Աբովյան, Լարիսա Սուրենի

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ակտիվացված այրման օրինաչափությունների և ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ տարբեր երկկոմպոնենտ կոմպոզիտային փոշենյութերի ստացման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն գործընթացների վրա, որոնց ընթացքում ռեակցիոն խառնուրդում առաջացող ջերմությունը նպաստում է ռեակցիայի ինքնատարածմանը և թույլ է տալիս համեմատաբար կարճ ժամանակում ձևավորել բարձր ջերմաստիճանային սինթեզված նյութեր։ Ուսումնասիրվող համակարգերը ներառում են կարբիդային, նիտրիդային և սիլիցիումային հիմքով կոմպոզիտներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի տարբեր ջերմաքիմիական, կառուցվածքային և ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն ունի ակտիվացման մեխանիզմների բացահայտումը, քանի որ նախնական տաքացումը, մասնիկների չափը, խառնուրդի բաղադրությունը, ռեակցիայի ջերմաստիճանը և այլ պայմաններ կարող են էապես ազդել այրման տարածման արագության, ջերմաստիճանային ռեժիմի և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ռեակցիոն գոտում ընթացող ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումները, բաղադրիչների փոխազդեցության առանձնահատկությունները և տարբեր փուլերի առաջացման հաջորդականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված կոմպոզիտային փոշիների փուլային կազմի, միկրոկառուցվածքի և հատկությունների ձևավորման վրա ազդող գործոններին, քանի որ այդ բնութագրերը որոշիչ նշանակություն ունեն նյութերի հետագա կիրառությունների համար։ Նման մեթոդների առավելություններից է էներգիայի արդյունավետ օգտագործման և բարձր ջերմաստիճանային նյութերի ստացման հնարավորությունը՝ նվազեցնելով երկարատև արտաքին տաքացման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ մաշակայուն, ջերմակայուն և բարձր կարծրությամբ կոմպոզիտային նյութերի մշակման, փոշեմետալուրգիայի, կերամիկական նյութերի տեխնոլոգիայի և բարձր ջերմաստիճանային կիրառությունների համար։ Աշխատանքը միաժամանակ նպաստում է ինքնատարածվող սինթեզի տեսական հիմքերի խորացմանը՝ բացահայտելով այրման և նյութագոյացման գործընթացների միջև փոխկապակցվածությունը տարբեր բաղադրությամբ ռեակցիոն համակարգերում։