականագիտական և լեզվաբանական մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է լեզվական արտահայտչամիջոցների համակարգը նպաստում դրամատիկական ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական և հոգեբանական ամբողջականության ձևավորմանը։