Книги автора (1)

Онлайн

Религия

Հայկական կանոնագրքի և դրա խմբագրությունների մասին

Աշխատությունը նվիրված է հայկական կանոնագրքի ձևավորման, զարգացման և տարբեր խմբագրությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի իրավական, եկեղեցական և մշակութային պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկի բովանդակային ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հայկական կանոնագիրքը միջնադարյան հայ հասարակության հոգևոր և հասարակական կյանքի կարգավորման նշանակալի գրավոր հուշարձաններից է, որն արտացոլում է Հայ եկեղեցու կանոնական ավանդույթները, իրավական մտածողությունը, հասարակական հարաբերությունների կազմակերպման սկզբունքներն ու ժամանակի բարոյական պատկերացումները։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում կանոնագրքի տարբեր խմբագրություններին, դրանց ձևավորման պատմական նախադրյալներին, բովանդակային տարբերություններին և փոխհարաբերություններին։ Խմբագրությունների համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են եկեղեցական կանոնները փոխանցվել, մշակվել, համալրվել և հարմարեցվել տարբեր ժամանակաշրջանների հոգևոր ու հասարակական պահանջներին։ Կարևորվում է նաև կանոնագրքի՝ որպես պատմական սկզբնաղբյուրի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանում ամփոփված կանոններն ու իրավական դրույթները տեղեկություններ են հաղորդում եկեղեցական կառավարման, հոգևորականության գործունեության, հասարակական վարքագծի, ընտանեկան հարաբերությունների, բարոյական պարտավորությունների և համայնքային կյանքի կարգավորման մասին։ Խմբագրությունների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան մատենագրության, կանոնական իրավունքի և ձեռագրական ավանդույթի հետազոտության տեսանկյունից, քանի որ թույլ է տալիս բացահայտել իրավական ու կրոնական գիտելիքի պահպանման և փոխանցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակներում կատարված խմբագրական փոփոխությունների նշանակությունը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտությամբ, եկեղեցու պատմությամբ, միջնադարյան իրավագիտությամբ, աղբյուրագիտությամբ և ձեռագրագիտությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ նպաստում է հայկական կանոնական մտքի զարգացման, ազգային իրավական ավանդույթների և հայ հասարակության պատմական ինքնակազմակերպման սկզբունքների ավելի խորքային ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Հայկական կանոնագրքի և դրա խմբագրությունների մասին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее