Вагаршян, Вагарш Лаэртович

Вагаршян, Вагарш Лаэртович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Իսլամը և արաբական ազգայնականությունը հետպատերազմյան շրջանի արևմտյան պատմագրության մեջ

Աշխատությունը նվիրված է իսլամի և արաբական ազգայնականության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը հետպատերազմյան շրջանի արևմտյան պատմագրության համատեքստում՝ ներկայացնելով, թե ինչպես են արևմտյան հետազոտողները մեկնաբանել կրոնի, ազգային ինքնագիտակցության, քաղաքական գաղափարախոսության և արաբական հասարակությունների պատմական զարգացման միջև առկա կապերը։ Ուսումնասիրության առանցքում իսլամի՝ որպես արաբական աշխարհի հոգևոր, մշակութային և քաղաքակրթական կյանքի հիմնարար բաղադրիչի, և արաբական ազգայնականության՝ որպես ազգային միասնության, ինքնության պահպանման ու քաղաքական ինքնորոշման ձգտում արտահայտող գաղափարական շարժման փոխազդեցությունն է։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը ներառում է արաբական ազգայնականության ձևավորման պատմական նախադրյալները, իսլամական ավանդույթի ազդեցությունը արաբ ժողովուրդների հավաքական ինքնության վրա, կրոնական և աշխարհիկ գաղափարախոսությունների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ազգային միասնության գաղափարի զարգացումը ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի քաղաքական և հասարակական գործընթացներում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի արևմտյան պատմագրական մոտեցումների քննությունը, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջաններում իսլամի և ազգայնականության հարաբերությունները մեկնաբանվել են պատմական, քաղաքական, սոցիոլոգիական և գաղափարախոսական տարբեր դիտանկյուններից։ Այս համատեքստում կարևոր են այն հարցերը, թե արդյոք արաբական ազգայնականությունը ձևավորվել է իսլամական քաղաքակրթական ժառանգության շարունակության հիման վրա, որքանով են կրոնական արժեքներն ազդել ազգային համախմբման գործընթացների վրա, և ինչպիսի դեր է ունեցել աշխարհիկ ազգայնականությունը արաբական քաղաքական մտքի ու պետականության զարգացման գործում։ Թեման հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև արաբական աշխարհի պատմական առանձնահատկություններին, գաղութատիրության հետևանքներին, անկախության շարժումներին, ազգային ինքնության վերաիմաստավորմանը և հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների ազդեցությանը տարածաշրջանի գաղափարական զարգացումների վրա։ Պատմագրական տեսանկյունից աշխատության կարևորությունն այն է, որ այն ուշադրությունը կենտրոնացնում է ոչ միայն բուն պատմական երևույթների, այլև դրանց վերաբերյալ արևմտյան գիտական պատկերացումների, մեկնաբանությունների և հետազոտական մոտեցումների վրա՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպես է ձևավորվել իսլամի ու արաբական ազգայնականության մասին արևմտյան գիտական ընկալումը։ Այն արժեքավոր է արաբագիտության, իսլամագիտության, Մերձավոր Արևելքի պատմության, քաղաքական մտքի և պատմագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար, քանի որ նպաստում է կրոնական և ազգային ինքնությունների բարդ փոխհարաբերությունների ըմբռնմանը, ներկայացնում է արաբական հասարակությունների գաղափարական զարգացման կարևոր հիմնախնդիրները և խթանում է տարածաշրջանի պատմական ու քաղաքական գործընթացների նկատմամբ համակողմանի, համեմատական և քննադատական մոտեցման ձևավորումը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Իսլամը և արաբական ազգայնականությունը հետպատերազմյան շրջանի արևմտյան պատմագրության մեջ

Անվճար

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին