Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Математика

    Time-lens induction, similariton-and soliton-shaping type processes for femtosecond laser pulse manipulation and characterization

    Ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի և գերկարճ լազերային իմպուլսների տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆեմտովայրկյանային լազերային իմպուլսների կառավարման, ձևավորման և բնութագրման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակային ոսպնյակի ինդուկցիայի, սիմիլարիտոնների և սոլիտոնային գործընթացների կիրառման հիման վրա։ Քննության են առնվում գերկարճ օպտիկական իմպուլսների տարածման ֆիզիկական օրինաչափությունները, ոչ գծային օպտիկական միջավայրերում դրանց փոխակերպումները և ժամանակային ու սպեկտրային բնութագրերի փոփոխման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակային ոսպնյակի ձևավորման սկզբունքներին, օպտիկական իմպուլսների ժամանակային սեղմման և ընդարձակման հնարավորություններին, ինչպես նաև հաճախականային մոդուլյացիայի և դիսպերսիայի փոխազդեցությանը։ Վերլուծվում են սիմիլարիտոնային իմպուլսների ինքնանման տարածման առանձնահատկությունները, սոլիտոնների ձևավորման պայմանները և ոչ գծայնության ու դիսպերսիայի հավասարակշռության դերը իմպուլսների կառուցվածքի պահպանման կամ փոփոխման գործընթացներում։ Քննարկվում են ֆեմտովայրկյանային իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, սպեկտրային լայնության և փուլային բնութագրերի վերահսկման ու չափման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օպտիկական մանրաթելերում և այլ ոչ գծային միջավայրերում իմպուլսների տարածման մաթեմատիկական մոդելավորման, փորձարարական հետազոտության և ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող գործընթացների նշանակությանը գերարագ օպտիկական համակարգերի, բարձր ճշգրտության սպեկտրոսկոպիայի, լազերային չափագիտության և ֆոտոնային տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լազերային ֆիզիկայի, ոչ գծային և գերկարճ իմպուլսների օպտիկայի, ֆոտոնիկայի ու օպտիկական ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-09
    Time-lens induction, similariton-and soliton-shaping type processes for femtosecond laser pulse manipulation and characterization
    Онлайн

    Биология

    Գեղարվեստական մշակույթի դերը ապագա հանդիսատեսի ձևավորման գործընթացում

    Աշխատությունը նվիրված է գեղարվեստական մշակույթի նշանակության ուսումնասիրությանը ապագա հանդիսատեսի գեղագիտական ընկալումների, մշակութային հետաքրքրությունների և արվեստի նկատմամբ արժեքային վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացում։ Քննարկվում են արվեստի տարբեր տեսակների՝ թատրոնի, կինոյի, երաժշտության, կերպարվեստի և գրականության դաստիարակչական ու ճանաչողական հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը անհատի հոգևոր, հուզական և մտավոր զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկության և պատանեկության շրջանում գեղարվեստական ճաշակի ձևավորման առանձնահատկություններին, մշակութային միջավայրի, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և հասարակական կազմակերպությունների դերին արվեստի նկատմամբ հետաքրքրության զարգացման գործում։ Ուսումնասիրվում են հանդիսատեսի գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման, արվեստի ստեղծագործությունների ընկալման և մեկնաբանման, մշակութային արժեքների յուրացման ու ստեղծագործական մտածողության խթանման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում գեղարվեստական կրթության, մշակութային միջոցառումների, թատերական ներկայացումների, համերգների, ցուցահանդեսների և այլ ստեղծագործական նախաձեռնությունների նշանակությանը երիտասարդ սերնդի մշակութային ներգրավվածության բարձրացման տեսանկյունից։ Կարևորվում են արվեստի մատչելիության ապահովումը, հանդիսատեսի մշակույթի զարգացումը, գեղագիտական դաստիարակության մեթոդների կատարելագործումը և մշակութային հաստատությունների ու կրթական համակարգի համագործակցության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են նաև հասարակության մշակութային պահանջմունքների փոփոխությունները և արվեստի նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորման պայմանները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մշակութաբանների, արվեստաբանների, մանկավարժների, թատերագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-13
    Գեղարվեստական մշակույթի դերը ապագա հանդիսատեսի ձևավորման գործընթացում
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Декабрь, №12)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Декабрь, №12)
    Онлайн

    Политология

    Հայաստան-Ճապոնիա․ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և գիտական հարաբերություններ

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Ճապոնիայի միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և գիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով երկու երկրների համագործակցության տարբեր ուղղությունները, դրանց զարգացման առանձնահատկություններն ու փոխադարձ կապերի նշանակությունը։ Այն անդրադառնում է հայ-ճապոնական հարաբերությունների պատմական հիմքերին, դիվանագիտական շփումներին, պետական և հասարակական մակարդակներում ձևավորված համագործակցությանը, ինչպես նաև միջազգային հարաբերությունների համատեքստում երկու երկրների փոխադարձ հետաքրքրություններին։ Տնտեսական ոլորտի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու առևտրային կապերի, ներդրումային հնարավորությունների, տնտեսական համագործակցության հեռանկարների և զարգացման համար առկա նախադրյալների մասին։ Մշակութային հարաբերությունների ներկայացումը կարևորում է ժողովուրդների միջև փոխըմբռնման, ազգային ավանդույթների ճանաչման, կրթական ու մշակութային փոխանակումների և միջմշակութային երկխոսության դերը։ Գիտական համագործակցության տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում գիտելիքի փոխանակմանը, հետազոտական կապերին և գիտակրթական ոլորտում համագործակցության հնարավորություններին։ Աշխատությունը հայ-ճապոնական հարաբերությունները դիտարկում է բազմակողմանի՝ ընդգծելով քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և գիտական գործոնների փոխկապակցվածությունը երկկողմ կապերի ձևավորման ու զարգացման գործընթացում։ Այն արժեքավոր նյութ է Հայաստանի արտաքին հարաբերությունների, Արևելյան Ասիայի երկրների հետ համագործակցության, Ճապոնիայի և Հայաստանի փոխադարձ ճանաչողության ու միջազգային կապերի ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, քաղաքագետների, տնտեսագետների, արևելագետների, մշակութաբանների, ուսանողների և հայ-ճապոնական հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-11-16
    Հայաստան-Ճապոնիա․ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և գիտական հարաբերություններ
    Онлайн

    Психология

    Ա. Ի. Միրաքյանի ներդրումը հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ա. Ի. Միրաքյանի գիտական ժառանգությանը և հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում նրա ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գիտական մոտեցումը, որի համաձայն հոգեկան գործընթացները պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես արտաքին աշխարհի ազդեցությունների պասիվ արտացոլում, այլև որպես մարդու ակտիվ ճանաչողական գործունեության, ընկալման և իրականության հետ փոխհարաբերության բարդ համակարգ։ Հետազոտություններում Միրաքյանի հայեցակարգը ներկայացվում է որպես հոգեբանական երևույթների ուսումնասիրման ինքնատիպ մոտեցում, որը հատկապես նշանակալի է ընկալման գործընթացի բնույթի, դրա մեխանիզմների և մարդու կողմից իրականության յուրացման առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է Միրաքյանի գիտական ուղու և նրա հայեցակարգի ձևավորման նախադրյալների բացահայտումը։ Հեղինակի տեսական հայացքները ձևավորվում են այնպիսի հարցադրումների շրջանակում, որոնք վերաբերում են մարդու հոգեկանի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությանը, ընկալման կառուցվածքին և հոգեկան արտացոլման մեխանիզմներին։ Այս մոտեցման կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն փորձում է հաղթահարել հոգեկան գործընթացների չափազանց պարզեցված մեկնաբանությունները և մարդու հոգեկան գործունեությունը դիտարկել ավելի ամբողջական համակարգի շրջանակում։ Ուսումնասիրության առանցքային թեման ընկալման գործընթացն է։ Մարդը շրջապատող իրականությունը չի ընկալում որպես արդեն պատրաստ, անփոփոխ տեղեկատվություն․ ընկալման ընթացքում արտաքին ազդեցությունները ներառվում են մարդու գործունեության, փորձի, գիտակցության և անձնային առանձնահատկությունների համակարգում։ Այդ պատճառով ընկալումը ներկայացվում է որպես ակտիվ գործընթաց, որի ընթացքում ձևավորվում է իրականության որոշակի հոգեկան պատկերը։ Այս դրույթը կարևոր նշանակություն ունի հոգեկան արտացոլման բնույթը հասկանալու համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տարբերակել արտաքին աշխարհի մեխանիկական վերարտադրությունը և մարդու կողմից իրականության ակտիվ հոգեկան յուրացումը։ Միրաքյանի հայեցակարգի առանձնահատկություններից է «ոչարգասիքային» մոտեցման գաղափարը, որը նրա գիտական ժառանգության ուսումնասիրություններում դիտարկվում է որպես կարևոր տեսական սկզբունք։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլումը չսահմանափակել միայն որոշակի վերջնական արդյունքի՝ պատրաստի հոգեկան պատկերի կամ արդյունքի ձևավորմամբ։ Փոխարենը շեշտադրվում է գործընթացի դինամիկ բնույթը, մարդու ակտիվ ներգրավվածությունը և այն պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվում ու փոխակերպվում է հոգեկան արտացոլումը։ Այս տեսանկյունից հոգեկան գործընթացը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկանգամյա արձագանք, այլ որպես շարունակական փոխազդեցության համակարգ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հոգեկան արտացոլման և գործունեության փոխհարաբերությանը։ Մարդու հոգեկան աշխարհը չի կարող ամբողջությամբ հասկացվել՝ անջատելով այն նրա գործունեությունից։ Մարդը ճանաչում, ընկալում և մեկնաբանում է իրականությունը կոնկրետ գործունեության պայմաններում, իսկ գործունեությունն իր հերթին փոխվում է մարդու ունեցած պատկերացումների և փորձի ազդեցությամբ։ Այս փոխադարձ կապը թույլ է տալիս հոգեկան արտացոլումը դիտարկել որպես ակտիվ և զարգացող գործընթաց։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հասկանալ, թե ինչու նույն արտաքին իրավիճակը տարբեր մարդկանց մոտ կարող է առաջացնել տարբեր հոգեբանական արձագանքներ և ընկալումներ։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ընկալման վերաբերյալ տարբեր տեսություններին և դրանց համեմատությանը։ Միրաքյանի մոտեցման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ավանդական պատկերացումների սահմանափակումները և ցույց տալ այն տեսական հնարավորությունները, որոնք առաջանում են ընկալման գործընթացը ավելի լայն՝ սուբյեկտի և իրականության փոխհարաբերության համատեքստում դիտարկելիս։ Այս առումով նրա հայեցակարգը կարող է դիտարկվել որպես փորձ՝ վերանայելու հոգեկան արտացոլման գործընթացի ուսումնասիրության որոշ հաստատված մոտեցումներ և առաջարկելու այլ մեկնաբանության հնարավորություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սուբյեկտի դերի խնդիրը։ Հոգեկան արտացոլման ընթացքում մարդը հանդես է գալիս ոչ թե որպես արտաքին ազդակների պասիվ ընդունող, այլ որպես ակտիվ սուբյեկտ։ Նրա նախկին փորձը, գործունեությունը, գիտելիքները, հետաքրքրությունները և հոգեկան առանձնահատկությունները կարող են ազդել այն բանի վրա, թե ինչպես է նա ընկալում և մեկնաբանում իրականությունը։ Այս դրույթը հոգեբանական ուսումնասիրության մեջ թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ անհատական տարբերությունների առաջացման պատճառները և բացատրել հոգեկան գործընթացների բազմազանությունը։ Միրաքյանի հայեցակարգի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն տեսական հոգեբանությամբ։ Նրա գաղափարների հիման վրա հետագայում ուսումնասիրություններ են իրականացվել ընկալման տրանսցենդենտալ հոգեբանության ուղղությամբ, իսկ այդ մոտեցման հնարավոր կիրառությունները դիտարկվել են նաև հոգեթերապիայի և կրթության ոլորտներում։ Հետազոտական աշխատանքներում հատուկ ուշադրություն է դարձվել Միրաքյանի հետևորդների աշխատություններին՝ նրա տեսական սկզբունքների հետագա զարգացման և կիրառման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Կրթական ոլորտում այս մոտեցումը կարող է կարևոր լինել սովորողի ընկալման և ուսումնական գործունեության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Եթե հոգեկան արտացոլումը դիտարկվում է որպես ակտիվ գործընթաց, ապա ուսուցումը նույնպես չի կարող սահմանափակվել տեղեկատվության փոխանցմամբ։ Սովորողը պետք է դիտարկվի որպես գիտելիքը յուրացնող և վերակազմավորող ակտիվ սուբյեկտ, որի անձնական փորձը և գործունեությունը նշանակություն ունեն ուսումնական նյութի ընկալման ու իմաստավորման համար։ Հոգեթերապիայի համատեքստում ևս այս տեսական մոտեցումը կարող է օգտագործվել մարդու կողմից սեփական փորձի ընկալման և մեկնաբանության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Հոգեկան իրականությունը դիտարկելով որպես ակտիվորեն ձևավորվող և մեկնաբանվող գործընթաց՝ հնարավոր է ավելի խորությամբ ուսումնասիրել մարդու վերաբերմունքը սեփական ապրումների, շրջապատի և կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր արդյունքներից մեկն այն է, որ Միրաքյանի գիտական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլման խնդիրը դիտարկել ավելի լայն տեսական շրջանակում։ Նրա մոտեցման արժեքը հատկապես դրսևորվում է այն գաղափարում, որ հոգեկան գործընթացները պետք է ուսումնասիրել դրանց ձևավորման, զարգացման և գործունեության հետ փոխկապվածության մեջ։ Այդպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել հոգեկան երևույթները մեկուսացված և անփոփոխ արդյունքների վերածելուց և ընդգծում է դրանց դինամիկ ու սուբյեկտային բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ա. Ի. Միրաքյանի ներդրումը հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում կապված է մարդու ընկալման և հոգեկան գործունեության ակտիվ բնույթի շեշտադրման, ընկալման գործընթացի նոր տեսական մեկնաբանությունների մշակման և ոչարգասիքային մոտեցման առաջադրման հետ։ Նրա գաղափարները կարևոր նշանակություն ունեն հայ հոգեբանական մտքի պատմության համար և միաժամանակ ստեղծում են հիմք հոգեբանության այլ բնագավառներում հետագա տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությունների համար։

    Обновлено. 2026-09-20
    Ա. Ի. Միրաքյանի ներդրումը հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում
    Онлайн

    Биология

    Բաբոլռուդ գետի (Իրան) էկոլոգիական բնութագիրը

    Աշխատությունը նվիրված է Babolsar River-ի էկոլոգիական բնութագրերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ջրային էկոհամակարգի կառուցվածքը, կենսաբազմազանությունը և շրջակա միջավայրի վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները։ Գրքում վերլուծվում են գետի հիդրոքիմիական ցուցանիշները, ջրի որակի փոփոխությունները տարբեր սեզոններում, ինչպես նաև աղտոտման հիմնական աղբյուրները՝ գյուղատնտեսական արտահոսքեր, քաղաքային կեղտաջրեր և արդյունաբերական ազդեցություններ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ջրային կենսաբազմազանության վիճակը՝ ներառյալ ձկնատեսակները, մակրոանողնաշարավորները և ջրային բուսականությունը՝ որպես էկոհամակարգի առողջության կարևոր ցուցանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գետի ավազանի էկոլոգիական հավասարակշռությանը, էրոզիոն գործընթացներին և կլիմայական փոփոխությունների ազդեցությանը ջրային ռեժիմի վրա։ Քննարկվում են նաև պահպանության և վերականգնման միջոցառումները՝ ուղղված էկոհամակարգի կայունության ապահովմանը և բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է էկոլոգների, հիդրոլոգների, բնապահպանների և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-09-20
    Բաբոլռուդ գետի (Իրան) էկոլոգիական բնութագիրը