Պատրաստի նյութեր

Պլուտարխը (հին հունական պատմագիր, փիլիսոփա և բարոյագիր) այս գրքում ուսումնասիրում է՝ ինչպես են ձևավորվում և ինչպիսի հատկություններ ունեն տարբեր քաղաքական կառավարման համակարգերը՝ մենարխիան (թագավորություն), ժողովրդավարությունը և օլիգարխիան։ Նա պատմական օրինակներ է բերում հին հունական քաղաք-պետություններից և ավելի լայն աշխարհից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տիրապետության ձևերը փոխվում և ինչ վտանգներ են պարունակում։ Պլուտարխը ընդգծում է, որ ոչ մի համակարգ ինքնուրույն չի կարող լինել «դժբախտությունից» հեռու, քանի որ ամեն կառավարման ձևում կարող է հայտնվել տկարություն կամ չարաշահում։ Մենարխիան կարող է վերածվել չար բռնակալության, ժողովրդավարությունը՝ քաոսի կամ անխոհեմության, իսկ օլիգարխիան՝ հարստության վրա հիմնված իշխող խղճի՝ որը չի հաշվում ժողովրդի կարիքները։ Գիրքը համարվում է թե՛ քաղաքական մտածողության, թե՛ բարոյական գրականության դասական օրինակ, քանի որ Պլուտարխը դիտարկում է ոչ միայն քաղաքական համակարգերը, այլև մարդկային բնույթը և առաջնորդության բարոյականության հարցը։ Նրա մոտեցումը մոտ է առակին՝ նա ցույց է տալիս, որ իշխանության մեջ մարդու բարոյական հատկանիշները որոշում են, թե արդյոք համակարգը կմնա արդար, թե կհայտնվի չարաշահում։ Այս աշխատությունը օգտակար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են քաղաքական տեսությունների, հին հունական պատմության և իշխանության էթիկայի հետ։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-5-699-93599-4

«Եվրոպայի ժողովուրդների հնագույն գրավոր աղբյուրները…» գիրքը ուսումնասիրում է Եվրոպայի տարբեր ժողովուրդների հնագույն գրավոր արձանագրություններն ու տեքստերը, որտեղ հիշատակվում է Հայաստանը և հայերը։ Հեղինակը հավաքագրում է տարբեր ժամանակաշրջանների՝ հունական, հռոմեական, քրիստոնեական և միջնադարյան աղբյուրներ, որտեղ առկա են տեղեկություններ Հայաստանի, նրա տեղանքի, ժողովրդի ու մշակույթի մասին։ Գիրքը կարևոր է, որովհետև ցույց է տալիս, որ Հայաստանը և հայերը վաղ ժամանակներից ճանաչված են եղել եվրոպական աշխարհում՝ որպես պատմական, մշակութային և քաղաքական նշանակություն ունեցող տարածք։ Տեքստերը չեն սահմանափակվում միայն պատմական փաստերով, այլ նաև ներառում են տեսություններ, պատկերացումներ, անուններ, ավանդություններ և մի շարք հիշատակումներ, որոնք թույլ են տալիս պատկերացնել, թե ինչպիսին էր Հայաստանի կերպարը օտար ժողովրդի աչքերով։ Հեղինակը հաճախ ներկայացնում է աղբյուրների լեզվական, մշակութային և պատմական առանձնահատկությունները՝ պարզաբանելով դրանց նշանակությունը հայոց պատմության համար։ Գրքում հաճախ հանդիպում են նաև քննարկումներ՝ ինչպիսին են տարբեր հեղինակների մոտ Հայաստանի մասին ունեցած կարծիքները, և ինչպես է ժամանակը փոխել այդ պատկերացումները։ Այս աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների, լեզվաբանների և յուրաքանչյուրի համար, ով ցանկանում է հասկանալ, թե ինչպես են հայերը ներկայացված եղել եվրոպական պատմագրության մեջ։ Հրատարակիչ - Воскан Ереванци Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-99930-0-245-1

«Մոնահը, ով վաճառեց իր Ֆերարիին» գիրքը վերածննդի, կյանքի իմաստի և նպատակ գտնելու մասին խորհրդածող հեքիաթ-պատմություն է։ Գիրքը պատմում է հաջողակ, բայց դժբախտ իրավաբան Ջուլիան Մենթլիի մասին, ով որոշում է թողնել իր կյանքի վառ աշխարհը, վաճառել իր «Ֆերարի» ավտոմեքենան և մեկնել Հիմալայաններ՝ փնտրելու հոգևոր հանգիստ և կյանքի իրական նպատակ։ Այնտեղ նա հանդիպում է մի մոնախի, որը նրան սովորեցնում է մի քանի պարզ, բայց խորքային սկզբունքներ՝ վստահություն ինքնուրույնության մեջ, ձգտում դեպի ներքին խաղաղություն, երազանքների իրականացում և ինքնազարգացման ճանապարհը։ Գիրքը ներկայացնում է, որ իրական հաջողությունը ոչ միայն նյութական բաներն են, այլ նաև հոգևոր աճը, կարգապահությունը և նպատակային կյանքի կառուցումը։ Շարպան օգտագործում է պարզ լեզու, հեքիաթային կառուցվածք և իրական կյանքի խորհուրդներ՝ ընթերցողին ոգեշնչելու համար։ «Մոնահը, ով վաճառեց իր Ֆերարիին» գիրքը հաճախ համարվում է մոտիվացնող և հոգեբանական ինքնակազմակերպման դասագիրք, որը կարող է օգնել մարդկանց վերագնահատել իրենց կյանքը և գտնել սեփական ուղին։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-114456-2

«Игрок» (հայերեն՝ «Խաղացողը») գիրքը ներկայացնում է մարդու հոգեբանությունը, որը կախված է խաղից՝ հատկապես ատրճանակային, քարտային կամ վարկային խաղերից։ Գիրքը կենտրոնանում է այն թեմայի վրա, թե ինչպես է մարդը միաժամանակ հույս, վախ, ագահություն և ինքնավստահություն զգում՝ խաղի ընթացքում։ Հերոսը կամ գլխավոր կերպարը հաճախ պատկերացվում է որպես սովորական մարդ, ով քայլ առ քայլ հայտնվում է խաղային կախվածության ու վտանգների աշխարհում։ Նա սկսում է խաղալ որպես «խաղի սիրահար», բայց շատ շուտ հասկանում է, որ խաղը ղեկավարում է իրեն, ոչ թե հակառակը։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես է խաղը քայքայում անձնական հարաբերությունները, ֆինանսական կայունությունը և մարդկային արժանապատվությունը։ Այն նաև անդրադառնում է այնպիսի թեմաների, ինչպիսիք են՝ վտանգի քմահաճույքը, «մեծ շահի» մասին երազանքը, ինչպես նաև հասարակության արձագանքը խաղային վարքագծին։ «Игрок»-ը սովորաբար ներկայացվում է որպես հոգեբանական վեպ, որը փորձում է բացահայտել կախվածության խորքերը և մարդու հոգու բարդ կառուցվածքը։ Գիրքը կարող է հուշել ընթերցողին, որ կյանքում ամենակարևորը հավասարակշռությունն է, իսկ «խաղի» վրա հիմնված կյանքը վերջում հանգեցնում է միայն կորուստների։ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-253-2,

«12 աթոռները» (ռուս.՝ 12 стульев) — ԽՍՀՄ-ի խորհրդային գրականության ամենահայացուն ու հումորային վեպերից մեկն է, որտեղ խելամիտ և ծիծաղելի կերպարներով ցույց է տրվում նոր խորհրդային հասարակության կյանքի կատակերգությունը։ Գլխավոր հերոսը՝ Օստապ Բենդերը, խելացի ու շռայլ «մագնատ» է, ով սևեռվում է մի գործի վրա՝ գտնել 12 աթոռների մեջ թաքնված ոսկե ծածկագրով գանձը։ Այս պատմության հիմքում կանգնած է մի հին ընտանիքի անդամների պատմությունը, որոնց մի հարուստ ժառանգություն՝ ոսկե զարդեր, արվել է հենց այս աթոռների մեջ։ Բենդերի և նրա զուգընկերների որոնումները բերում են բազմաթիվ զավեշտալի իրավիճակների, որոնց միջոցով հեղինքը ծաղրում է և քննադատում է հասարակական կարգը, մարդկանց ագահությունը, թեթևամտությունը և նոր տնտեսական հարաբերությունները։ Գիրքը համարվում է սթափ, սուր և շատ խելացի հումոր, որտեղ հերոսների արկածները միաժամանակ շնչում են «կոմիկ դետեկտիվ» ժանրով։ «12 աթոռները» ընթերցողին հիշեցնում է, որ մարդու իրական արժեքը ոչ թե նյութական հարուստությունն է, այլ խելքը, բարոյականությունը և հումորը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-17-092624-4

«Կապիտալ» Կարլ Մարքսի հիմնարար աշխատությունն է, որը քննարկում է կապիտալիզմի էությունը, նրա տնտեսական կառուցվածքը և սոցիալական հետևանքները։ Մարքսը փորձում է բացատրել, թե ինչպես են աշխատող մարդիկ ստեղծում արժեք, իսկ կապիտալիստները՝ «շահույթ» ստանում՝ աշխատուժի շահագործման միջոցով։ Գիրքը սկսվում է արժեքի և արժեքի հավելվածի (surplus value) հասկացությունների բացատրությամբ՝ ցույց տալով, որ շահույթը ձևավորվում է այն աշխատած ժամանակից, որը աշխատողը չի ստանում վարձատրության տեսքով։ Մարքսը նաև ներկայացնում է տնտեսական շրջանառության օրենքները, աշխատանքի բաժանման, ապրանքների արտադրության, մոլեխաղաղության և մրցակցության խնդիրները։ Նա պնդում է, որ կապիտալիզմը ունի ներքին հակասություններ, որոնք անխուսափելիորեն հանգեցնում են ճգնաժամերի և դասերի պայքարի։ Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել տնտեսագիտության, քաղաքականության և հասարակական շարժումների վրա՝ ձևավորելով մարքսիստական տեսությունը։ «Կապիտալ»-ը պահանջում է կենտրոնացված ընթերցում, քանի որ Մարքսի լեզուն ու վերլուծությունը խորն են և հստակ։ Այն ընթերցողին ստիպում է դիտարկել աշխարհը որպես սոցիալական ու տնտեսական կառուցվածք՝ ոչ միայն որպես անհատական ընտրությունների համակարգ։ Այս աշխատությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են ձևավորվում սոցիալական անհավասարություններն ու ինչպիսի հիմքեր ունեն տնտեսական ճգնաժամերը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-5-17-113711-3

«Դրության և չարի այն կողմում» Ֆրիդրիխ Նիցշեի փիլիսոփայական երկ է, որը քննադատում է ավանդական բարոյական արժեքները և առաջարկում է մտածել նոր՝ ավելի «բարձր» մարդու ու արժեքների մասին։ Նիցշեն պնդում է, որ այն, ինչ հասարակությունը համարում է «լավ» կամ «վատ», հաճախ պարզապես ուժեղի շահերն են, և այդ արժեքները ոչ թե բնական են, այլ մշակված են իշխանությունների կողմից։ Գիրքը կոչված է «վերահաստատել» մարդու ինքնուրույն մտածողությունը՝ դուրս գալով սովորական բարոյականության սահմաններից և տեսնելու իրականության բազմաբնույթությունը։ Նիցշեն ներկայացնում է «հեղինակային բարոյություն», որտեղ յուրաքանչյուր մարդ պետք է ստեղծի իր արժեքները և ապրի ըստ իր նպատակների։ Նրա մտածողության մեջ կարևոր է նաև «հեղինակային մարդը»՝ այն անձը, որը պատրաստ է կրել իր պատասխանատվությունը, պայքարել և ստեղծել նոր արժեքներ։ Գիրքը գրել է հակիրճ, մարգարեական ոճով՝ ամփոփ, անուղղակի ու հաճախ նետված նախադասություններով, որոնք ստիպում են ընթերցողին ինքնուրույն մտորել։ «Դրության և չարի այն կողմում» գրքը հաճախ համարվում է Նիցշեի ամենաուժեղ աշխատություններից մեկը, որը ազդել է 20-րդ դարի փիլիսոփայության, արվեստի և քաղաքականության վրա։ Այն ընթերցողին հուշում է, որ բարոյականությունը միշտ չէ, որ նույնն է, և պետք է մտածել՝ արդյո՞ք ես իրականում ապրում եմ իմ սեփական արժեքներով։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-107198-1

Գրքի հիմնական գաղափարը Կիսինջերը բացատրում է, որ աշխարհի տարբեր մշակույթներ և պետություններ ունեն տարբեր պատկերացում «հաջողված կարգի» մասին։ Իսկ այսօր աշխարհը մտել է մի ժամանակաշրջան, երբ նախկին համակարգը սկսում է ճկվել, և հարց է առաջանում՝ Ինչպիսին կլինի նոր համաշխարհային կարգը։ Գրքի կարևորագույն թեմաները Միջազգային կարգը միշտ էլ կապված է կայունության և ուժի հավասարակշռության հետ։ Ժամանակակից աշխարհում կարգը տատանվում է՝ ԱՄՆ-ի գերիշխող դիրք → բազմաբևեռ աշխարհ → նոր կարգի ձևավորում։ Կիսինջերը նշում է, որ նոր կարգը պետք է հիմնված լինի իրավունքի, ուժի և արժեքների համադրության վրա, այլ ոչ թե միայն մեկ պետության գերիշխանության վրա։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-111098-7

«Քաղաքակրթությունների բախում» (անգլ. The Clash of Civilizations) Սամյուել Հանտինգթոնի կողմից ներկայացված քաղաքական-ֆիլիսոփայական աշխատություն է, որը քննարկում է ժամանակակից աշխարհի գլոբալ հակամարտությունների պատճառները։ Հանտինգթոնը ասում է, որ պատերազմների և հակամարտությունների հիմնական շարժիչ ուժը այլևս ռազմավարական կամ գաղափարական մրցակցությունը չէ, այլ՝ մշակութային ու քաղաքակրթական տարբերությունները։ Գրքում արտացոլվում են մի քանի կարևոր գաղափարներ՝ 📌 Գլխավոր թեմաները Մարդկության հիմնական հակամարտությունները ժամանակի ընթացքում տեղափոխվում են մշակութային հարթություն։ Ապագայի աշխարհում մեծ կոնֆլիկտները տեղի կունենան քաղաքակրթությունների միջև, ոչ թե պետությունների։ Քաղաքակրթությունները Hantington-ի պատկերացմամբ բաժանվում են՝ արևմտյան, իսլամական, սինո-չինական, հնդկական, ուղղափառ (ռուսական), լատինամերիկյան, և այլն։ Աջակցություն և հակազդեցություն կարող են ձևավորվել ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև մշակութային արժեքների և կրոնի հիման վրա։ 🔥 Հանտինգթոնի հիմնական պնդում «Ապագայում մեծ կոնֆլիկտները լինելու են քաղաքակրթությունների միջև, որովհետև արժեքների ու ինքնության տարբերությունները ավելի կարևոր են, քան տնտեսական կամ քաղաքական շահերը»։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-096332-4

«Զարատուստրան այդպես ասաց» (нем. Also sprach Zarathustra)՝ Ֆրիդրիխ Նիցշեի ամենահայտնի և ազդեցիկ գործերից մեկն է։ Սա ոչ միայն փիլիսոփայական վեպ է, այլ նաև գաղափարների ու տեսությունների ուժեղ ճառ-քերթան, որտեղ հեղինակը փորձում է ձևակերպել մարդու նոր տեսակի գաղափարը՝ «վերակենսվող» (Übermensch), ազատված հնացած արժեքներից։ Գիրքը ներկայացնում է՝ Մարդու ու արժեքների վերակերտման հարցը, Անկախ մտածողության ու ազատության կարևորը, «Աստծո մահը» գաղափարը (ինչպես առօրյա և սոցիալական իրականության մեջ փոխվում են հավատամքերը), Մարդու ներքին ուժի և նպատակների որոնումը, Ապագայի մարդու նկարագիրը՝ որպես ստեղծարար ու ինքնաբավ անհատ։ Զարատուստրան (Գերագույն ուսուցիչ) շրջում է աշխարհում՝ քարոզելով, որ մարդը պետք է վերադառնա ինքն իրեն, ազատվի սովորական դոգմերից ու մանիպուլյացիաներից և կառուցի նոր արժեքներ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-090944-5

«Наедине с собой» (անգլերեն՝ Meditations) Մարկ Ավրելիոսի նոթագրություններն են՝ որպես հռոմեական կայսր և ստոիկ փիլիսոփա։ Գիրքը ամբողջությամբ կառուցված է որպես ինքնակրթության և ներքին հանդարտության ուղեցույց՝ մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են գտնել խաղաղություն, ուժ և իմաստ կյանքի դժվարությունների մեջ։ Գիրքը հիմնականում պատմում է՝ ինչպես կառավարել սեփական մտքերը և զգացմունքները, ինչպես ընդունել այն, ինչի վրա չենք կարող ազդել, ինչպես զարգացնել ներքին ուժ և համբերություն, ինչպես լինել արդար, ազնիվ և բարոյական մարդ, ինչպես ազատվել վախերից և անհանգստություններից։ Մարկ Ավրելիոսը ցույց է տալիս, որ երջանկությունը կախված չէ արտաքին պայմաններից, այլ մարդու ներքին աշխարհից։ Նրա մտքերը ոգեշնչում են լինել ուժեղ, խելացի և հանգիստ՝ նույնիսկ ամենադժվար իրավիճակներում։ «Անհատապես ինքներդ»-ը դարձել է ստոիկ փիլիսոփայության դասական տեքստ և շատերի համար ուղեցույց է՝ ինքնաճանաչման և հոգևոր աճի ճանապարհին։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-106948-3

«Աննա Կարենինա» ռուսական դասական վեպ է՝ Լև Տոլստոյի կողմից, որը համարվում է մարդկային զգացմունքների, հասարակական ճնշումների և բարոյական հակասությունների խոր վերլուծություն։ Գիրքը պատմում է Աննա Կարենինայի մասին՝ ամուսնացած կին, ով հանդիպում է Վրոնսկիի՝ երիտասարդ, գրավիչ և սիրված մարդու։ Նրանց միջև սկսվող սիրավեպը դառնում է Աննայի կյանքի ողբերգության սկիզբը։ Նա մերժում է հասարակական կանոնները և փորձում է հետևել սրտի կոչին, սակայն հասարակության դատողությունն ու անձնական ճգնաժամերը բերում են ողբերգական ավարտի։ Տոլստոյը գրքում ցույց է տալիս նաև այլ հերոսների՝ Օբլոնսկիի, Կոնստանտինի Լևինի և նրանց շուրջի մարդկանց կյանքերը՝ բացահայտելով սոցիալական հարաբերությունները, ընտանիքի և բարոյականության հարցերը։ Վեպը խորապես քննադատում է հասարակական երկերեսությունն ու անհավասարությունը, և տալիս հարցեր՝ ինչն է իրական երջանկությունը և ինչպե՞ս ապրել բարոյապես նորմալ հասարակությունում։ «Աննա Կարենինա»-ն համարվում է ոչ միայն սիրավեպ, այլև մարդկային հոգու, հասարակության և ճակատագրի փիլիսոփայական պատկեր։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2022 ISBN - 978-5-17-087888-8

«Մեծ շախմատային տախտակ» գիրքը համարվում է աշխարհաքաղաքականության դասական աշխատություններից մեկը։ Այն քննարկում է ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության ռազմավարությունը և ներկայացնում է, թե ինչպես է Ամերիկայի դերը ձևավորվում որպես համաշխարհային գերուժ, երբեք չկորցնելով ազդեցության կենտրոնը: Գիրքը պատկերագրում է աշխարհը որպես շախմատային տախտակ, որտեղ քաղաքական ուժերը (երկրները) հանդիսանում են շախմատային ֆիգուրներ, և ԱՄՆ-ը՝ խաղի գլխավոր խաղացողը։ Բժեզինսկին ընդգծում է, որ ԱՄՆ-ի գլխավոր խնդիրն է պահպանել իր դիրքը և կանխարգելել այն, որ որևէ տարածաշրջանային ուժ վերածվի համաշխարհային կենտրոնի։ Այն հատկապես մեծ ուշադրություն է դարձնում Եվրասիայի նշանակությանը, քանի որ հենց այնտեղ են գտնվում աշխարհի հիմնական բնական ռեսուրսներն ու բնակչության մեծ մասը։ Հեղինակը բացատրում է, որ ԱՄՆ-ի համար կենսական է պահպանել ազդեցությունը այդ տարածաշրջանում՝ կանխելու համար մեծ մրցակցային խաղացողների ծավալումը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-106452-5

«21 դաս XXI դարու համար» գրքում Յուվալ Նոյ Հարարի՛ն անդրադառնում է մեր ժամանակի ամենակարևոր խնդիրներին և մարտահրավերներին։ Կյանքը արագորեն փոխվում է՝ տեխնոլոգիաների, արհեստական բանականության, գլոբալացման, տեղեկատվական հոսքերի և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությամբ։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպիսի աշխարհ ենք մենք կառուցում և ինչպիսի հմտություններ ու մտածողություն են անհրաժեշտ՝ այս արագ փոփոխվող դարում հաջող և անվտանգ ապրելուն։ Գիրքը օգնում է ընկալել ժամանակակից իրականությունը, հասկանալ, թե ինչ է լինելու ապագայում, և տալիս է մտածելու և քննադատորեն վերլուծելու ուղեցույցներ։ Այն խոսում է մարդկային պատասխանատվության, արժեքների և ինքնության մասին՝ որպես XXI դարի հիմնական թեմաներ։ Հրատարակիչ - Синдбад Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-00131-137-9