Агабабян, Сурен Бардугимеосович, 1922-1986

Литература

Գրականագիտական և կենսագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գրականության նշանավոր ներկայացուցչի կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրողի կենսագրության հիմնական փուլերը, նրա ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորումը և գործունեության մշակութային միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արձակ ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկություններին, կերպարային համակարգին, պատմողական արվեստին և ոճական միջոցներին։ Վերլուծվում են պատմական ու հասարակական թեմաների արտացոլումը, մարդկային հարաբերությունների ներկայացման ձևերը և անհատի հոգեբանական նկարագրության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ստեղծագործական ժառանգության զարգացման փուլերը, գրական ավանդույթների հետ կապերը և հեղինակի ստեղծագործությունների տեղը հայ գրականության պատմության մեջ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու գրողի ստեղծագործական դիմանկարի, գեղարվեստական մտածողության և գրական գործունեության հիմնական ուղղությունների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, գրականագիտությամբ և կենսագրական ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի կյանքի, գրական գործունեության և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ նրա գործունեությունը դիտարկելով 20-րդ դարի հայ գրականության և խորհրդային ժամանակաշրջանի հասարակական-մշակութային միջավայրի համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում գրողի ստեղծագործական ուղու ձևավորումը, պոեզիայի, արձակի և դրամատուրգիայի բնագավառներում նրա գործունեությունը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և գրական զարգացման տարբեր փուլերում թեմատիկ ու գաղափարական փոփոխություններն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայրենիքի, պատմական հիշողության, մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների, աշխատանքի, պատերազմի ու խաղաղության թեմաների գեղարվեստական արտացոլմանը։ Քննվում են ստեղծագործությունների լեզուն, պատկերային համակարգը, կերպարների կառուցման սկզբունքները, բանաստեղծական խոսքի առանձնահատկությունները և ազգային պատմամշակութային նյութի կիրառման եղանակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմական թեմատիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ հեղինակի գրական ժառանգության մի մասում պատմական անցյալը վերածվում է ժամանակակից հասարակական և բարոյական հարցադրումների մեկնաբանման միջոցի։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դրամատիկական ստեղծագործություններին, դրանց կառուցվածքին, կերպարային հակադրություններին և բեմական հնարավորություններին։ Գրողի գործունեությունը դիտարկվում է ժամանակի գրական քաղաքականության և խորհրդային գաղափարական միջավայրի պայմաններում, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ստեղծագործական անհատականության դրսևորումները ժամանակաշրջանի պաշտոնական գեղագիտական ու գաղափարական պահանջներից։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են նաև նրա ստեղծագործությունների ընդունելությունը, գրական քննադատության արձագանքները և հայ գրական գործընթացում ունեցած տեղը։ Առանձին նշանակություն ունի պատերազմի տարիներին ստեղծված գրականությունը, որտեղ հասարակական փորձառությունը և ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունները արտահայտվում են քնարական, հայրենասիրական և դրամատիկական ձևերով։ Միաժամանակ հետազոտությունը կարող է ընդգրկել գրողի կենսագրության և ստեղծագործության փոխհարաբերությունը՝ բացահայտելով անձնական փորձի, ժամանակի պատմական իրադարձությունների և գրական միջավայրի ազդեցությունը նրա աշխարհայացքի ձևավորման վրա։ Ընդհանուր առմամբ նյութը հնարավորություն է տալիս ներկայացնել գրողի ժառանգությունը բազմակողմանիորեն՝ համադրելով կենսագրական, պատմագրական և գրականագիտական մոտեցումները և գնահատելով նրա ստեղծագործությունների նշանակությունը 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման պատմության մեջ։