Պատրաստի նյութեր

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի ողբերգություններում բառախաղի և փոխաբերության լեզվաոճական առանձնահատկությունների, դրանց գեղարվեստական գործառույթների և թարգմանության ընթացքում իմաստային ու արտահայտչական համարժեքության պահպանման հիմնախնդիրների զուգադրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում անգլերեն բնագրերում կիրառված բառախաղերի և փոխաբերական արտահայտությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական, ոճական ու մշակութային առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց վերարտադրման հնարավորություններին թարգմանական տարբերակներում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվի բազմաշերտությանը, բառերի բազմիմաստության կիրառմանը, պատկերավոր արտահայտությունների գեղարվեստական ազդեցությանը և դրանց միջոցով կերպարների հոգեբանական վիճակների, ներքին հակասությունների ու դրամատիկական լարվածության արտահայտմանը։ Ուսումնասիրվում են բառախաղի ձևավորման լեզվական մեխանիզմները, մասնավորապես՝ բազմիմաստությունը, համանունությունը, հնչյունական նմանությունները, իմաստային հակադրությունները և ենթատեքստային զուգորդումները, որոնք կարևոր դեր են կատարում շեքսպիրյան խոսքի գեղարվեստական ինքնատիպության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են փոխաբերության ճանաչողական և գեղագիտական գործառույթները, դրա կապը կերպարային մտածողության, խորհրդանշական պատկերների և ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակության հետ։ Զուգադրական վերլուծության ընթացքում դիտարկվում են ողբերգական իրադարձությունների, սիրո, ճակատագրի, իշխանության, բարոյական ընտրության, մեղքի և մարդկային ապրումների արտահայտման լեզվական միջոցները՝ բացահայտելով դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող իմաստային և ոճական դժվարությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բնագրի բառախաղը կամ փոխաբերությունը պայմանավորված է անգլերենի լեզվական կառուցվածքով, պատմամշակութային միջավայրով կամ տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհընկալմամբ, ինչի հետևանքով թարգմանիչը կանգնում է բառացի վերարտադրության և գեղարվեստական համարժեքության ապահովման ընտրության առաջ։ Քննության են առնվում թարգմանական փոխակերպումների, իմաստային փոխհատուցման, բացատրական փոխանցման, փոխաբերական պատկերների պահպանման կամ վերակառուցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով թարգմանվող լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բնագրի և թարգմանությունների համեմատական ուսումնասիրության միջոցով թարգմանչական ռազմավարությունների բացահայտումը, ինչպես նաև գեղարվեստական տեքստի իմաստային ամբողջականության, հուզական ներգործության և հեղինակային ոճի պահպանման չափանիշների դիտարկումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են նաև միջմշակութային հաղորդակցության, լեզվական պատկերավորման, գրական ավանդույթների փոխազդեցության և թարգմանչի ստեղծագործական մեկնաբանության հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ ընկալելու Շեքսպիրի դրամատուրգիական արվեստի լեզվական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական խոսքի թարգմանության բարդությունները և տարբեր լեզուներում փոխաբերական ու բազմիմաստ արտահայտությունների վերարտադրման օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գրականագետների, թարգմանաբանների, անգլիական գրականության ուսումնասիրողների, բանասիրական մասնագիտությունների դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների, ինչպես նաև գեղարվեստական թարգմանության տեսությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ և Շեքսպիրի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։