Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №6)

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է աշակերտական ինքնավարության համակարգում անձի ձևավորման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դպրոցական ինքնավարությունը որպես սովորողների սոցիալական, բարոյական, հաղորդակցական և կազմակերպչական կարողությունների զարգացման կարևոր միջավայր։ Գրքում ուսումնասիրվում է այն գործընթացը, որի միջոցով աշակերտը կրթական համայնքի ակտիվ մասնակից լինելու, որոշումների կայացմանը ներգրավվելու, սեփական կարծիքն արտահայտելու և ընդհանուր պատասխանատվություն ստանձնելու միջոցով ձեռք է բերում ինքնուրույնության և սոցիալական պատասխանատվության նոր մակարդակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշակերտական ինքնավարության կառուցվածքին, նպատակներին, սկզբունքներին և կազմակերպական ձևերին, ինչպես նաև դրա ազդեցությանը սովորողի ինքնագիտակցության, նախաձեռնողականության, առաջնորդական հատկանիշների և համագործակցային հմտությունների զարգացման վրա։ Քննության են առնվում ուսուցիչների, դպրոցի վարչակազմի և աշակերտների փոխհարաբերությունները, ժողովրդավարական արժեքների ձևավորման, փոխադարձ հարգանքի և պատասխանատու վարքագծի խթանման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում աշակերտական ինքնավարությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես դպրոցական կյանքի կազմակերպման միջոց, այլև որպես մանկավարժական գործընթաց, որի արդյունավետ իրականացումը կարող է նպաստել հասուն, ինքնուրույն, նախաձեռնող և հասարակական կյանքին ակտիվորեն մասնակցող անձի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում են նաև այն պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են ինքնավարության արդյունավետ գործունեության համար, այդ թվում՝ անվտանգ և մասնակցային կրթական միջավայրի ստեղծումը, սովորողների կարծիքի արժևորումը, ինքնակազմակերպման հնարավորությունների ընդլայնումը և պատասխանատվության աստիճանական փոխանցումը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության կառավարման մասնագետների, դպրոցների ղեկավարների, ուսուցիչների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են սովորողների անձնային զարգացման, քաղաքացիական դաստիարակության և դպրոցական ժողովրդավարական մշակույթի ձևավորման հարցերով։

Գրականություն

Այս ժողովածուն նվիրված է հայ պոեզիայի տարբեր ժամանակաշրջանների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններին և նպատակ ունի ներկայացնել հայկական բանաստեղծական արվեստի զարգացման ընդհանուր պատկերը՝ սկսած միջնադարյան դասականներից մինչև նոր ժամանակների հեղինակներ։ Ժողովածուում ընդգրկված են տարբեր թեմատիկ ուղղվածության ստեղծագործություններ՝ սիրային, հայրենասիրական, փիլիսոփայական և բնապաշտական բնույթի, որոնք արտացոլում են հայ ժողովրդի պատմական փորձը, հոգևոր աշխարհը և մշակութային ինքնությունը։ Հեղինակը կամ կազմող խմբագիրները փորձել են ստեղծել ամբողջական պատկեր այն մասին, թե ինչպես է հայ պոեզիան զարգացել տարբեր հասարակական և պատմական պայմաններում՝ պահպանելով լեզվական ինքնատիպությունը և ազգային գեղարվեստական մտածողությունը։ Ժողովածուն ընդգծում է նաև տարբեր դարաշրջանների պոետիկ ձևերի բազմազանությունը՝ սկսած ավանդական քառյակներից և շարականային ազդեցություններից մինչև ազատ չափի և ժամանակակից բանաստեղծական կառուցվածքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայ պոեզիան հաճախ հանդես է եկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտման միջոց, այլ նաև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հասարակական գաղափարների պահպանման կարևոր ձև։ Այս առումով ժողովածուն ծառայում է որպես մշակութային կամուրջ՝ ընթերցողին ներկայացնելով հայ պոեզիայի հարուստ ավանդույթը և դրա շարունակական զարգացումը տարբեր պատմական փուլերում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ գրական ժառանգության համակողմանի ներկայացում, որը նպաստում է ազգային գրականության ճանաչմանը և ուսումնասիրությանը։

Ինֆորմատիկա

Սա Արթուր Լևոնի Բալագեզյանի 2003 թվականին Երևանում պատրաստված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված ատենախոսության սեղմագիրն է, որը կատարվել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում։ Մատենագիտական աղբյուրների համաձայն՝ աշխատանքը վերաբերում է ծրագրերի մեկնաբանմանը, կարգաբերմանը և բաշխված հաշվողական միջավայրերում ընթացող գործընթացների վերլուծությանը, իսկ սեղմագիրը կազմում է 14 էջ և պարունակում է նկարներ։ Աշխատանքի հիմնական գաղափարը օբյեկտակողմնորոշված մոտեցման հիման վրա այնպիսի ծրագրային միջավայրի ստեղծումն է, որը հնարավորություն է տալիս աշխատել բաշխված համակարգերում իրականացվող գործընթացների հետ ոչ միայն դրանց կատարման, այլև դրանց ընթացքի ուսումնասիրման, վերահսկման և սխալների հայտնաբերման տեսանկյունից։ Այսպիսի միջավայրի անհրաժեշտությունը պայմանավորված է բաշխված համակարգերի բարդությամբ, քանի որ հաշվարկային գործողությունները կարող են իրականացվել տարբեր հանգույցներում, գործընթացները կարող են փոխազդել միմյանց հետ, իսկ համակարգի վարքագիծը կախված է հաղորդակցությունից, համաժամացումից և առանձին բաղադրիչների վիճակից։ Օբյեկտակողմնորոշված մոտեցումը այստեղ կարևոր է նրանով, որ թույլ է տալիս համակարգը ներկայացնել որպես փոխկապակցված օբյեկտների և գործընթացների ամբողջություն՝ յուրաքանչյուր բաղադրիչի հատկությունները, գործողությունները և փոխազդեցությունները հնարավորինս հստակ առանձնացնելով։ Աշխատանքի շրջանակում հատկապես կարևոր են ինտերպրետացիայի և դեբագինգի խնդիրները։ Ինտերպրետատորի միջոցով հնարավոր է ծրագրային հրահանգների կամ գործընթացների փուլային մշակում և կատարում, իսկ կարգաբերման գործիքները նախատեսված են սխալների հայտնաբերման, ծրագրի կատարման ընթացքի դիտարկման և խնդրահարույց հատվածների ուսումնասիրության համար։ Բաշխված միջավայրի դեպքում այս խնդիրները ավելի բարդ են, քան սովորական տեղային ծրագրերում, քանի որ անհրաժեշտ է հետևել միաժամանակ ընթացող գործընթացներին, դրանց միջև հաղորդակցությանը և տարբեր հանգույցներում կատարվող գործողություններին։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից մեկը գործընթացների վերլուծությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել, որ համակարգում տեղի է ունեցել որևէ գործողություն կամ սխալ, այլև ուսումնասիրել գործընթացների դինամիկան և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է օգտակար լինել բաշխված ծրագրային համակարգերի մշակման, փորձարկման և օպտիմալացման ժամանակ, քանի որ մշակողին հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ համակարգի իրական վարքը և հայտնաբերել այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական կարգաբերման միջոցներով դժվար է նկատել։ Աշխատանքը նաև տեղավորվում է օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորման և բաշխված հաշվողական համակարգերի զարգացման ավելի լայն գիտական ուղղության մեջ։ Օբյեկտակողմնորոշված մոդելը թույլ է տալիս համակարգի տրամաբանական կառուցվածքը նկարագրել օբյեկտների և դասերի միջոցով, իսկ դինամիկ վարքը՝ դրանց փոխազդեցությունների և հաղորդագրությունների փոխանակման միջոցով։ Այս մոտեցումը հատկապես համապատասխան է բաշխված համակարգերին, որտեղ տարբեր ծրագրային բաղադրիչներ կարող են դիտարկվել որպես փոխազդող ինքնուրույն միավորներ։ Հետևաբար, աշխատանքը կարելի է գնահատել որպես ծրագրային ինժեներիայի այն խնդիրների ուսումնասիրություն, որտեղ միավորվում են օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորումը, ինտերպրետացիան, ծրագրերի կարգաբերումը, գործընթացների մոնիթորինգը և բաշխված հաշվողական միջավայրերի վերլուծությունը։ Այն առավել հետաքրքիր է համակարգային ծրագրավորմամբ, բաշխված համակարգերով, ծրագրային գործիքների մշակմամբ և բարդ ծրագրային գործընթացների վերլուծությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է էլիպտիկ և պարաբոլիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների սահմանային խնդիրների տեսությանը և դրանց կիրառմանը երկփուլային միջավայրերի մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտում։ Գրքում ներկայացվում են սահմանային և սկզբնական-սահմանային խնդիրների ձևակերպման, լուծելիության, միարժեքության և կայունության տեսական հիմքերը՝ հիմնված ժամանակակից մաթեմատիկական անալիզի և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների մեթոդների վրա։ Հեղինակը քննարկում է թվային և անալիտիկ լուծման տարբեր մոտեցումներ, ֆունկցիոնալ անալիզի գործիքների կիրառությունը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ստանալ ճշգրիտ կամ մոտավոր լուծումներ բարդ ֆիզիկական համակարգերի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկփուլային նյութերի վարքագծի մոդելավորմանը, որտեղ հաշվի են առնվում ջերմափոխանակության, զանգվածափոխանակության, փուլային անցումների և միջավայրերի փոխազդեցության գործընթացները։ Աշխատությունում ներկայացված մոդելները կիրառելի են ինժեներական, արդյունաբերական և բնական համակարգերի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով կանխատեսել տարբեր գործընթացների զարգացումն ու օպտիմալացնել տեխնոլոգիական լուծումները։ Գիրքը նախատեսված է կիրառական և տեսական մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, մեխանիկայի, ինժեներական գիտությունների և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությամբ և դրանց գործնական կիրառություններով։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի սուր ձևի ժամանակ արյան մակարդման համակարգում առաջացող ախտաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Աֆրիկյան խոզերի ժանտախտը որպես ծանր վիրուսային վարակ, որի սուր ընթացքը կարող է ուղեկցվել համակարգային բորբոքային և անոթային խանգարումներով, հեմոռագիկ երևույթներով և կենդանու արագ ընդհանուր վիճակի վատթարացմամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հեմոստազի համակարգն է՝ արյան մակարդման, հակամակարդիչ և ֆիբրինոլիզի գործընթացների փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև վարակի ընթացքում դրանց հավասարակշռության խախտման մեխանիզմները։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն է տրվում մակարդման համակարգի տարբեր օղակների փոփոխությունների բացահայտմանը և դրանց համադրմանը հիվանդության կլինիկական ու ախտաբանաանատոմիական դրսևորումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն երևույթներին, որոնք կարող են նպաստել արյունահոսությունների և բազմաթիվ օրգաններում արյունազեղումների առաջացմանը, ինչպես նաև միկրոշրջանառության խանգարմանը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են մակարդման գործոնների ակտիվության փոփոխությունները, թրոմբոցիտային և պլազմային հեմոստազի առանձնահատկությունները, ֆիբրինոլիտիկ գործընթացները և հնարավոր սպառման կոագուլոպաթիկ խանգարումները։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից է նաև ախտաբանական փոփոխությունների և հիվանդության ծանրության միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակի պաթոգենեզի մասին։ Աֆրիկյան խոզերի ժանտախտը բնորոշվում է բարձր մահացությամբ և համակարգային ախտահարումներով, իսկ սուր ձևի դեպքում հեմոռագիկ փոփոխությունները հիվանդության կարևոր ախտաբանական հատկանիշներից են։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել անասնաբուժական վիրուսաբանության, ախտաֆիզիոլոգիայի, հեմատոլոգիայի և անասնաբուժական պաթոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ հեմոստազի խանգարումների ուսումնասիրությունը լրացնում է հիվանդության զարգացման մեխանիզմների վերաբերյալ գիտելիքները և կարող է նշանակություն ունենալ ախտորոշիչ մոտեցումների կատարելագործման համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Ա. Վ. Ակոպյանի թեկնածուական ատենախոսության սեղմագիրն է՝ կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման համար, «Մոլեկուլային և բջջային կենսաբանություն» մասնագիտությամբ։ Այն հրատարակվել է Երևանում 2017 թվականին, ունի 22 էջ և ներառում է նաև անգլերեն ու հայերեն ամփոփումներ։

Իրավաբանություն

Այս գիրքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարությունում վճռաբեկության ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ որպես դատական ակտերի վերանայման կարևորագույն ձևերից մեկի։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վճռաբեկ վարույթի տեսական և իրավական հիմքերը, դրա նշանակությունը դատական պաշտպանության համակարգում, ինչպես նաև բարձրագույն դատական ատյանի կողմից իրավունքի միասնական կիրառությունն ապահովելու գործառույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու հիմքերը, դատավարական կարգը, ընդունելիության չափանիշները, վճռաբեկ դատարանի լիազորությունները և կայացվող որոշումների իրավական հետևանքները։ Գիրքը անդրադառնում է նաև քրեական դատավարության ընթացքում անձի իրավունքների պաշտպանության, արդար դատաքննության ապահովման և դատական սխալների շտկման խնդիրներին՝ ներկայացնելով վճռաբեկության դերը իրավական համակարգի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատության մեջ կարող են ներառվել օրենսդրական կարգավորումների, դատական պրակտիկայի և իրավաբանական տեսությունների վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ այս դատավարական ինստիտուտի առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր աղբյուր է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական դատավարության հիմնահարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։