Պատրաստի նյութեր

Ժողովածուն ներկայացնում է Հովհաննես Կարապետյանի՝ Աշըղ Շիրին մականունով հայտնի աշուղի երգարվեստը և արժեքավոր նյութ է հայ աշուղական ու ժողովրդական երաժշտական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Աշուղական արվեստը հայ մշակութային ավանդույթում միավորում է բանաստեղծական խոսքը, երաժշտությունը, կատարողական վարպետությունը և բանավոր ստեղծագործության փոխանցման եղանակները։ Աշուղները հաճախ իրենց երգերում անդրադարձել են սիրուն, մարդկային զգացմունքներին, անձնական ապրումներին, բարոյական արժեքներին և հասարակական կյանքին՝ ստեղծելով ինչպես քնարական, այնպես էլ խրատական ու պատմողական բնույթի ստեղծագործություններ։ Տարբեր երգերի համախմբումը մեկ ժողովածուում հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու աշուղական երգացանկի բազմազանության և երգային ավանդույթի գրավոր պահպանման նշանակության մասին։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել բանավոր միջավայրում տարածվող երգերի գրառման, պահպանման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ երաժշտական բանահյուսությամբ, աշուղական բանաստեղծությամբ, 19-րդ դարի մշակութային կյանքով և հայ տպագիր գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական նշանակություն ունի՝ որպես հայ աշուղական ժառանգության պահպանմանն ու ուսումնասիրությանն առնչվող տպագիր աղբյուր։

Գիրքը վերնագրով առնչվում է զատկի՝ քրիստոնեական գլխավոր տոներից մեկի, և նախասահմանության՝ աստվածաբանական ու փիլիսոփայական մտքի կարևոր հասկացություններից մեկի թեմաներին։ Զատիկը քրիստոնեական ավանդության մեջ խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի հարությունը և կապված է փրկության, հավատի, հոգևոր նորոգման ու հավիտենական կյանքի գաղափարների հետ։ Նախասահմանության հասկացությունը վերաբերում է Աստծո կամքի, մարդկային կյանքի ընթացքի, ազատ կամքի և փրկության փոխհարաբերությունների շուրջ ձևավորված կրոնական պատկերացումներին։ Այս երկու թեմաների համադրությունը հնարավորություն է տալիս գիրքը դիտարկելու քրիստոնեական դավանաբանության, կրոնական մտածողության և բարոյական հարցադրումների համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցական գրականության, քրիստոնեական տոնակարգի և աստվածաբանական գաղափարների պատմությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Հրատարակությունը նաև նյութ է 19-րդ դարի հայալեզու կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով այն միջավայրը, որտեղ տպագիր գրքերը ծառայում էին հավատքի ուսուցմանը, կրոնական գիտելիքների տարածմանը և աստվածաբանական հարցերի շուրջ ընթերցողական հետաքրքրության ձևավորմանը։ Գրքի վերնագրում զատկի և նախասահմանության հիշատակումը միավորում է տոնական-ծիսական և դավանաբանական թեմաները՝ այն դարձնելով հայ կրոնական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար ուշադրության արժանի մատենագիտական միավոր։

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Զավան և Փառնակ անունների շուրջ կառուցված գրական պատմություն՝ ընթերցողին տեղափոխելով գեղարվեստական պատումի աշխարհ։ Վերնագրում հիշատակված կերպարները ստեղծագործության կենտրոնական առանցքն են, որոնց միջոցով կարող են բացահայտվել մարդկային հարաբերությունների, անձնական ընտրությունների, հասարակական միջավայրի և բարոյական պատկերացումների տարբեր կողմեր։ Երկի գրական արժեքը կարելի է դիտարկել նաև ժամանակաշրջանի հայալեզու գեղարվեստական արձակի զարգացման համատեքստում, երբ տպագիր գրականությունը կարևոր դեր ուներ ընթերցանության մշակույթի տարածման, գրական ճաշակի ձևավորման և հասարակական գաղափարների փոխանցման գործում։ Ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել 19-րդ դարի հայ գրականության, արևմտահայ գրական միջավայրի և հայերեն տպագիր գրքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու ժամանակի գրական լեզվին, պատումի կառուցման եղանակներին, կերպարների ներկայացման սկզբունքներին և ընթերցողին ուղղված գեղարվեստական խոսքի առանձնահատկություններին։ Գիրքը կարող է դիտարկվել որպես հայ գրական ժառանգության ուսումնասիրության նյութ՝ հատկապես այն հետազոտությունների շրջանակում, որոնք անդրադառնում են 19-րդ դարի հայալեզու հրատարակություններին, գեղարվեստական պատմությունների տարածմանը և ընթերցանության ավանդույթների ձևավորմանը։

Այս փոքրածավալ հրատարակությունը ներկայացնում է զավեշտական գուշակությունների թեման՝ համադրելով ժամանցը, հումորը և ապագայի մասին ենթադրություններ անելու տարածված սովորույթը։ Գուշակությունները տարբեր ժողովուրդների կենցաղային ու տոնական մշակույթի մաս են կազմել՝ հանդես գալով որպես զվարճանքի, հետաքրքրասիրության բավարարման և մարդկանց միջև աշխույժ շփման միջոց։ Զավեշտական բնույթը ենթադրում է, որ գուշակությունները նախատեսված են ոչ այնքան լուրջ կանխատեսումների, որքան ծիծաղ առաջացնելու, անսպասելի պատասխաններով զարմացնելու և ընթերցողին զվարճացնելու համար։ Նման նյութերում հումորը կարող է կառուցվել բառախաղերի, երկիմաստ արտահայտությունների, առօրյա իրավիճակների և մարդկային սովորությունների սրամիտ մեկնաբանությունների վրա։ Կարճ ձևաչափով զվարճալի գրքերը կարևոր տեղ են ունեցել 19-րդ դարի ընթերցանության մշակույթում՝ հասանելի լինելով տարբեր տարիքային և հասարակական խմբերի և ծառայելով որպես անհատական կամ խմբային ժամանցի միջոց։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն զվարճալի գրականության, ժողովրդական գուշակությունների մշակույթի, հումորային տպագիր նյութերի և ժամանակաշրջանի ժամանցային սովորույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև բանագետներին, մշակույթի պատմաբաններին և հայ տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այս փոքրածավալ հրատարակության վերնագիրը կապվում է ժողովրդի ժամանցի և զվարճանքի ձևերի հետ՝ մասնավորապես հիշատակելով «վիճակներ» հասկացությունը, որը կարող է վերաբերել վիճակահանությամբ կամ պատահական ընտրությամբ անցկացվող խաղերին ու զվարճանքներին։ Ժողովրդական զվարճանքները տարբեր ժամանակներում կարևոր տեղ են զբաղեցրել հասարակական և ընտանեկան կյանքում՝ դառնալով մարդկանց հավաքների, տոնական առիթների և համայնքային շփումների բաղադրիչ։ Դրանք կարող էին ներառել խաղեր, կատակային զբաղմունքներ, գուշակություններ և այլ մասնակցային ձևեր, որոնք համատեղում էին ժամանցը, ավանդույթը և մարդկանց միջև փոխազդեցությունը։ Նման նյութերի գրավոր ներկայացումը հնարավորություն է տալիս պահպանելու ժողովրդական ժամանցի որոշ ձևերի մասին տեղեկությունները և ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին դրանք ներկայացվում տպագիր մշակույթում։ 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքում զվարճանքի ու հավաքական զբաղմունքների նկարագրությունները կարող են արժեքավոր նյութ լինել առօրյա սովորույթների, տոնական մշակույթի և հանրային ժամանցի պատմության համար։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել բանահյուսությամբ, ժողովրդական խաղերով, հասարակական կենցաղով և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև օգտակար աղբյուր կարող է լինել ժամանակաշրջանի ժամանցային գրականության ու տպագրական արտադրանքի բազմազանությունը դիտարկելու համար։

Այս աշխատությունը վերաբերում է տոներին՝ որպես կրոնական, հոգևոր և հասարակական կյանքի կարևոր բաղադրիչի։ Քրիստոնեական ավանդության մեջ տոները կապված են աստվածաշնչյան իրադարձությունների, սրբերի հիշատակի, եկեղեցական պատմության և հավատքի հիմնական գաղափարների հետ։ Դրանք իրենց արտահայտությունն են գտել եկեղեցական արարողություններում, աղոթքներում, ծիսական սովորույթներում և ժողովրդական կենցաղում՝ դառնալով հոգևոր կյանքի ու մշակութային ինքնության պահպանման միջոց։ Տոների նշանակության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կրոնական պատկերացումներն ու եկեղեցական ավանդույթները փոխանցվել սերնդեսերունդ և ինչպես են ազդել համայնքային կյանքի կազմակերպման վրա։ Տոնացույցին և տոնական սովորույթներին նվիրված գրականությունը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել տոների բովանդակությանը, դրանց հոգևոր իմաստին և եկեղեցական օրացույցում ունեցած տեղին։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքների տարածման և հավատացյալների շրջանում եկեղեցական ավանդույթների ճանաչելիության բարձրացման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում քրիստոնեական տոնական մշակույթի, հայ եկեղեցական ավանդությունների և կրոնական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբանությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ, տոնացույցով և հայ ժողովրդի հոգևոր-մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այս հրատարակությունը վերաբերում է Զեյթունի պատմությանն առնչվող դեպքերին և իրադարձություններին։ Զեյթունը Կիլիկիայի հայկական բնակավայրերից էր, որն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայ ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ՝ իր ինքնուրույնության ձգտումներով, տեղական կառավարման ավանդույթներով և Օսմանյան իշխանությունների հետ ունեցած բարդ հարաբերություններով։ Զեյթունի բնակչության հասարակական ու քաղաքական կյանքը ձևավորվել է տարածաշրջանի պատմական պայմանների, վարչական հարաբերությունների և հայ բնակչության իրավունքների պահպանման շուրջ ծավալված հակասությունների ազդեցությամբ։ Զեյթունի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքի, տեղական ինքնակազմակերպման, ազգային ինքնագիտակցության և հայ բնակչության դիմադրության պատմական դրսևորումները հասկանալու համար։ Նման հրատարակությունները կարող են տեղեկություններ պահպանել տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառվող պատմական պատկերացումների և հասարակական արձագանքների մասին՝ նպաստելով ազգային պատմության վերաբերյալ տպագիր նյութերի ուսումնասիրությանը։ Թեև վերնագիրը չի հստակեցնում, թե հատկապես որ դեպքերն են ներկայացված, այն թույլ է տալիս գիրքը դիտարկել Զեյթունի պատմությանը նվիրված պատմական գրականության շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Կիլիկիայի հայկական բնակավայրերի անցյալով, 19-րդ դարի ազգային շարժումներով և հայ տպագիր պատմագրության զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Այս կարճ աշխատության վերնագիրը բարձրացնում է հարստության և աղքատության տարբերության, ինչպես նաև մարդու իրական արժեքը գնահատելու չափանիշների հարցը։ Հարստության և աղքատության թեման կարևոր տեղ է զբաղեցրել հասարակական ու բարոյախոսական գրականության մեջ, քանի որ այն առնչվում է նյութական բարեկեցությանը, սոցիալական անհավասարությանը, աշխատանքի արժեքին և մարդկանց միջև փոխհարաբերություններին։ Նման հարցադրումը կարող է ընթերցողին մղել խորհելու այն մասին, թե արդյոք մարդու հարստությունը պետք է գնահատել միայն ունեցվածքով ու նյութական հնարավորություններով, թե նաև նրա գիտելիքներով, առաքինություններով, վարքագծով և հասարակության հանդեպ վերաբերմունքով։ Հարստության ու աղքատության հակադրությունը հաճախ օգտագործվել է բարոյական դատողություններ ներկայացնելու և հասարակական պատկերացումները քննարկելու համար՝ ուշադրություն հրավիրելով արտաքին պայմանների և մարդկային արժանիքների միջև տարբերության վրա։ Վերնագրի հարցական ձևը մատնանշում է քննարկման կամ մտորումների խթանման նպատակ՝ ընթերցողին առաջարկելով ինքնուրույն գնահատել նյութական վիճակի և իրական արժեքի փոխհարաբերությունը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն հասարակական ու բարոյախոսական գրականության, սոցիալական թեմաների և կարճ դաստիարակչական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայ հասարակական մտքի պատմությամբ և ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթով հետաքրքրվողներին։

Այս աշխատության վերնագիրը մատնանշում է ամուսնական զույգերին ուղղված նվիրական կամ խրատական բնույթի նյութ։ Ընտանեկան հարաբերություններին վերաբերող գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել 19-րդ դարի դաստիարակչական և հասարակական մտքի մեջ՝ անդրադառնալով ամուսինների փոխհարաբերություններին, փոխադարձ հարգանքին, վստահությանը, պատասխանատվությանը և ընտանիքի կայունության նշանակությանը։ Ամուսնությունը դիտարկվել է ոչ միայն որպես անձնական հարաբերություն, այլև որպես հասարակական կյանքի կարևոր հիմք, որի բարեկեցությունը կապված է ընտանիքի անդամների վարքագծի, պարտականությունների և միմյանց հանդեպ վերաբերմունքի հետ։ Այսպիսի հրատարակությունները կարող էին ծառայել որպես ընթերցանության կամ նվիրելու համար նախատեսված նյութ՝ ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ խորհուրդներ և բարոյական մտորումներ ներկայացնելու նպատակով։ Վերնագիրը նաև արտացոլում է ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթում տարածված սովորույթը՝ որոշակի ընթերցողական խմբերի համար նախատեսված գրքերն առանձնացնելու ըստ թեմայի կամ հասցեատիրոջ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ընտանեկան հարաբերությունների պատմությամբ, հայ հասարակական կենցաղով, բարոյական դաստիարակության գրականությամբ և 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրքի ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին ամուսնական կյանքի և ընտանեկան արժեքների թեմաները ներկայացվում ժամանակաշրջանի հայալեզու հրատարակություններում։

Այս հրատարակության վերնագիրը վերաբերում է զինվորական օթևանին՝ զինվորականների ժամանակավոր կացության և հանգստի համար նախատեսված վայրին կամ այդպիսի հաստատության գործունեությանը։ Զինվորական օթևանները կարևոր դեր են ունեցել զինվորների տեղավորման, ճանապարհորդության ընթացքում գիշերակացի ապահովման և ծառայության հետ կապված կենցաղային կարիքների կազմակերպման գործում։ Դրանց անհրաժեշտությունը պայմանավորված էր զորքերի տեղաշարժով, զինվորական ծառայության պայմաններով և այն ժամանակաշրջանի տրանսպորտային ու կացարանային հնարավորություններով։ Զինվորականների կեցության կազմակերպումը կապված էր ոչ միայն ռազմական կառավարման, այլև սոցիալական ու վարչական հարցերի հետ, քանի որ օթևանների միջոցով կարգավորվում էին զինվորների ընդունման, տեղավորման և առօրյա պայմանների ապահովման խնդիրները։ Կարճ ծավալով այս հրատարակությունը կարող է վերաբերել զինվորական օթևանի կազմակերպմանը, դրա նշանակությանը կամ այդ անվամբ հայտնի առանձին նյութի ներկայացմանը։ Վերնագիրը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել զինվորական կենցաղի և զինվորների կացության կազմակերպման թեմայի շրջանակում՝ առանց բովանդակության մասին չհաստատված մանրամասներ վերագրելու։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ռազմական պատմությամբ, զինվորական հաստատությունների զարգացմամբ, 19-րդ դարի հասարակական կյանքով և հայերեն տպագիր նյութերի մատենագիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։

Այս ժողովածուն նվիրված է Իվան Բալակիրևին՝ ռուս կայսր Պետրոս Մեծի արքունիքի հետ կապվող հայտնի պալատական կատակասերին, որի անունը հետագայում լայնորեն տարածվել է զվարճալի պատմությունների և սրամիտ խոսքերի շնորհիվ։ Պալատական կատակասերների կերպարները կարևոր տեղ են զբաղեցրել եվրոպական և ռուսական մշակութային ավանդույթներում․ նրանց վերագրվող պատմություններում հումորը հաճախ ծառայել է հասարակական հարաբերությունները ներկայացնելու, իշխանավորների վարքագծի շուրջ ակնարկներ անելու և մարդկային թերությունները ծաղրելու նպատակին։ Բալակիրևի անվան շուրջ ձևավորված զվարճապատումները կապվում են Պետրոս Մեծի ժամանակաշրջանի արքունական կյանքի մասին հետագա պատկերացումների հետ և արտացոլում են հետաքրքրությունը կայսերական միջավայրի սովորույթների ու կատակային մշակույթի նկատմամբ։ Այսպիսի պատմություններում սրամտությունը, բառախաղը և անսպասելի պատասխանները դառնում են պատմողական հիմնական միջոցներ՝ ընթերցողին զվարճացնելու և միաժամանակ մարդկային բնավորության տարբեր կողմերը բացահայտելու համար։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում ռուսական ժողովրդական ու պալատական անեկդոտների պատմության, Պետրոս Մեծի դարաշրջանի մշակութային ընկալումների և հումորային գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայերեն թարգմանական գրականության պատմությամբ և 19-րդ դարի ընթերցանության մշակույթով հետաքրքրվողներին։

Այս ժողովածուն ներկայացնում է ժողովրդական զվարճալի մանրապատումներ՝ կարճ պատմություններ, որոնց հիմնական նպատակն է ընթերցողին զվարճացնել, առաջացնել ժպիտ և փոխանցել ժողովրդական կենսափորձը։ Ժողովրդական մանրապատումները բանավոր մշակույթի կարևոր տեսակներից են․ դրանք հաճախ կառուցվում են առօրյա իրավիճակների, մարդկային բնավորության առանձնահատկությունների, անսպասելի դեպքերի և սրամիտ պատասխանների շուրջ։ Հումորային պատմությունների միջոցով ժողովուրդն արտահայտել է իր վերաբերմունքը հասարակական հարաբերությունների, կենցաղային դժվարությունների, մարդկային թերությունների և վարքագծի տարբեր դրսևորումների նկատմամբ։ Նման պատմություններում ծիծաղը կարող է ծառայել ոչ միայն զվարճանքի, այլև խրատական նպատակների՝ ընդգծելով խոհեմության, հնարամտության, արդարամտության և ողջամիտ դատողության կարևորությունը։ Ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունների գրավոր հավաքումն ու հրատարակումը նպաստել են պատմությունների պահպանմանը և սերունդներին փոխանցմանը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական արտահայտչամիջոցները, կենցաղային պատկերացումները և հումորի ձևերը։ Այս ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ ժողովրդական բանահյուսության, կարճ պատմողական ժանրերի, հումորային խոսքի և ժողովրդական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետներին, գրականագետներին, լեզվաբաններին և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

«Զուր հույսեր» վերնագիրը մատնանշում է հույսերի, սպասումների և իրականության միջև հնարավոր հակասությունների թեման՝ այնպիսի խնդիր, որը հաճախ հանդիպում է գեղարվեստական գրականության մեջ։ Հույսը մարդու ներաշխարհի կարևոր բաղադրիչներից է․ այն կապված է ապագայի ակնկալիքների, անձնական նպատակների, ցանկությունների և կյանքի ընթացքի վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Երբ սպասումները չեն իրականանում, առաջանում են հիասթափության, կորստի, ինքնաճանաչման և կյանքի հանգամանքների վերագնահատման հարցեր, որոնք կարող են դառնալ գրական ստեղծագործության գաղափարական առանցքը։ Այս վերնագրով գիրքը կարելի է դիտարկել որպես մարդկային ապրումների և ակնկալիքների թեմային առնչվող գեղարվեստական երկ, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ հաստատել դրա սյուժեի կամ կերպարների առանձնահատկությունները։ 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ անձնական զգացմունքների, հասարակական պայմանների և անհատի կյանքի դժվարությունների պատկերումը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով խորհելու մարդկային հարաբերությունների և հասարակության մեջ մարդու դիրքի մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գեղարվեստական գրականության պատմության, ժամանակաշրջանի ընթերցանության մշակույթի և հայերեն տպագիր գրքի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մատենագետներին և 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։

Այս աշխատությունը նախատեսված է թուրքերենի և հայերենի միջև հաղորդակցությունը հեշտացնելու և երկու լեզուներով առօրյա զրույց վարելու հմտությունները զարգացնելու համար։ Զրուցարանները լեզուների ուսուցման գործնական ձեռնարկներ են, որոնք սովորողներին ծանոթացնում են առօրյա իրավիճակներում կիրառվող արտահայտություններին, հարց ու պատասխանների ձևերին և հաղորդակցական հիմնական կառուցվածքներին։ Թուրքերենից հայերեն զրուցարանի նպատակը կարող էր լինել թուրքերեն խոսքի ըմբռնումը և հայերեն համարժեքների միջոցով իմաստի փոխանցումը դյուրացնելը՝ օգտակար լինելով տարբեր լեզվական միջավայրերում շփվող մարդկանց համար։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեին առևտրական, հասարակական, կրթական և կենցաղային հարաբերություններում, երբ տարբեր լեզուներով խոսող մարդիկ կարիք ունեին փոխըմբռնման և գործնական հաղորդակցության։ Դրանք նպաստում էին նաև լեզվական գիտելիքների տարածմանը՝ տրամադրելով սովորողին ոչ միայն առանձին բառեր, այլև խոսքային իրավիճակներում կիրառելի լեզվական օրինակներ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն և թուրքերեն լեզուների ուսուցման պատմության, երկլեզու բառարանային ու զրուցարանային գրականության զարգացման և 19-րդ դարի հայ կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, հայ-թուրքական լեզվական շփումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին լեզվաուսումնական ձեռնարկներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։