Պատրաստի նյութեր

Հարմար և արագ մատչելիություն՝ կրթությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար։

Մատչելի ուսումնական նյութեր՝ մեկ հարթակում։

Մեր հարթակը ապահովում է ռեֆերատների, կուրսայինների, էլեկտրոնային և ֆիզիկական գրքերի, ինչպես նաև այլ ուսումնառության համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք կազմված են բարձր որակով և տարբեր թեմաներով։

Մեր հարթակում կգտնեք բարձրորակ ռեֆերատներ, կուրսայիններ, գրքեր և ուսումնառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր՝ տարբեր թեմաներով։

Բովանդակությունը բաժանված է ըստ առարկաների, ոլորտների նաև լեզուների, ինչպիսիք են՝ տնտեսագիտություն, իրավաբանություն, լեզուներ, բժշկություն և այլ հետաքրքրական ուղղություններ։

Տեսակավորել նյութերը ըստ... keyboard_arrow_down
Օնլայն

Մաթեմատիկա

Неупругие рассеяния на ядрах электронов и фотонов с энергией до 4,5 ГэВ

Աշխատությունը նվիրված է մինչև 4,5 ԳէՎ էներգիա ունեցող էլեկտրոնների և ֆոտոնների կողմից ատոմային միջուկների վրա տեղի ունեցող ոչ առաձգական ցրման գործընթացների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջուկի և բարձր էներգիայի տարրական մասնիկների փոխազդեցությունն է, որի ընթացքում համակարգը չի պահպանվում սկզբնական վիճակում, և միջուկում կարող են առաջանալ գրգռված, մասնատված կամ այլ փոխակերպված վիճակներ։ Քննարկվում են էլեկտրոնային և ֆոտոնային ճառագայթման միջոցով միջուկի ներքին կառուցվածքի ուսումնասիրման հնարավորությունները, ցրման գործընթացների կինեմատիկական առանձնահատկությունները, փոխազդեցության մեխանիզմները և ստացվող փորձարարական տվյալների մեկնաբանման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր էներգիաների տիրույթում էլեկտրոնների ու ֆոտոնների փոխազդեցություններին, ցրման հավանականությունների և դիֆերենցիալ կտրվածքների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև միջուկային կառուցվածքը բնութագրող պարամետրերի որոշմանը։ Նման գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել միջուկում նուկլոնների բաշխման, միջուկային ուժերի, միջուկի դինամիկ հատկությունների և բարձր էներգիայի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների մասին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի միջուկային կառուցվածքի հետազոտության, բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել միջուկային ֆիզիկայի և մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետներին, տեսաբաններին ու փորձարարներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում գիտական հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-16
Неупругие рассеяния на ядрах электронов и фотонов с энергией до 4,5 ГэВ
Օնլայն

Տնտեսագիտություն

Преодоление препятствий при стратегическом управлении посредством сбалансированной системы показателей (на пример социального обеспечения)

Աշխատությունը նվիրված է ռազմավարական կառավարման գործընթացում առաջացող խոչընդոտների հաղթահարման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի կիրառման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կառավարման արդյունավետության գնահատման, ռազմավարական նպատակների ձևակերպման, դրանց իրականացման վերահսկման և ստացված արդյունքների չափման մեխանիզմները՝ սոցիալական ապահովության ոլորտը դիտարկելով որպես գործնական օրինակ։ Հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը ներկայացվում է որպես կառավարման գործիք, որը հնարավորություն է տալիս կազմակերպության կամ կառույցի ռազմավարական նպատակները կապել չափելի ցուցանիշների հետ և միաժամանակ գնահատել ոչ միայն ֆինանսական, այլև ներքին գործընթացների, շահառուների, մարդկային ռեսուրսների և զարգացման տեսանկյունից կարևոր արդյունքները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարության և ընթացիկ գործունեության միջև կապի ապահովմանը, կառավարման որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և տարբեր կառավարչական մակարդակների գործողությունների համակարգմանը։ Սոցիալական ապահովության ոլորտի օրինակով ուսումնասիրվում են այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են ռազմավարական կառավարման բարդությունը, այդ թվում՝ սոցիալական կարիքների բազմազանությունը, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը, ծառայությունների որակի գնահատումը և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նպատակների իրականացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռազմավարական կառավարման, հանրային կառավարման և սոցիալական ապահովության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, կառավարման համակարգերի կատարելագործմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-11
Преодоление препятствий при стратегическом управлении посредством сбалансированной системы показателей (на пример социального обеспечения)
Օնլայն

Աշխարհագրություն

Геологические особенности вулканогенноосадочных и осадочных пород центрального Ирана

Այս գիրքը նվիրված է Կենտրոնական Իրանի երկրաբանական կառուցվածքի և այնտեղ տարածված հրաբխածին- նստվածքային ու նստվածքային ապարների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության առանցքում ապարների առաջացման պայմանների, նյութական կազմի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների, տարածական տարածվածության և երկրաբանական զարգացման պատմության վերլուծությունն է։ Հեղինակը դիտարկում է այն գործընթացները, որոնց արդյունքում ձևավորվել են ուսումնասիրվող ապարային համալիրները՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես հրաբխային գործունեությանը, այնպես էլ նստվածքների կուտակման, փոխակերպման և հետագա երկրաբանական վերափոխումների փուլերին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ապարների լիթոլոգիական բնութագրերին, դրանց հանքաբանական և պետրոգրաֆիական կազմին, շերտագրական դիրքին ու միմյանց հետ փոխհարաբերություններին, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու տարածաշրջանի երկրաբանական անցյալի հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հրաբխածին և նստվածքային ապարների փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ դրանց համատեղ տարածումը կարող է վկայել տվյալ ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած հրաբխային ժայթքումների, ծովային կամ ցամաքային նստվածքակուտակման և տեկտոնական ակտիվության մասին։ Կենտրոնական Իրանի երկրաբանական միջավայրը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում իր բարդ կառուցվածքի, տարբեր տարիքի ապարների բազմազանության և երկարատև երկրաբանական զարգացման պատճառով։ Գրքում ուսումնասիրվող նյութը կարող է արժեքավոր լինել տարածաշրջանի շերտագրական հաջորդականությունները հասկանալու, տարբեր ապարային համալիրների հարաբերական և բացարձակ ժամանակագրական դիրքը գնահատելու, ինչպես նաև երկրաբանական գործընթացների հաջորդականությունը վերականգնելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը հատկապես օգտակար է երկրաբանների, պետրոլոգների, լիթոլոգների, շերտագետների, հանքավայրերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների և երկրաբանություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ պատկերացնելու ապարների ձևավորման և փոփոխության մեխանիզմները, Կենտրոնական Իրանի տեկտոնական ու նստվածքային միջավայրերի առանձնահատկությունները և տարածաշրջանի երկրաբանական պատմության ձևավորման գործում հրաբխային ու նստվածքային գործընթացների դերը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-03
Геологические особенности вулканогенноосадочных и осадочных пород центрального Ирана
Օնլայն

Պատմություն

Статьи и речи ( 1908 - 1918 )

Ժողովածուն ընդգրկում է 1908–1918 թվականներին ստեղծված հոդվածներ և ելույթներ՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային գործընթացների վերաբերյալ հեղինակի տեսակետներն ու մտորումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու դարաշրջանի կարևոր իրադարձությունների զարգացմանը, հասարակական-քաղաքական գաղափարների փոփոխությանը և ազգային խնդիրների շուրջ ձևավորվող մոտեցումներին։ Հոդվածներում և ելույթներում արտացոլվում են ժամանակի քաղաքական իրավիճակը, հասարակական կյանքի հակասությունները, ազգային ինքնության ու ինքնորոշման հարցերը, պետականության և հասարակական կազմակերպման խնդիրները, ինչպես նաև տարածաշրջանային և միջազգային իրադարձությունների ազդեցությունը հայ հասարակության վրա։ Ժողովածուի առանձնահատկությունն այն է, որ տարբեր նյութեր հնարավորություն են տալիս նույն ժամանակաշրջանի իրադարձությունները դիտարկել տարբեր առիթներով և տարբեր համատեքստերում արտահայտված մտքերի միջոցով՝ բացահայտելով հեղինակի քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորումն ու զարգացումը։ 1908–1918 թվականների ընդգրկումը հատկապես նշանակալի է, քանի որ այդ տասնամյակը ներառում է Օսմանյան կայսրության քաղաքական փոփոխությունները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, տարածաշրջանային խորքային վերափոխումները և հայկական պետականության վերականգնման հետ կապված գործընթացները։ Հոդվածներն ու ելույթները արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ են պատմական ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության, հասարակական տրամադրությունների և ազգային-քաղաքական օրակարգի ուսումնասիրման համար։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական-քաղաքական մտքի հետազոտողներին, բանասերներին, ուսանողներին և XX դարի սկզբի հայկական պատմության ու քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-16
Статьи и речи ( 1908 - 1918 )
Օնլայն

Սոցիոլոգիա

Социально-экономические конфликты в современном армянском обществе: формы проявления и пути урегулирования

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայկական հասարակությունում սոցիալ-տնտեսական հակամարտությունների ձևավորման պատճառների, դրսևորման ձևերի և կարգավորման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հասարակության տարբեր խմբերի միջև սոցիալական և տնտեսական շահերի, հնարավորությունների ու ռեսուրսների անհավասար բաշխման հետևանքով առաջացող հակասությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական անհավասարությանը, եկամուտների տարբերությանը, զբաղվածության և գործազրկության խնդիրներին, սոցիալական շարժունակությանը, կենսամակարդակի տարբերություններին և տնտեսական անորոշությանը՝ որպես հասարակական լարվածության ձևավորմանը նպաստող գործոնների։ Ուսումնասիրվում են նաև նման հակամարտությունների դրսևորման տարբեր ձևերը՝ անհատական և խմբային մակարդակի սոցիալական լարվածությունից մինչև հասարակական պահանջներ, շահերի բախումներ և ինստիտուցիոնալ հակասություններ։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է հատկացվում պետության, հասարակական կառույցների, տեղական համայնքների և այլ սոցիալական դերակատարների դերին՝ հակամարտությունների կանխարգելման, կառավարման և խաղաղ կարգավորման գործընթացներում։ Քննարկվում են սոցիալական երկխոսության, փոխզիջման, սոցիալական պաշտպանության, տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման և հանրային մասնակցության մեխանիզմները՝ որպես հասարակական կայունության ամրապնդման հնարավոր գործիքներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սոցիալ-տնտեսական հակամարտությունների խորքային պատճառներն ու փոխկապակցված գործոնները, գնահատելու դրանց ազդեցությունը հասարակական հարաբերությունների և զարգացման գործընթացների վրա և ներկայացնելու դրանց կարգավորման ու կանխարգելման հնարավոր մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, տնտեսագետների, քաղաքագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, սոցիալական քաղաքականության ոլորտի ներկայացուցիչների, ուսանողների և ժամանակակից հայկական հասարակության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-06
Социально-экономические конфликты в современном армянском обществе: формы проявления и пути урегулирования
Օնլայն

Տեխնոլոգիա

Теоретические и экспериментальные основы создания виноградоуборочных комбайнов

Աշխատությունը նվիրված է խաղողի բերքահավաքի համար նախատեսված կոմբայնների ստեղծման տեսական և փորձարարական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են խաղողի բերքահավաքի մեքենայացման տեխնոլոգիական գործընթացները, մեքենաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց աշխատանքի արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի վազից բերքի անջատման, բռնման, հավաքման, տեղափոխման և առանձնացման գործընթացներին, ինչպես նաև այդ գործողությունների համար համապատասխան աշխատանքային օրգանների նախագծման ու ընտրության սկզբունքներին։ Ուսումնասիրվում են մեքենայի շարժման և աշխատանքային ռեժիմների պարամետրերը, տեխնոլոգիական գործընթացների տեսական մոդելները և դրանց ազդեցությունը բերքահավաքի որակի ու արտադրողականության վրա։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով գնահատվում են տարբեր կառուցվածքային և շահագործման պայմաններում մեքենայի աշխատանքի ցուցանիշները, բերքի կորուստները, խաղողի վնասման աստիճանը, աշխատանքի արտադրողականությունը և էներգետիկ արդյունավետությունը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում տեսական հաշվարկների և փորձարարական արդյունքների համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիմնավորել խաղողահավաք կոմբայնների կառուցվածքային լուծումները և օպտիմալ աշխատանքային ռեժիմները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել խաղողի բերքահավաքի գործընթացների մեքենայացման կատարելագործմանը, ձեռքի աշխատանքի կրճատմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և բերքի կորուստների նվազեցմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոմեխանիկայի, մեքենաների նախագծման և գյուղատնտեսական արտադրության տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, ինժեներների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-03
Теоретические и экспериментальные основы создания виноградоуборочных комбайнов
Օնլայն

Ինֆորմատիկա

Языковые и алгоритмические проблемы автоматизированного проектирования цифровых схем

Աշխատությունը նվիրված է թվային սխեմաների ավտոմատացված նախագծման ընթացքում առաջացող լեզվական և ալգորիթմական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում թվային սարքերի և սխեմաների նախագծման գործընթացի ավտոմատացման մեթոդներն են, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է նվազեցնել նախագծման ժամանակը, բարձրացնել սխեմաների հուսալիությունն ու արդյունավետությունը և պարզեցնել բարդ կառուցվածքների մշակումը։ Ուսումնասիրվում են թվային սխեմաների նկարագրման համար կիրառվող լեզվական միջոցները, դրանց կառուցվածքը, ձևականացման սկզբունքները և նախագծման գործընթացում դրանց դերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմական խնդիրներին՝ ներառյալ սխեմաների կառուցվածքային սինթեզը, տրամաբանական արտահայտությունների վերափոխումը, օպտիմալացումը, տարրերի փոխկապակցման որոշումը և նախագծային լուծումների արդյունավետության գնահատումը։ Աշխատանքում դիտարկվում են նաև այն խնդիրները, որոնք առաջանում են մեքենայական մշակման համար նախագծային պահանջների ձևակերպման, դրանց ձևական ներկայացման և ավտոմատ նախագծման համակարգերի կողմից մեկնաբանման ընթացքում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ալգորիթմների բարդության, հաշվարկային արդյունավետության և նախագծվող սխեմաների օպտիմալության հարցերին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կատարելագործման, դրանց լեզվական և ալգորիթմական բաղադրիչների փոխկապակցվածության ու նոր մեթոդների կիրառման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարևոր է թվային համակարգերի նախագծման գործընթացները համակարգչային եղանակով կազմակերպելու և արդյունավետացնելու տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել համակարգչային գիտության, էլեկտրոնիկայի, ավտոմատացված նախագծման, ալգորիթմների և թվային տեխնիկայի ոլորտների մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-11
Языковые и алгоритмические проблемы автоматизированного проектирования цифровых схем
Օնլայն

Կենսաբանություն

Исследование психологического и психофизиологического статуса больных сахарным диабетом первого и второго типа

Աշխատությունը նվիրված է առաջին և երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետով հիվանդների հոգեբանական և հոգեֆիզիոլոգիական կարգավիճակի համալիր ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է հիվանդության ազդեցությունը մարդու հուզական վիճակի, հոգեբանական առանձնահատկությունների, վարքագծային արձագանքների և ընդհանուր հոգեֆիզիոլոգիական վիճակի վրա՝ հաշվի առնելով դիաբետի տարբեր տեսակների և ընթացքի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում քրոնիկ հիվանդության նկատմամբ մարդու վերաբերմունքին, հիվանդության հետ կապված հոգեբանական լարվածությանը, սթրեսային գործոններին, հուզական արձագանքներին և առօրյա կենսագործունեության վրա դրանց հնարավոր ազդեցությանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առաջին և երկրորդ տիպի դիաբետի դեպքում հոգեբանական ու հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր տարբերություններին, հիվանդության տևողության և առանձնահատկությունների հետ դրանց փոխկապակցվածությանը։ Նյութը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ շաքարային դիաբետի կառավարումը պահանջում է ոչ միայն բժշկական բուժում, այլև հիվանդի հոգեբանական վիճակի, ինքնակարգավորման և բուժման ռեժիմին հետևելու կարողության նկատմամբ համալիր մոտեցում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բժիշկների, հոգեբանների, հոգեֆիզիոլոգիայի և բժշկական գիտությունների ոլորտի մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ որպես նյութ քրոնիկ հիվանդության և մարդու հոգեբանական ու ֆիզիոլոգիական վիճակի փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-12
Исследование психологического и психофизиологического статуса больных сахарным диабетом первого и второго типа
Օնլայն

Մշակույթ

Миниатюра Верхней Армении (XIII-XIV вв.)

Աշխատությունը նվիրված է XIII–XIV դարերի Վերին Հայաստանի մանրանկարչության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տարածաշրջանում ձևավորված գեղարվեստական ավանդույթների առանձնահատկությունները, զարգացման ընթացքը և կապերը հայկական միջնադարյան ձեռագրարվեստի այլ կենտրոնների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում ձեռագրերի պատկերազարդումն է՝ որպես ոչ միայն կրոնական բովանդակության արտահայտման միջոց, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողության, մշակութային միջավայրի և հասարակական կյանքի կարևոր վկայություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել Վերին Հայաստանի ձեռագրերի մանրանկարների պատկերագրական և ոճական առանձնահատկությունները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, կերպարների ներկայացման եղանակները, գունային համակարգը, զարդանախշերը և գեղարվեստական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տեղական գեղարվեստական ավանդույթները փոխազդել հայկական մանրանկարչության այլ դպրոցների և հարակից տարածաշրջանների արվեստի հետ։ XIII–XIV դարերի պատմական ու քաղաքական բարդ պայմանների համատեքստում ձեռագրային արվեստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել մշակութային ժառանգության պահպանման և գեղարվեստական ավանդույթների շարունակականության խնդիրները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև առանձին ձեռագրերի և մանրանկարների համեմատական քննությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել վարպետների անհատական ձեռագիրը, պատկերագրական ընդհանրությունները, կրկնվող մոտիվները և ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած ոճական փոփոխությունները։ Մանրանկարչության ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև ձեռագրերի ձևավորման մյուս բաղադրիչները՝ գլխազարդերը, լուսանցազարդերը, զարդագրերը և դեկորատիվ այլ տարրերը, որոնք ամբողջացնում են ձեռագրի գեղարվեստական կերպարը։ Աշխատությունը կարևոր է հայկական միջնադարյան արվեստի պատմության համար, քանի որ ներկայացնում է Վերին Հայաստանը որպես ինքնատիպ գեղարվեստական միջավայր և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել XIII–XIV դարերի հայկական մանրանկարչության աշխարհագրական ու ոճական բազմազանության մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, հայագետներին, ձեռագրագետներին, միջնադարագետներին, մշակութաբաններին և հայկական միջնադարյան արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-06
Миниатюра Верхней Армении (XIII-XIV вв.)
Օնլայն

Մաթեմատիկա

Вопросы построения неподвижных точек некоторых интегральных операторов с выпуклой нелинейностью

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցիկ ոչ գծայնությամբ օժտված որոշ ինտեգրալ օպերատորների անշարժ կետերի կառուցման և գոյության պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում անշարժ կետի խնդիրն է, երբ անհրաժեշտ է գտնել այնպիսի ֆունկցիա, որը տվյալ օպերատորի ազդեցությունից հետո մնում է անփոփոխ։ Նման խնդիրները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և կիրառվում են ոչ գծային ինտեգրալ ու դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և տարբեր կիրառական մոդելների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում օպերատորների հատկություններին, դրանց ոչ գծային բաղադրիչների կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում հնարավոր է ապացուցել անշարժ կետի գոյությունը։ Ուռուցիկության հատկությունը էական նշանակություն ունի հետազոտվող օպերատորների վարքը վերահսկելու և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում անհրաժեշտ գնահատականներ ստանալու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել օպերատորների շարունակականությունը, կոմպակտությունը, դրականությունը, սահմանափակ բազմությունների նկատմամբ դրանց վարքը և այլ հատկություններ, որոնք թույլ են տալիս կիրառել անշարժ կետի վերաբերյալ տեսական արդյունքներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է անշարժ կետերի ոչ միայն գոյության հիմնավորումը, այլև դրանց կառուցման կամ մոտավոր ստացման մեթոդների ուսումնասիրությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հաջորդական մոտարկումների, օպերատորային կրկնությունների և այլ ֆունկցիոնալ-անալիտիկ մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել ոչ գծային օպերատորների համար անշարժ կետերի տեսության կիրառման շրջանակը և նոր պայմաններ կամ մոտեցումներ առաջարկել համապատասխան ինտեգրալ հավասարումների լուծելիության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ֆունկցիոնալ անալիզի և ոչ գծային անալիզի մասնագետներին, ինչպես նաև ինտեգրալ օպերատորների և ոչ գծային հավասարումների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու մաթեմատիկական ֆակուլտետների ուսանողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-14
Вопросы построения неподвижных точек некоторых интегральных операторов с выпуклой нелинейностью
Օնլայն

Մանկավարժություն

Роль тестирования в системе аттестации учителей русского языка армянских школ / Թեստավորման դերը հայկական դպրոցի ռուսաց լեզվի ուսուցիչների ատեստավորման համակարգում

Աշխատությունը նվիրված է թեստավորման դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի դպրոցներում ռուսաց լեզու դասավանդող ուսուցիչների ատեստավորման համակարգում։ Հետազոտության կենտրոնում ուսուցչի մասնագիտական գիտելիքների, մեթոդական պատրաստվածության և համապատասխան կարողությունների գնահատման համար թեստավորման կիրառման հնարավորություններն ու արդյունավետությունն են։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ատեստավորման նպատակները, դրա կազմակերպման սկզբունքները, գնահատման չափանիշները և այն պահանջները, որոնք ներկայացվում են ռուսաց լեզվի ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստային առաջադրանքների կառուցվածքին և բովանդակությանը, դրանց միջոցով լեզվական գիտելիքների, քերականական ու բառապաշարային պատրաստվածության, լեզվաբանական մտածողության և մասնագիտական կողմնորոշման գնահատման հնարավորություններին։ Թեստավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վերահսկողության միջոց, այլև որպես ուսուցչի մասնագիտական զարգացման մակարդակը բացահայտելու և հետագա կատարելագործման ուղղությունները որոշելու գործիք։ Կարևորվում է նաև գնահատման օբյեկտիվության, հուսալիության, թափանցիկության և չափելիության ապահովումը, քանի որ ատեստավորման արդյունքները կարող են էական նշանակություն ունենալ ուսուցչի մասնագիտական գործունեության գնահատման համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ թեստային մեթոդի առավելություններին և սահմանափակումներին՝ համադրելով այն ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների գնահատման այլ ձևերի հետ։ Առանձին նշանակություն ունի տեսական գիտելիքների և գործնական մանկավարժական հմտությունների հավասարակշռված գնահատման խնդիրը, քանի որ լեզվի ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությունը չի սահմանափակվում միայն առարկայական գիտելիքներով և ներառում է նաև դասավանդման մեթոդների ճիշտ ընտրության, սովորողների հետ արդյունավետ աշխատանքի և կրթական գործընթացի կազմակերպման կարողություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կառավարման մասնագետների, ուսուցիչների վերապատրաստմամբ և ատեստավորմամբ զբաղվող կառույցների, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների և հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-08-30
Роль тестирования в системе аттестации учителей русского языка армянских школ / Թեստավորման դերը հայկական դպրոցի ռուսաց լեզվի ուսուցիչների ատեստավորման համակարգում
Օնլայն

Բժշկություն

Влияние норадреналина, серотонина и дофамина на мозговой кровоток в условиях гипокинезии

Աշխատությունը նվիրված է նոռադրենալինի, սերոտոնինի և դոֆամինի ազդեցության ուսումնասիրությանը ուղեղային արյան շրջանառության վրա հիպոկինեզիայի պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ուղեղի արյունամատակարարման կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը և այն հարցի պարզաբանումը, թե ինչպես կարող է շարժողական ակտիվության երկարատև սահմանափակումը փոխել նյարդամիջնորդների ազդեցությունը անոթային համակարգի և ուղեղային հեմոդինամիկայի վրա։ Նոռադրենալինը, սերոտոնինը և դոֆամինը կենտրոնական նյարդային համակարգի կարևոր նեյրոմեդիատորներ են, որոնք մասնակցում են բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը, այդ թվում՝ անոթային տոնուսի, նյարդային ակտիվության և ուղեղի արյան հոսքի վերահսկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այս նյութերի առանձին և համակցված ազդեցությունները, դրանց դերը ուղեղային անոթների ռեակտիվության փոփոխության մեջ, ինչպես նաև հիպոկինեզիայի հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ տեղաշարժերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդահումորալ կարգավորման մեխանիզմներին, որոնց միջոցով օրգանիզմը հարմարվում է շարժողական ակտիվության սահմանափակմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական պայմաններում ուղեղային արյան հոսքի, անոթային պատասխանների և նեյրոմեդիատորային համակարգերի գործունեության փոփոխությունների գնահատում՝ հնարավորություն տալով բացահայտել տարբեր միջնորդների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է կարևոր լինել ուղեղային շրջանառության կարգավորման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման և հիպոկինեզիայի պայմաններում առաջացող փոփոխությունների բացահայտման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգների, նեյրոֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և նյարդաքիմիայի ու ուղեղային հեմոդինամիկայի հարցերով զբաղվող մասնագետների։

Թարմացվել է՝ 2026-09-06
Влияние норадреналина, серотонина и дофамина на мозговой кровоток в условиях гипокинезии
Օնլայն

Lեզվաբանություն

Опыт лингвистическаго изследования и объяснения корней алфавита, в применении к армянскому языку

Աշխատությունը նվիրված է այբուբենի ծագման և դրա հիմքում ընկած լեզվաբանական երևույթների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերենին և հայոց գրային համակարգի ձևավորման հարցերին։ Հետազոտության առանցքում տառերի, հնչյունների և լեզվական կառուցվածքի փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն խնդիրը, թե ինչ սկզբունքներով կարող է ձևավորվել լեզվին համապատասխան գրային համակարգ։ Հեղինակը փորձում է լեզվաբանական վերլուծության միջոցով բացատրել այբուբենի առանձին տարրերի ծագումն ու նշանակությունը՝ դրանք կապելով հայերենի հնչյունական առանձնահատկությունների և բառարմատների հետ։ Աշխատության մեջ կարող են քննության առնվել տառերի անվանումները, դրանց հնչյունական արժեքները, հնարավոր պատմական կապերը և գրային նշանների ձևավորման ու զարգացման վերաբերյալ տարբեր տեսակետներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համեմատական դիտարկումներին, որոնց միջոցով հայոց այբուբենի առանձնահատկությունները կարող են համադրվել այլ հին գրային համակարգերի և լեզուների հետ։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայոց գրերի ուսումնասիրությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պատմական կամ մշակութային երևույթ, այլև որպես լեզվաբանական խնդիր, որի լուծման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հնչյունաբանության, ստուգաբանության, պատմական լեզվաբանության և գրագիտության զարգացման տվյալները։ Աշխատությունը հետաքրքրական է նաև իր ժամանակաշրջանի գիտական մտածողության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է լեզվի և գրի ծագման վերաբերյալ այն մոտեցումները, որոնք կիրառվել են հայերենի ուսումնասիրության մեջ։ Այն կարող է արժեքավոր լինել հայոց լեզվի և գրի պատմությամբ, հայագիտությամբ, պատմահամեմատական լեզվաբանությամբ և հին գրային համակարգերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հայոց այբուբենի վերաբերյալ վաղ շրջանի գիտական ուսումնասիրությունների բնույթի, կիրառված մեթոդների և լեզվաբանական բացատրությունների փորձերի մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-11
Опыт лингвистическаго изследования и объяснения корней алфавита, в применении к армянскому языку
Օնլայն

Բժշկություն

Современные аспекты диагностики и лечения хронических риносинуситов больных хроническими неспецифическими заболеваниями бронхолегочного аппарата

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկ ռինոսինուսիտների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը այն հիվանդների շրջանում, որոնք ունեն բրոնխաթոքային համակարգի քրոնիկ ոչ սպեցիֆիկ հիվանդություններ։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է վերին և ստորին շնչուղիների հիվանդությունների փոխկապակցվածությամբ, քանի որ քթի և հարքթային խոռոչների երկարատև բորբոքային գործընթացները կարող են ուղեկցվել շնչառական համակարգի քրոնիկ խնդիրներով և ազդել հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու կյանքի որակի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել քրոնիկ ռինոսինուսիտի առաջացման և պահպանման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները և դրա հնարավոր կապերը բրոնխաթոքային հիվանդությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման մեթոդներին՝ հիվանդի գանգատների և անամնեզի գնահատմանը, քիթ-կոկորդ-ականջաբանական զննմանը, գործիքային և պատկերային հետազոտություններին, ինչպես նաև հիվանդության ծանրության և տարածվածության որոշմանը։ Ժամանակակից ախտորոշիչ մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ռինոսինուսիտի տարբեր ձևերը և ընտրել բուժման առավել նպատակային ռազմավարություն։ Բուժական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ դեղորայքային և այլ պահպանողական մեթոդներին, տեղային թերապիայի նշանակությանը, բորբոքային գործընթացի վերահսկմանը և այն դեպքերին, երբ կարող է քննարկվել վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտությունը։ Հատուկ կարևորություն ունի համակցված հիվանդությունների հաշվառումը, քանի որ բրոնխաթոքային համակարգի քրոնիկ ախտահարումների առկայությունը կարող է ազդել ինչպես ախտանշանների արտահայտվածության, այնպես էլ բուժման ընտրության և արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նաև ընդգծել քիթ-կոկորդ-ականջաբանի և թոքաբանի համատեղ աշխատանքի նշանակությունը՝ հիվանդին ամբողջական բժշկական գնահատում և փոխկապակցված հիվանդությունների համալիր կառավարում ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիթ-կոկորդ-ականջաբաններին, թոքաբաններին, ընտանեկան բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ որպես քրոնիկ ռինոսինուսիտի և շնչառական համակարգի հիվանդությունների փոխազդեցության, ժամանակակից ախտորոշման և բուժման սկզբունքների ուսումնասիրման նյութ։

Թարմացվել է՝ 2026-09-12
Современные аспекты диагностики и лечения хронических риносинуситов больных хроническими неспецифическими заболеваниями бронхолегочного аппарата