Պատրաստի նյութեր

Գրականագիտական և միջնադարագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ միջնադարյան գանձերի՝ որպես հոգևոր բանաստեղծության առանձնահատուկ ժանրի, ինչպես նաև դրանց ժողովածուային ավանդույթի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գանձերի ծագման ու զարգացման առանձնահատկությունները, ժանրային կառուցվածքը, թեմատիկ շրջանակը և հայ միջնադարյան գրականության համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գանձերի լեզվաոճական, բանաստեղծական և գաղափարական առանձնահատկություններին, դրանցում կիրառվող պատկերավորման միջոցներին և հոգևոր բովանդակության արտահայտման ձևերին։ Վերլուծվում են առանձին ստեղծագործությունների կառուցվածքային սկզբունքները, հեղինակային ավանդույթները և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված գրական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև գանձերի հավաքման, համակարգման և ձեռագրային ժողովածուներում պահպանման ավանդույթը՝ կարևորելով «Գանձարան» տիպի ժողովածուների նշանակությունը միջնադարյան գրական ժառանգության փոխանցման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գանձերի կապը հայ հոգևոր մշակույթի, եկեղեցական ավանդույթի և միջնադարյան բանաստեղծական մտածողության հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ միջնադարյան գրականության, բանասիրության, ձեռագրագիտության, աստվածաբանության և մշակույթի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Քաղաքաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական իշխանության իրականացման շրջանակում անմիջական ժողովրդավարության ձևերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքացիների՝ պետական կառավարմանը անմիջական մասնակցության իրավական և քաղաքական հիմքերը, ժողովրդական իշխանության իրականացման սկզբունքները և դրանց դերը պետական կառավարման համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրաքվեի, ընտրությունների, քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հանրային մասնակցության այլ ձևերի առանձնահատկություններին ու կիրառման կառուցակարգերին։ Վերլուծվում են անմիջական և ներկայացուցչական ժողովրդավարության փոխհարաբերությունները, քաղաքացիների մասնակցության իրավական երաշխիքները և պետական մարմինների հետ հասարակության փոխգործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են համապատասխան իրավական կարգավորումների կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ժողովրդավարական մասնակցության կառուցակարգերի զարգացման և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև անմիջական ժողովրդավարության նշանակությանը հանրային որոշումների ընդունման գործընթացում և պետական իշխանության իրականացման քաղաքական ու իրավական համակարգում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, քաղաքագիտության, պետական կառավարման և ժողովրդավարական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրեական դատավարությունում մասնավոր մեղադրանքի գործերով վարույթի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մասնավոր մեղադրանքի ինստիտուտի էությունը, դրա տեղը քրեական դատավարության համակարգում և վարույթի իրականացման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուժողի դատավարական կարգավիճակին, մեղադրանքի ներկայացման ու պաշտպանության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև վարույթի մասնակիցների իրավունքներին և պարտականություններին։ Վերլուծվում են գործի հարուցման, դատական քննության, ապացույցների ներկայացման ու գնահատման և վարույթի ավարտման հետ կապված դատավարական հարցերը։ Քննարկվում են կողմերի նախաձեռնության, հաշտեցման հնարավորության, մեղադրանքից հրաժարվելու և այդ գործողությունների դատավարական հետևանքների հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև մասնավոր և հանրային մեղադրանքի վարույթների տարբերություններին, դատական պաշտպանության արդյունավետության ապահովմանը և համապատասխան դատավարական կառուցակարգերի կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական դատավարության և քրեական իրավունքի ոլորտների հետազոտողների, իրավաբանների, դատական համակարգի մասնագետների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության ապահովման և մենաշնորհների պետական կարգավորման հետ կապված արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մրցակցային միջավայրի ձևավորման ու զարգացման պայմանները, շուկաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և տնտեսական կենտրոնացման ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերիշխող դիրքի, շուկայական կենտրոնացման, հակամրցակցային վարքագծի և տնտեսական գործունեության հավասար պայմանների ապահովման խնդիրներին։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման տնտեսական և իրավական մեխանիզմները, մրցակցության պաշտպանության գործիքները և համապատասխան կառույցների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են մենաշնորհային երևույթների սահմանափակման, շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների նվազեցման, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության համար մրցակցային հնարավորությունների ընդլայնման և գործարար միջավայրի բարելավման մոտեցումները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև պետական քաղաքականության կատարելագործման և մրցակցային հարաբերությունների զարգացման համար անհրաժեշտ կառուցակարգերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, մրցակցային քաղաքականության, պետական կարգավորման և շուկաների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Կենդանաբանական և ջրաէկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճի էնդեմիկ ծածանազգի ձկների էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դրանց տարածվածությունը, կենսամիջավայրի պայմանները, սննդային հարաբերությունները, բազմացման առանձնահատկությունները և կենսական ցիկլի հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, ջրի որակի, սննդային պաշարների և այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությանը ձկների պոպուլյացիաների վիճակի վրա։ Վերլուծվում են առանձին տեսակների հարմարվողական առանձնահատկությունները, տարածական բաշխվածությունը և փոխհարաբերությունները ջրային էկոհամակարգի մյուս բաղադրիչների հետ։ Քննարկվում են պոպուլյացիաների թվաքանակի ու կառուցվածքի փոփոխությունները և դրանց վրա բնական ու մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Սևանա լճի կենսաբազմազանության, էնդեմիկ ձկնատեսակների էկոլոգիական դերի և դրանց պահպանության խնդիրների գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ձկնաբանության, ջրակենսաբանության, էկոլոգիայի, բնապահպանության և ջրային կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կոնվեյերային անալոգաթվային փոխակերպիչների արագագործ ավտոմատացված նախագծման միջոցների մշակմանը և կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում անալոգային ազդանշանը թվային ներկայացման փոխակերպող համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նախագծման հիմնական փուլերը և դրանց ավտոմատացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնվեյերային ճարտարապետության առանձին հանգույցների մոդելավորմանը, պարամետրերի ընտրությանը և փոխակերպման արագության ու ճշգրտության ապահովմանը։ Վերլուծվում են սխեմաների հաշվարկման, կառուցվածքային տարբերակների գնահատման և նախագծային լուծումների օպտիմալացման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև համակարգչային նախագծման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել նախագծման ժամանակը, ավտոմատացնել կրկնվող հաշվարկային գործողությունները և բարձրացնել ստացվող լուծումների արդյունավետությունը։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր տեխնիկական պահանջներով անալոգաթվային փոխակերպիչների նախագծման և դրանց բնութագրերի գնահատման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային և անալոգային սխեմատեխնիկայի, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի և ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաֆիզիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կենսապոլիմերներում պարույրից կծիկ կառուցվածքային վիճակին անցման օրինաչափությունների և այդ գործընթացի վրա համակարգի անհամասեռությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մակրոմոլեկուլների տարածական կառուցվածքի փոփոխությունները, դրանց կայունությունը և տարբեր պայմաններում կառուցվածքային անցումների ձևավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսապոլիմերային շղթայի առանձին հատվածների հատկությունների տարբերություններին և դրանց ազդեցությանը համակարգի ընդհանուր վարքի վրա։ Վերլուծվում են կառուցվածքային անցումների ջերմադինամիկական և վիճակագրական առանձնահատկությունները, միջմոլեկուլային ու ներմոլեկուլային փոխազդեցությունների դերը, ինչպես նաև արտաքին պայմանների փոփոխության հետևանքով առաջացող կառուցվածքային վերափոխումները։ Քննարկվում է, թե ինչպես կարող են շղթայի կազմային կամ կառուցվածքային անհամասեռությունները փոխել անցման ընթացքը, կայունությունը և համագործակցային բնույթը։ Տեսական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու բարդ կենսամակրոմոլեկուլների կառուցվածքային դինամիկայի և ֆիզիկական հատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկայի, մոլեկուլային կենսաբանության, պոլիմերների ֆիզիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ լույս տեսած նոր գրականության համակարգված ցանկը։ Այն ընդգրկում է մշակույթի, մշակութային-լուսավորական գործունեության, թանգարանագիտության, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Ցանկում ներկայացվում են հանրապետությունում հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված նյութերը, ինչպես նաև հանրապետությունից դուրս լույս տեսած՝ հայկական մշակույթին ու արվեստին վերաբերող համապատասխան գրականությունը։ Մատենագիտական նկարագրությունները համակարգվում են ըստ թեմատիկ բաժինների, իսկ բաժինների ներսում նյութերը դասավորվում են որոշակի մատենագիտական սկզբունքներով։ Հրատարակությունը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի բնագավառների մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և գրադարանային աշխատողներին նոր մասնագիտական գրականության վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական աղբյուր մատենագիտական որոնումների, գրադարանային հավաքածուների համալրման և մշակույթի ու արվեստի պատմության ուսումնասիրության համար։

Կիրառական մեխանիկայի և հաշվողական մոդելավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կառուցվածքների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի որոշման մեթոդների ուսումնասիրմանը՝ վերջավոր տարրերի եղանակի կիրառմամբ և միջտարրային անընդհատությունների հաշվառմամբ։ Քննության են առնվում կառուցվածքային տարրերի մեխանիկական վարքի մաթեմատիկական նկարագրությունը, արտաքին բեռնվածքների ազդեցությամբ առաջացող լարումների ու դեֆորմացիաների հաշվարկման սկզբունքները և թվային մոդելավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջավոր տարրերի միջև սահմանային պայմանների, տեղափոխությունների և լարումների հնարավոր անհամապատասխանությունների գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հաշվարկների ճշգրտության վրա։ Վերլուծվում են հաշվարկային ցանցի կառուցման, տարրերի փոխազդեցության և թվային լուծումների ճշգրտման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև միջտարրային անընդհատությունների հաշվառման միջոցով հաշվարկային մոդելների կատարելագործման և իրական կառուցվածքների մեխանիկական վիճակի առավել ճշգրիտ գնահատման հնարավորությունները։ Մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր բարդության ինժեներական կառուցվածքների ամրության, կոշտության և հուսալիության հաշվարկներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կառուցվածքային մեխանիկայի, շինարարական ճարտարագիտության, հաշվողական մեխանիկայի և թվային մոդելավորման ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Լեզվաբանական և ուսումնական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի և անգլերենի քերականական համակարգերի ներկայացմանը և համադրմանը։ Քննության են առնվում երկու լեզուների խոսքի մասերը, բառերի ձևափոխության օրինաչափությունները, քերականական կարգերը և նախադասությունների կառուցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գոյականի, ածականի, դերանվան, բայի և մյուս խոսքի մասերի գործածությանը, ինչպես նաև հոլովման, խոնարհման, ժամանակային ձևերի և շարահյուսական կապերի առանձնահատկություններին։ Երկու լեզուների քերականական նյութի զուգահեռ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց կառուցվածքային ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ավելի հստակ հասկանալու համապատասխան քերականական ձևերի կիրառությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել կանոնների բացատրություններ, լեզվական օրինակներ և գործնական դիտարկումներ, որոնք նպաստում են հայերենի ու անգլերենի համակարգված յուրացմանը։ Համեմատական մոտեցումը հատկապես կարևոր է լեզուների ուսուցման, թարգմանության և քերականական կառուցվածքների փոխադարձ մեկնաբանության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայերեն կամ անգլերեն ուսումնասիրողներին, լեզվի ուսուցիչներին, թարգմանիչներին, բանասերներին և համեմատական քերականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Իրավագիտական և կրիմինալոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում անչափահասների հանցավորության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում անչափահասների քրեական պատասխանատվության առանձնահատկությունները, նրանց նկատմամբ կիրառվող քրեաիրավական միջոցները և արդարադատության համակարգում տարիքային ու մտավոր հասունության հաշվառման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատժի, դաստիարակչական ու վերականգնողական միջոցների հարաբերակցությանը, անչափահասների գործերով վարույթի առանձնահատկություններին և նրանց իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են հանցավոր վարքագծի ձևավորմանը նպաստող սոցիալական, ընտանեկան, կրթական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման հնարավորությունները։ Քննարկվում են քրեական օրենսդրության, կրիմինալոգիական կանխարգելման և սոցիալական վերականգնման միջոցների փոխկապակցվածությունը, իրավապահ ու սոցիալական կառույցների համագործակցությունը և կրկնահանցագործության կանխարգելման մոտեցումները։ Իրանի անչափահասների արդարադատության համակարգում առանձնացվում են հատուկ իրավական մոտեցումներ, սակայն մասնագիտական գրականության մեջ քննարկվում են նաև դրանց կիրառման և ընթացակարգային արդյունավետության հետ կապված խնդիրներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, կրիմինալոգիայի, անչափահասների արդարադատության և իրանագիտության ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բուսաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի պայմաններում վայրի աճող կորնգանի (Onobrychis Mill.) տեսակների կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունների և քիմիական կազմի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր տեսակների տարածվածությունը, աճելավայրերի պայմանները, զարգացման փուլերը և շրջակա միջավայրի գործոնների նկատմամբ հարմարվողական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսերի ձևաբանական ու կենսաբանական հատկանիշներին, աճի և զարգացման ընթացքին, ինչպես նաև հողակլիմայական պայմանների ազդեցությանը դրանց կենսագործունեության վրա։ Վերլուծվում է բուսական հումքի քիմիական բաղադրությունը՝ գնահատելով տարբեր միացությունների և սննդային նշանակություն ունեցող բաղադրիչների պարունակության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են տեսակների միջև առկա տարբերությունները, բնական պոպուլյացիաների կենսաբանական ներուժը և դրանց հնարավոր կիրառական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համալիր պատկերացում կազմելու Հայաստանում տարածված վայրի կորնգանների կենսաբանական, էկոլոգիական և կենսաքիմիական հատկանիշների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի, բուսաքիմիայի, կերարտադրության և բուսական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Պատմագիտական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի պետական կառավարման և քաղաքական համակարգի ձևավորման ու գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում անկախ պետականության հաստատումից հետո ձևավորված խորհրդարանական կառավարման համակարգը, օրենսդիր և գործադիր իշխանության մարմինների կառուցվածքը, դրանց լիազորություններն ու փոխհարաբերությունները։ Հայաստանի Հանրապետությունում ձևավորվեցին խորհրդարան և կառավարություն, իսկ 1919 թվականին անցկացված ընտրությունները կարևոր փուլ դարձան ներկայացուցչական մարմինների զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական կուսակցությունների գործունեությանը, խորհրդարանական խմբակցություններին, իշխանություն-ընդդիմություն հարաբերություններին և կոալիցիոն կառավարման փորձին։ Վերլուծվում են նաև տեղական կառավարման մարմինների ձևավորումը, պետական հաստատությունների կայացումը և նորաստեղծ հանրապետության քաղաքական ու իրավական համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պետական կառավարման համակարգի ձևավորումը ժամանակաշրջանի ներքին և արտաքին բարդ պայմանների համատեքստում և գնահատելու դրա տեղը հայոց նորագույն պետականության պատմության մեջ։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, պետական կառավարման պատմությամբ, քաղաքական ինստիտուտներով և խորհրդարանական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Մեթոդական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է գրադարանների գործունեության կազմակերպմանը Խորհրդային Միության հասարակական-քաղաքական կյանքի որոշակի ժամանակաշրջանում և նախատեսված է գրադարանային աշխատողների մասնագիտական աշխատանքի ուղղորդման համար։ Ներկայացվում են ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման, գրքային ցուցադրությունների, թեմատիկ միջոցառումների, մատենագիտական տեսությունների և զանգվածային աշխատանքի կազմակերպման վերաբերյալ հանձնարարականներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական-քաղաքական գրականության ներկայացմանը, համապատասխան նյութերի ընտրությանը և ընթերցողների շրջանում դրանց տարածման մեթոդներին։ Քննարկվում են գրադարաններում թեմատիկ անկյունների, ցուցահանդեսների, զրույցների, քննարկումների և տեղեկատվական այլ միջոցառումների կազմակերպման հնարավորությունները։ Հրատարակությունն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարաններին վերապահված ոչ միայն կրթական և տեղեկատվական, այլև գաղափարական գործառույթները և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման ժամանակաշրջանային առանձնահատկությունները։ Այն կարող է դիտարկվել նաև որպես աղբյուր խորհրդային մշակութային քաղաքականության, ընթերցանության կազմակերպման և գրադարանների հասարակական դերի պատմության ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մշակույթի պատմության և խորհրդային շրջանի տեղեկատվական գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։