Պատրաստի նյութեր

Աշխատանքը նվիրված է 1800-1920 թվականների ընթացքում հայ մանկավարժության մեջ բուսաբանության առարկայի բովանդակության ձևավորման և դրա դասավանդման մեթոդիկայի հիմնախնդիրների պատմական ու մանկավարժական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես է տվյալ ժամանակաշրջանում հայ կրթական միջավայրում ձևավորվել բնագիտական գիտելիքների, մասնավորապես բուսաբանական գիտելիքների ուսուցման անհրաժեշտությունը, ինչ բովանդակություն է ներառվել ուսումնական ծրագրերում և ինչ մեթոդներով է իրականացվել դրա փոխանցումը սովորողներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ մանկավարժական մտքի զարգացմանը՝ սկսած XIX դարի սկզբի կրթական գործընթացներից մինչև XX դարի առաջին տասնամյակները, երբ բնագիտական կրթությունը աստիճանաբար ձեռք էր բերում ավելի համակարգված բնույթ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հայ մանկավարժների և կրթական գործիչների հայացքները բնության ուսումնասիրման, բուսաբանության ուսուցման նպատակների և երեխաների գիտական աշխարհայացքի ձևավորման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսաբանական նյութի ընտրության և դասակարգման սկզբունքներին, ուսուցման հաջորդականությանը, տեսական գիտելիքների և գործնական գործունեության հարաբերակցությանը։ Կարևորվում են դիտարկումը, փորձը, բնության անմիջական ուսումնասիրությունը, հերբարիումների օգտագործումը, բույսերի ճանաչումը և այլ տեսակի գործնական աշխատանքները, որոնք կարող էին նպաստել սովորողների հետաքրքրության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ուսուցման մեթոդների կապը տվյալ ժամանակաշրջանի մանկավարժական առաջադեմ գաղափարների հետ՝ հաշվի առնելով աշակերտակենտրոնության, տեսանելիության, մատչելիության և գիտականության սկզբունքների զարգացումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայալեզու դասագրքերի, ուսումնական ձեռնարկների և մեթոդական գրականության ձևավորմանը, դրանց բովանդակությանը և բուսաբանության դասավանդման գործընթացում ունեցած դերին։ Միաժամանակ դիտարկվում է այն խնդիրը, թե ինչպես են ազգային կրթական պահանջները, բնաշխարհի առանձնահատկությունները և հայերեն մասնագիտական բառապաշարի ձևավորումը ազդել բուսաբանական կրթության զարգացման վրա։ Ժամանակաշրջանի կրթական գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ձեռքբերումները, այնպես էլ առկա դժվարությունները՝ ուսումնական նյութի մատչելիության, ուսուցիչների պատրաստվածության, դասագրքային ապահովվածության և գործնական ուսուցման կազմակերպման ոլորտներում։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է բուսաբանության դասավանդման մեթոդիկայի պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը և ցույց է տալիս դրա տեղը հայ մանկավարժական մտքի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ մանկավարժության պատմությամբ, բնագիտական կրթության զարգացմամբ, կենսաբանության դասավանդման մեթոդիկայով և XIX-XX դարերի հայկական կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսուցիչների և ուսանողների համար։