Ալեքսանյան, Շուշանիկ Կարապետի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության գործընթացում «Տեխնոլոգիա» դասընթացի դերի և հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարող են գործնական, ստեղծագործական և դիզայներական աշխատանքները նպաստել սովորողների գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական երևակայության, գեղեցիկը գնահատելու և սեփական ստեղծագործական գաղափարներն արտահայտելու կարողությունների ձևավորմանը։ Հետազոտական աղբյուրներում նշվում է, որ առարկայի ուսուցումը կարող է նպաստել գեղագիտական դաստիարակության նպատակների իրականացմանը և մշակութային փորձի փոխանցմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութերի, գույների, ձևերի, զարդանախշերի, համաչափության և կոմպոզիցիայի հետ սովորողների գործնական աշխատանքին։ Թղթի, բնական և արհեստական նյութերի, մանածագործական նյութերի և այլ միջոցների կիրառմամբ ստեղծվող ապլիկացիաները, խճանկարները, օրիգամին, թելանկարը, կոմպոզիցիաները և դեկորատիվ-կիրառական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս միաժամանակ զարգացնել տեխնիկական հմտություններն ու գեղագիտական ընկալումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական մշակութային ժառանգության ներառումը ուսումնական գործընթացում։ Հայկական զարդանախշերի, ազգային արհեստների, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի տարրերի և ավանդական գեղարվեստական ձևերի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել սովորողների մշակութային ինքնագիտակցության և ազգային արժեքների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ժամանակակից առարկայական չափորոշիչը նույնպես կարևորում է ստեղծարար, նորարար և նախաձեռնող անձի ձևավորումը, արվեստին ու արհեստին հաղորդակցվելու կարողությունը և ստեղծագործական գործունեությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցման այն մեթոդներն ու կազմակերպական ձևերը, որոնք առավել արդյունավետ են գեղագիտական դաստիարակության համար՝ գործնական աշխատանքներ, ստեղծագործական նախագծեր, անհատական և խմբային առաջադրանքներ, ցուցահանդեսներ, նախագծերի ներկայացումներ և սովորողների աշխատանքների քննարկումներ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ուսուցչի դերը, քանի որ նա ոչ միայն փոխանցում է տեխնոլոգիական գիտելիքներ և գործնական հմտություններ, այլև ուղղորդում է սովորողի ստեղծագործական մտածողությունը, օգնում է գնահատել սեփական աշխատանքի արդյունքը և ձևավորում է գեղեցիկի, նպատակահարմարության ու որակի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք։ «Տեխնոլոգիա» առարկայի ժամանակակից չափորոշիչը մեծ տեղ է հատկացնում գործնական և ստեղծագործական նախագծերին՝ դրանք դիտարկելով որպես ուսուցման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող է հիմնավորվել այն տեսակետը, որ տեխնոլոգիական կրթությունն ու գեղագիտական դաստիարակությունը փոխկապակցված գործընթացներ են․ սովորողը ոչ միայն սովորում է նյութը մշակելու կամ որևէ առարկա պատրաստելու տեխնիկան, այլև սովորում է մտածել ձևի, գեղեցկության, համադրության, գործնականության և ստեղծագործական արժեքի մասին։ Այս գործընթացը կարող է նպաստել ուշադրության, դիտողականության, երևակայության, ձեռքի մանր մոտորիկայի, ինքնուրույնության և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տեխնոլոգիայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, արվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի մասնագետների, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների և դպրոցական կրթության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։