Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №6)

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Անիի հնագիտական ինստիտուտի հիմնադրման գաղափարի, կազմակերպչական ձևավորման և գիտական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա դերը տարածաշրջանի հնագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է այն պատմական և գիտական նախադրյալները, որոնք հանգեցրել են Անիի՝ որպես միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաքի և մշակութային կենտրոնի համակարգված հնագիտական հետազոտությունների անհրաժեշտությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինստիտուտի գործունեության նպատակներին՝ հուշարձանների ուսումնասիրություն, պեղումների կազմակերպում, պատմամշակութային նյութերի հավաքագրում և գիտական վերլուծություն, ինչպես նաև մասնագետների պատրաստում հնագիտության և պատմության ոլորտներում։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է Անիի հուշարձանների գիտական արժեքը՝ որպես հայկական և համաշխարհային միջնադարյան քաղաքակրթության կարևոր վկայություն, և դրանց պահպանման ու ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը։ Ներկայացվում է ինստիտուցիոնալ մոտեցման կարևորությունը հնագիտական գիտության զարգացման մեջ՝ ընդգծելով համակարգված ուսումնասիրությունների, փաստագրական աշխատանքի և միջազգային համագործակցության դերը։ Շեշտվում է, որ նման գիտական կառույցների ստեղծումը նպաստում է պատմամշակութային ժառանգության պահպանմանը, գիտական գիտելիքի ընդլայնմանը և ազգային ինքնության ամրապնդմանը՝ հիմք դնելով հնագիտության որպես ինքնուրույն գիտական ոլորտի զարգացմանը։

Մաթեմատիկա

Курс аналитической геометрии и линейной алгебры աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը միավորում է անալիտիկ երկրաչափության և գծային հանրահաշվի հիմնական գաղափարները՝ ներկայացնելով վեկտորների, մատրիցների և գծային տարածությունների տեսությունը, այն բացատրում է գծային հավասարումների համակարգերի լուծման մեթոդները, determinant-ների հատկությունները, սեփական արժեքների և սեփական վեկտորների գաղափարը, ինչպես նաև վեկտորային տարածությունների կառուցվածքը և դրանց կիրառությունները երկրաչափական խնդիրներում, գիրքը նաև ընդգրկում է հարթության և տարածության երկրաչափական օբյեկտների վերլուծությունը կոորդինատային մեթոդներով, երկրորդ կարգի կորերի և մակերեսների ուսումնասիրությունը, միաժամանակ ներկայացնելով բազմաթիվ օրինակներ և խնդիրներ, որոնք կապում են հանրահաշվական հաշվարկները երկրաչափական ինտուիցիայի հետ, դարձնելով այն կարևոր հիմք մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների հետագա ուսումնասիրության համար։

Ֆիզիկա

Տրանզիստորը կիսահաղորդչային էլեկտրոնային բաղադրիչ է, որը նախատեսված է էլեկտրական ազդանշանների ուժեղացման և փոխարկման համար և հանդիսանում է ժամանակակից էլեկտրոնիկայի հիմնական կառուցվածքային տարրերից մեկը։ Այն սովորաբար կազմված է երեք հիմնական շերտերից և երեք էլեկտրոդներից՝ էմիտեր, բազա և կոլեկտոր, որոնց միջև ձևավորվում են p-n անցումներ՝ կախված նրանից, թե սարքը n-p-n է, թե p-n-p տիպի։ Էմիտերը պատասխանատու է կրիչների (էլեկտրոնների կամ անցքերի) ներմուծման համար, բազան՝ շատ բարակ և թույլ դոպավորված շերտ է, որը վերահսկում է կրիչների հոսքը, իսկ կոլեկտորը հավաքում է անցած կրիչները՝ ապահովելով հոսանքի ելքը։ Տրանզիստորի աշխատանքի հիմնական սկզբունքը հիմնված է փոքր մուտքային ազդանշանով մեծ ելքային հոսանքի կառավարելու վրա, ինչը թույլ է տալիս այն օգտագործել որպես ուժեղացուցիչ կամ էլեկտրոնային անջատիչ։ Կառուցվածքային տեսանկյունից այն պատրաստվում է հիմնականում սիլիցիումից կամ գերմանիումից՝ հատուկ դոպավորման գործընթացներով, որոնք ստեղծում են p և n տիպի շրջաններ և ապահովում անհրաժեշտ էլեկտրական հատկություններ։ Տրանզիստորի զարգացումը հնարավորություն է տվել ստեղծել միկրոսխեմաներ, համակարգիչներ և ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաներ՝ դարձնելով այն էլեկտրոնիկայի հիմքային տարր։

Կրոն

Աշխատությունը ներկայացնում է դիտողություններ և քննադատական անդրադարձ կաթողիկոսական հանձնաժողովի տեղեկագրին՝ առնչվելով Հայոց եկեղեցու կառավարման, եկեղեցական մարմինների գործունեության և դրանց որոշումների քննարկման հարցերին։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ եկեղեցական ու հասարակական կյանքում առկա բանավեճերի և կարծիքների արտահայտման մշակույթը, երբ եկեղեցու կառավարման խնդիրները, հանձնաժողովների գործունեությունն ու դրանց հաշվետվողականությունը հանրային քննարկման առարկա էին դառնում։ Հեղինակը դիտողությունների միջոցով անդրադառնում է տեղեկագրում ներկայացված դրույթներին՝ նպաստելով եկեղեցական կառավարման և կազմակերպական հարցերի շուրջ կարծիքների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայոց եկեղեցու պատմության, 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի եկեղեցական ու վարչական կյանքի ուսումնասիրության համար։

Այլ առարկաներ

Լրագրողական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս նյութը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության զանգվածային տեղահանության վերջին փուլին և փախստականներ տեղափոխող վերջին ավտոբուսի՝ Հայաստան հասնելու իրադարձությանը։ Նյութի թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած ռազմական գործողություններից հետո ստեղծված հումանիտար իրավիճակը, բնակչության հարկադիր տեղահանությունը և դեպի Հայաստանի Հանրապետություն իրականացված զանգվածային տեղափոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղահանված բնակչության ճանապարհին առաջացած դժվարություններին, սահմանային անցակետերով տեղաշարժի կազմակերպմանը և մարդկանց անվտանգության ու առաջնային կարիքների ապահովման խնդիրներին։ Դիտարկվում են ընտանիքների տեղահանության, բնակավայրերի լքման, սոցիալական կապերի խաթարման և նոր կենսապայմաններին հարմարվելու հետ կապված մարտահրավերները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի պետական կառույցների, մարդասիրական կազմակերպությունների և միջազգային հանրության առջև ծառացած խնդիրներին՝ կապված տեղահանված անձանց ընդունման, ժամանակավոր կացարանների տրամադրման և սոցիալական աջակցության կազմակերպման հետ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նաև Լեռնային Ղարաբաղի հայաթափման ժողովրդագրական, հասարակական և քաղաքական հետևանքները, ինչպես նաև տեղահանված բնակչության իրավունքների պաշտպանության հիմնահարցերը։ Իրադարձությունը ներկայացվում է Հարավային Կովկասի հակամարտության պատմական և տարածաշրջանային անվտանգության համատեքստում՝ ընդգծելով դրա մարդասիրական նշանակությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության, հարկադիր միգրացիայի, փախստականների հիմնախնդիրների, մարդու իրավունքների և Հարավային Կովկասի ժամանակակից պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Կրոն

Աշխատությունը նվիրված է Եվսեբիոս Կեսարացու «Եկեղեցական պատմության» (Historia Ecclesiastica) սիրյակ և հայերեն թարգմանական տարբերակների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տեքստային փոխանցման, լեզվական ադապտացիայի և մշակութային միջնորդության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է հունարեն բնագիրը փոխանցվել արևելաքրիստոնեական տարբեր լեզվամշակութային միջավայրեր՝ սիրյակ և հայերեն թարգմանությունների միջոցով, և ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել տեքստի կառուցվածքի, բառապաշարի և աստվածաբանական շեշտադրումների մակարդակում։ Գրքում դիտարկվում են նաև թարգմանական ավանդույթների ձևավորման պատմական պայմանները՝ հատկապես վաղ քրիստոնեական դարաշրջանում, երբ հայ և սիրյակ եկեղեցական մշակույթները հանդես էին գալիս որպես հունական աստվածաբանական ժառանգության կարևոր միջնորդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրական ավանդույթներին, տարբեր խմբագրական շերտերին և տեքստային տարբերակների համեմատական քննությանը՝ փորձելով վերականգնել սկզբնական բովանդակության առավել ճշգրիտ պատկերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թարգմանիչների լեզվական ռազմավարությունները և դրանց ազդեցությունը եկեղեցական պատմագրության ձևավորման վրա։ Աշխատությունը կարևոր է փիլոլոգների, պատմաբանների, աստվածաբանների և հայագիտության ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով վաղ քրիստոնեական տեքստերի փոխանցման և մշակութային փոխազդեցությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։