Պատրաստի նյութեր

Գրքում ուսումնասիրվում է նոր քիրալային ռեագենտների և կատալիզատորների սինթեզի գործընթացը և դրանց կիրառումը ասիմետրիկ սինթեզի ռեակցիաներում, ներկայացվում են քիրալ կենտրոններ պարունակող միացությունների նախագծման և ստացման մեթոդները, վերլուծվում են սինթեզի պայմանները, ելքային նյութերի ընտրությունը և ստերեոքիմիական վերահսկման ռազմավարությունները, դիտարկվում են կատալիզատորների կառուցվածք–ակտիվություն փոխկապակցվածությունները և դրանց ազդեցությունը ռեակցիայի ընտրողականության վրա, ուսումնասիրվում են էնանտիոսելեկտիվ և դիաստերեոսելեկտիվ գործընթացների մեխանիզմները, կիրառվում են սպեկտրոսկոպիկ, կինետիկական և վերլուծական մեթոդներ ստացված միացությունների բնութագրման և արդյունավետության գնահատման համար, քննարկվում են ասիմետրիկ սինթեզի կիրառությունները դեղագործական և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման մեջ, աշխատանքը համադրում է օրգանական քիմիայի, կատալիզի տեսության և կիրառական սինթետիկ մոտեցումները՝ նպաստելով բարձր ընտրողականությամբ նոր քիրալային համակարգերի մշակմանը։

Տնտեսական գործունեության լիցենզավորումը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ պետական կարգավորման համակարգ է, որի նպատակն է ապահովել որոշակի տնտեսական գործունեությունների օրինական, վերահսկելի և անվտանգ իրականացումը։ Այս համակարգի միջոցով պետությունը սահմանում է այն գործունեությունների ցանկը, որոնք չեն կարող իրականացվել առանց համապատասխան պետական թույլտվության՝ լիցենզիայի, ինչպես նաև կարգավորում է այդ լիցենզիաների ստացման, կասեցման և դադարեցման պայմաններն ու ընթացակարգերը։ Լիցենզավորման հիմնական իրավական հիմքը հանդիսանում է «Լիցենզավորման մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանում է, թե որ ոլորտներում է պարտադիր պետական թույլտվություն ստանալը և ինչ սկզբունքներով է իրականացվում այդ գործընթացը։ Օրենքը նաև հստակեցնում է պետական մարմինների լիազորությունները՝ նշելով, թե որ կառույցներն են իրավասու տրամադրել լիցենզիաներ, վերահսկել լիցենզավորված գործունեությունը և կիրառել պատասխանատվության միջոցներ խախտումների դեպքում։ Լիցենզավորման համակարգը հատկապես կարևոր է այն ոլորտներում, որտեղ տնտեսական գործունեությունը կարող է ազդել հանրային անվտանգության, առողջության, ֆինանսական կայունության կամ պետական շահերի վրա, օրինակ՝ էներգետիկա, բանկային և ֆինանսական ծառայություններ, առողջապահություն, կապի որոշ ծառայություններ և այլ կարգավորվող ոլորտներ։ Լիցենզիա ստանալու համար տնտեսվարողը պետք է ներկայացնի սահմանված փաստաթղթեր, բավարարի օրենքով նախատեսված պահանջները՝ ներառյալ մասնագիտական, տեխնիկական և ֆինանսական չափանիշները, և անցնի իրավասու մարմնի կողմից իրականացվող ստուգման գործընթաց։ Այս մեխանիզմը նաև ծառայում է շուկայի կարգապահության ապահովմանը, անբարեխիղճ մրցակցության կանխմանը և սպառողների իրավունքների պաշտպանությանը՝ ստեղծելով վերահսկելի տնտեսական միջավայր, որտեղ պետությունը կարողանում է հավասարակշռել ազատ ձեռնարկատիրությունը և հանրային շահը։

Գրքում ուսումնասիրվում են ապօրինի ճանապարհով ձեռք բերված եկամուտների լվացման դեմ պայքարի հիմնախնդիրները համեմատական իրավական վերլուծության շրջանակում, վերլուծվում են միջազգային և ազգային օրենսդրական հիմքերը, պայքարի մեխանիզմների արդյունավետությունը և իրավակարգավորման տարբեր մոտեցումները, ներկայացվում են վերահսկողության, ֆինանսական վերահսկողության մարմինների գործառույթները, իրավական պատասխանատվության սահմանները և դատական պրակտիկայի առանձնահատկությունները, համեմատվում են տարբեր երկրների փորձերը՝ ցույց տալով հաջողված և ոչ բավարար մեթոդները, քննարկվում են իրավական խոչընդոտները, ֆինանսական գաղտնիության և մարդկային իրավունքների սահմանափակումների բալանսը, առաջարկվում են համակարգային մոտեցումներ՝ իրավական և կազմակերպչական մեխանիզմների կատարելագործման համար, աշխատանքը միավորում է տեսական վերլուծությունը և գործնական օրինակները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել արդյունավետ ռազմավարություններ ապօրինի եկամուտների լվացման կանխարգելման և վերահսկման ոլորտում։

ՀՀ համայնքների զարգացման անհամաչափությունը արտահայտվում է երկրի տարբեր բնակավայրերի միջև սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների զգալի տարբերություններով, որոնք պայմանավորված են պատմական, աշխարհագրական, ենթակառուցվածքային և ժողովրդագրական գործոններով։ Մայրաքաղաք Երևանի և մի շարք խոշոր քաղաքների արագ զարգացումը հակադրվում է գյուղական և սահմանամերձ համայնքների համեմատաբար դանդաղ տնտեսական աճին, սահմանափակ ներդրումային հնարավորություններին, աշխատատեղերի պակասին և ծառայությունների անհավասար հասանելիությանը։ Այս անհամաչափությունը խորանում է նաև միգրացիոն գործընթացների հետևանքով, երբ երիտասարդ և աշխատունակ բնակչությունը տեղափոխվում է քաղաքներ կամ արտերկիր՝ թողնելով որոշ համայնքներ բնակչության ծերացման և տնտեսական ակտիվության նվազման վիճակում։ Խնդրի լուծման ուղիների շարքում առանձնանում են տարածաշրջանային հավասարակշռված զարգացման պետական քաղաքականությունը, ենթակառուցվածքների բարելավումը՝ ճանապարհներ, ջրամատակարարում, էներգետիկ համակարգեր և թվային կապ, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների կարողությունների ուժեղացումը։ Կարևոր ուղղություն է նաև փոքր և միջին բիզնեսի խրախուսումը համայնքներում՝ հարկային արտոնությունների, վարկային ծրագրերի և ներդրումային խթանների միջոցով, ինչը կարող է նպաստել աշխատատեղերի ստեղծմանը և տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը։ Բացի այդ, կրթական և առողջապահական ծառայությունների հասանելիության հավասարեցումը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության արդիականացումը և տուրիզմի զարգացումը կարող են դառնալ կայուն զարգացման կարևոր գործոններ։ Ընդհանուր առմամբ, համայնքների զարգացման անհամաչափության հաղթահարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ պետական, մասնավոր և համայնքային մակարդակներում համակարգված քաղաքականության իրականացմամբ, որի նպատակն է ապահովել երկրի բոլոր տարածաշրջանների հավասար և կայուն զարգացումը։

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության ռազմավարության սոցիոլոգիական վերլուծությունը՝ ուսումնասիրելով պետության սոցիալական քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և հասարակության վրա դրա ազդեցության հիմնական ուղղությունները։ Նյութում վերլուծվում են սոցիալական ապահովության համակարգի կառուցվածքային բաղադրիչները՝ կենսաթոշակային ապահովություն, սոցիալական նպաստներ, զբաղվածության աջակցման ծրագրեր և խոցելի խմբերի պաշտպանություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սոցիալական գործոններին, որոնք ազդում են համակարգի արդյունավետության վրա՝ բնակչության ժողովրդագրական փոփոխություններ, աղքատության մակարդակ, եկամուտների անհավասարություն և աշխատաշուկայի առանձնահատկություններ։ Աշխատությունը նաև քննարկում է սոցիալական քաղաքականության ընկալումը հասարակության տարբեր շերտերի կողմից, վստահության մակարդակը պետական ինստիտուտների նկատմամբ և սոցիալական արդարության գաղափարի ձևավորումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են նաև միջազգային փորձը և դրա հնարավոր կիրառումը Հայաստանի պայմաններում՝ նպատակ ունենալով բարելավել սոցիալական պաշտպանության համակարգի արդյունավետությունն ու հասցեականությունը։

Պատանիների համար նոր գրքերի այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է ժամանակակից և լայն ճանաչում ստացած ստեղծագործություններ, որոնք նախատեսված են երիտասարդ ընթերցողների հետաքրքրությունները զարգացնելու, ընթերցանության սովորությունը խթանելու և տարբեր ժանրերի հետ ծանոթացնելու նպատակով։ Ցանկում ընդգրկված են ինչպես ֆանտաստիկ և արկածային, այնպես էլ դետեկտիվ, ռոմանտիկ և միստերիա ժանրերի գրքեր, որոնք առանձնանում են հետաքրքիր սյուժեներով, արագ զարգացող գործողություններով և երիտասարդ հերոսների կերպարներով, որոնց միջոցով պատանիները կարող են նույնականանալ պատմությունների հետ։ Այս գրքերը հաճախ անդրադառնում են ինքնաճանաչման, ընկերության, սիրո, պայքարի և ընտրությունների թեմաներին՝ միաժամանակ ստեղծելով հուզիչ և երբեմն նաև մարտահրավերներով լի աշխարհներ։ Ցանկը նպատակ ունի օգնել ընթերցողին գտնել ժամանակակից, միջազգային բեսթսելլեր դարձած գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ինչպես ժամանցային, այնպես էլ զարգացնող ընթերցանություն՝ ընդլայնելով նրանց պատկերացումները գրականության և կյանքի տարբեր իրավիճակների մասին։

Программирование на языке Ruby աշխատությունը ծրագրավորման լեզուներից մեկի՝ Ruby-ի ուսումնական և գործնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է լեզվի հիմնական գաղափարները՝ պարզ և ընթեռնելի սինտաքս, օբյեկտակողմնորոշված մոտեցում և դինամիկ տիպավորում, այն բացատրում է փոփոխականների, տվյալների կառուցվածքների, ցիկլերի, ֆունկցիաների և դասերի կիրառությունը, ինչպես նաև մոդուլների և մետապրոգրամավորման հիմունքները, գիրքը միաժամանակ ընդգրկում է վեբ ծրագրավորման և ավտոմատացման խնդիրներ, որոնք հաճախ լուծվում են Ruby լեզվով, հատկապես Ruby on Rails շրջանակի միջոցով, ներկայացնելով գործնական օրինակներ և նախագծային առաջադրանքներ, որոնք օգնում են զարգացնել ծրագրավորման հմտությունները և հասկանալ ժամանակակից վեբ հավելվածների կառուցման տրամաբանությունը, միաժամանակ այն շեշտադրում է կոդի պարզությունը, արտադրողականությունը և ծրագրավորողի արդյունավետ մտածողությունը։

Այս գիրքը ներկայացնում է Հռոմեական իրավունքի հիմնական սկզբունքներն ու համակարգը՝ որպես ժամանակակից իրավական համակարգերի կարևոր հիմք։ Այն անդրադառնում է հռոմեական իրավունքի զարգացման պատմական փուլերին՝ ընդգրկելով հանրապետական, կայսերական և ուշ հռոմեական շրջանները, ինչպես նաև իրավական ինստիտուտների ձևավորումը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են սեփականության իրավունքը, պարտավորական հարաբերությունները, պայմանագրերը, ընտանեկան իրավունքը և դատավարական ընթացակարգերը՝ ցույց տալով դրանց կառուցվածքը և գործառույթը հին Հռոմի հասարակության մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է նաև հռոմեական իրավունքի հիմնական աղբյուրները՝ օրենքներ, սենատուսկոնսուլտներ, պրետորական իրավունք և իրավաբանների աշխատություններ՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը եվրոպական իրավական ավանդույթի ձևավորման վրա։ Նյութը համադրում է պատմական և իրավաբանական մոտեցումներ՝ օգնելով հասկանալ իրավունքի զարգացման հիմքերը և դրա շարունակական ազդեցությունը ժամանակակից իրավական համակարգերի վրա։ Գիրքը օգտակար է իրավագիտության ուսանողների, պատմաբանների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են իրավունքի պատմությամբ և դասական իրավական համակարգերով։

Հայկական տարազ-ը ազգագրական և մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայկական ավանդական հագուստի ձևավորման պատմական ուղին, տարածաշրջանային առանձնահատկությունները և դրանց կապը հայ ժողովրդի կենցաղի, սոցիալական կառուցվածքի ու գեղագիտական պատկերացումների հետ, աշխատությունում դիտարկվում է տարազի զարգացումը տարբեր պատմական շրջաններում՝ հնագույն և միջնադարյան ժամանակներից մինչև նոր շրջանը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունները ազդել հագուստի ձևերի, նյութերի, զարդանախշերի և կրելու սովորույթների վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր գավառների տարազային տարբերություններին՝ Արարատյան դաշտավայր, Շիրակ, Սյունիք, Վասպուրական և այլ շրջաններ, որտեղ յուրաքանչյուր տարածք ունեցել է իր ինքնատիպ գունային և զարդային համակարգը, միաժամանակ վերլուծվում են տարազի խորհրդանշական իմաստները՝ որպես ինքնության, սոցիալական կարգավիճակի և ընտանեկան ավանդույթի արտահայտություն, աշխատությունը նաև ընդգծում է, թե ինչպես է հայկական տարազը պահպանվել և վերաիմաստավորվել սփյուռքում և ժամանակակից մշակութային միջավայրում՝ դառնալով ազգային ինքնության կարևոր տեսանելի նշաններից մեկը։

Հայկական ժանյակ-ը ազգագրական և դեկորատիվ կիրառական արվեստին նվիրված ուսումնասիրություն է, որտեղ ներկայացվում է հայկական ժանյակագործության պատմական ձևավորումն ու զարգացումը, դրա տեխնիկական առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը հայ ժողովրդի կենցաղում ու արվեստում, աշխատությունում դիտարկվում է ժանյակի ստեղծման ավանդույթը՝ որպես ձեռագործ արվեստի յուրահատուկ ձև, որը փոխանցվել է սերնդեսերունդ և զարգացել տարբեր տարածաշրջաններում՝ պահպանելով ինչպես ընդհանուր հայկական ոճական հատկանիշները, այնպես էլ տեղական դպրոցների առանձնահատկությունները, ընդգծվում է նյութերի, գործվածքի տեխնիկաների, նախշերի և խորհրդանշական մոտիվների բազմազանությունը, որոնք հաճախ արտահայտել են բնության պատկերներ, կրոնական մոտիվներ և ժողովրդական աշխարհընկալում, միաժամանակ վերլուծվում է ժանյակի սոցիալ-մշակութային դերը՝ որպես կենցաղային օգտագործման առարկա, ինչպես նաև որպես գեղարվեստական ինքնարտահայտման միջոց, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայկական ժանյակագործությունը ոչ միայն ձեռարվեստ է, այլ նաև մշակութային հիշողության կրող համակարգ, որը պահպանել և փոխանցել է ազգային գեղագիտական մտածողությունը և ինքնության կարևոր տարրերը տարբեր պատմական փուլերում։

Գիրքը նվիրված է պատանեկության թեմայի գեղարվեստական ներկայացման և դրա կառուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը գրողի ստեղծագործական համակարգում՝ դիտարկելով այն որպես հոգեբանական, սոցիալական և գեղարվեստական բազմաշերտ երևույթ։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես է պատանեկությունը ձևավորվում որպես գրական կերպարի զարգացման կարևոր փուլ՝ ընդգծելով ինքնության որոնման, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման, ներքին հակասությունների և հասունացման գործընթացների արտացոլումը գեղարվեստական տեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պատանեկան կերպարների կառուցման միջոցները՝ ներառյալ հոգեբանական խորացումը, ներքին մենախոսությունը, կոնֆլիկտային իրավիճակների ստեղծումը և սոցիալական միջավայրի ազդեցության պատկերումը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև լեզվական և ոճական այն հնարներին, որոնց միջոցով գրողները փոխանցում են պատանեկության զգացմունքային լարվածությունը, անկայունությունը և աշխարհի ընկալման փոփոխականությունը։ Ներկայացված են տարբեր գրական ավանդույթներում պատանեկության թեմայի մեկնաբանությունները և դրա զարգացումը ժամանակակից արձակում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այդ թեման վերածվում գեղարվեստական համակարգի կարևոր կառուցվածքային տարրի։ Աշխատությունը նախատեսված է գրականագետների, ուսանողների, մանկավարժների, հոգեբանների և գրականությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով պատանեկության թեմայի խորքային ըմբռնմանը գրական ստեղծագործության համատեքստում։

Այս գիրքը ներկայացնում է PHP ծրագրավորման լեզվի և MySQL տվյալների բազայի համատեղ օգտագործման հիմունքները՝ դինամիկ վեբ հավելվածներ ստեղծելու համար։ Գրքում բացատրվում են PHP-ի հիմնական կառուցվածքները՝ փոփոխականներ, պայմանական օպերատորներ, ցիկլեր, ֆունկցիաներ և ֆայլերի մշակում, ինչպես նաև վեբ ձևերի (forms) հետ աշխատանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում MySQL տվյալների բազաների նախագծմանը, SQL հարցումների կազմմանը և տվյալների պահման ու կառավարման մեխանիզմներին։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես են PHP-ն և MySQL-ը համատեղ օգտագործվում՝ օգտատերերի գրանցման համակարգեր, բովանդակության կառավարում և ինտերակտիվ վեբ կայքեր ստեղծելու համար։ Նյութը ուղեկցվում է գործնական օրինակներով, որոնք օգնում են աստիճանաբար զարգացնել վեբ ծրագրավորման հմտություններ։ Գիրքը նախատեսված է սկսնակ և միջին մակարդակի վեբ ծրագրավորողների համար։

СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК: Морфемика. Словообразование աշխատությունը ռուսաց լեզվի կառուցվածքային լեզվաբանության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բառի ներքին կառուցվածքի և բառաստեղծման գործընթացների ուսումնասիրությանը, այն ներկայացնում է մորֆեմիկայի հիմնական հասկացությունները՝ արմատ, նախածանց, վերջածանց և վերջավորություն, ինչպես նաև բառի կառուցվածքային վերլուծության մեթոդները, գիրքը բացատրում է բառաստեղծման հիմնական եղանակները՝ ածանցում, կազմություն, կրճատում և բարդացում, միաժամանակ անդրադառնում է բառերի իմաստային փոփոխություններին և նոր բառերի ձևավորման լեզվական օրինաչափություններին, ընդգրկելով նաև գործնական վարժություններ՝ բառերի մորֆեմիկ վերլուծության և բառաստեղծման մոդելների կիրառման համար, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության և ռուսերեն լեզվի խորացված ուսուցման համար։

Միջին ականջի և վերին շնչուղիների զուգակցված հիվանդությունների դեպքում համակցված վիրահատական բուժման հիմնավորումը պայմանավորված է այդ համակարգերի անատոմիական, ֆունկցիոնալ և պաթոֆիզիոլոգիական սերտ փոխկապակցվածությամբ, որտեղ Էվստաքյան փողը, քթի խոռոչը, քթըմպանը և միջին ականջը կազմում են միասնական օդափոխության և դրենաժի համակարգ։ Հաճախ հանդիպող համակցված ախտաբանությունները՝ քրոնիկական միջին օտիտը, ադենոիդային հյուսվածքի հիպերպլազիան, քրոնիկական ռինոսինուսիտը և Էվստաքյան փողի դիսֆունկցիան, փոխադարձաբար նպաստում են հիվանդության քրոնիզացմանը և բուժման արդյունավետության նվազեցմանը, եթե կիրառվում է միայն մեկ օջախի մեկուսացված բուժում։ Համակցված վիրահատական մոտեցման հիմնական հիմնավորումն այն է, որ վերին շնչուղիների օդափոխության և դրենաժի վերականգնումը անմիջական ազդեցություն ունի միջին ականջի աերացիայի վրա, ինչի արդյունքում բարելավվում է թմբկախոռոչի ճնշման հավասարակշռությունը և նվազում է էքսուդատի կուտակումը։ Օրինակ՝ ադենոտոմիան կամ ֆունկցիոնալ էնդոսկոպիկ սինուս վիրաբուժությունը (FESS) կարող են զուգակցվել տիմպանոպլաստիկայի կամ միրինգոտոմիայի հետ՝ ապահովելով ինչպես պատճառական գործոնի վերացում, այնպես էլ տեղային ախտաբանական փոփոխությունների շտկում։ Պաթոֆիզիոլոգիական տեսանկյունից վերին շնչուղիների քրոնիկական բորբոքումը հանգեցնում է լորձաթաղանթի այտուցի, մուկոցիլյար տրանսպորտի խանգարման և մանրէային գաղութացման, ինչը նպաստում է միջին ականջի կրկնվող ինֆեկցիաներին։ Այդ պատճառով միայն ականջի վիրահատական միջամտությունը հաճախ չի ապահովում երկարաժամկետ արդյունք, եթե չի վերացվում վերին շնչուղիների օբստրուկցիան կամ բորբոքային օջախը։