Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Վասպուրականի մանրանկարչական դպրոցի ոճական և պատկերագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ԺԴ դարի վերջից մինչև ԺԷ դարի առաջին կեսը ստեղծագործած Հովհաննես Խիզանցու, Զաքարիա Ավանցու և Մեսրոպ Խիզանցու գեղարվեստական ժառանգության օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի վասպուրականյան մանրանկարչության ինքնատիպ գեղարվեստական լեզուն, դրա ձևավորման առանձնահատկությունները և հայկական միջնադարյան արվեստի ընդհանուր զարգացման համատեքստում ունեցած նշանակությունը։ Աշխատանքում մանրամասն դիտարկվում են ձեռագրերի պատկերազարդումները, կերպարների կառուցվածքը, հորինվածքային լուծումները, գունային համակարգը, զարդարվեստի տարրերը, դեկորատիվ մոտիվները և պատկերագրական սխեմաները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեք վարպետների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու նրանց անհատական ձեռագիրը, ընդհանրությունները և տարբերությունները, ինչպես նաև այն գեղարվեստական ավանդույթները, որոնք միավորում են նրանց աշխատանքները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կերպարների ներկայացման եղանակը, դեմքերի ու մարմինների համամասնությունները, շարժումների և ժեստերի արտահայտչականությունը, հագուստի ու մանրամասների պատկերումը, որոնք միասին ձևավորում են մանրանկարչական ստեղծագործությունների յուրահատուկ ոճը։ Պատկերագրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կրոնական թեմաները, աստվածաշնչյան սյուժեները, սրբերի կերպարները և այլ պատկերային մոտիվներ մեկնաբանվել ու վերարտադրվել Վասպուրականի մանրանկարչության մեջ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ձեռագրերի գեղարվեստական ձևավորման և գրքի մշակույթի փոխկապակցվածությանը՝ հաշվի առնելով, որ մանրանկարչությունը ոչ միայն պատկերային արվեստ էր, այլև միջնադարյան ձեռագրի ընդհանուր կառուցվածքի կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ձեռագրերի միջև պատկերագրական կապերը, կրկնվող հորինվածքները, տեղական գեղարվեստական ավանդույթների շարունակականությունը և արտաքին մշակութային ազդեցությունների հնարավոր դրսևորումները։ Երեք վարպետների ստեղծագործության համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել Վասպուրականի մանրանկարչության զարգացման ընթացքը և դրա փոփոխությունները մի քանի դարերի ընթացքում։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն նպաստում է հայկական միջնադարյան կերպարվեստի կարևոր ուղղություններից մեկի ավելի ամբողջական ուսումնասիրությանը և ընդգծում է Վասպուրականի ձեռագրական մշակույթի ինքնատիպ տեղը հայ արվեստի պատմության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել արվեստաբանների, հայագետների, միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրողների, ձեռագրագետների, պատմաբանների, ուսանողների և հայկական մանրանկարչության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։