Арутюнян, Н. В.

История

Ն. Վ. Հարությունյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Ուրարտու պետության տնտեսական կյանքի երկու կարևոր ճյուղերը՝ երկրագործությունն ու անասնապահությունը՝ հիմնվելով պատմական և հնագիտական տվյալների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ուրարտական հասարակության արտադրական գործունեության, գյուղատնտեսական տնտեսության կազմակերպման և բնական պաշարների օգտագործման առանձնահատկությունների մասին։ Երկրագործության ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են հողերի մշակման, ցանքատարածությունների օգտագործման, ոռոգման համակարգերի, մշակաբույսերի և գյուղատնտեսական աշխատանքների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Անասնապահության քննությունը վերաբերում է կենդանիների բուծմանը, անասնագլխաքանակի նշանակությանը, անասնապահական տնտեսության կազմակերպմանը և դրա դերին բնակչության կենսապահովման ու պետության տնտեսական հզորության մեջ։ Այս երկու ոլորտների համադրական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել դրանց փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության տեղը Ուրարտուի պետական տնտեսության և հասարակական կյանքի համակարգում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հին հայկական լեռնաշխարհի տնտեսական պատմության, ուրարտական նյութական մշակույթի և Հին Արևելքի գյուղատնտեսական համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, հնագետների, ուրարտագետների և հնագույն հասարակությունների տնտեսական կյանքով հետաքրքրվողների համար։

История

Ն. Վ. Հարությունյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Կարմիր բլուր հնագիտական հուշարձանի տարածքում հայտնաբերված ուրարտական նոր արձանագրությունները՝ դրանք դիտարկելով որպես Ուրարտուի պատմության և մշակույթի կարևոր գրավոր սկզբնաղբյուրներ։ Ուրարտական արձանագրությունները, որոնք հիմնականում պահպանվել են սեպագիր գրությամբ, արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում պետության կառավարման համակարգի, արքայական գործունեության, ռազմական արշավանքների, շինարարական նախաձեռնությունների, տնտեսական կազմակերպման և կրոնական պատկերացումների մասին։ Կարմիր բլուրը՝ հին Թեյշեբաինի քաղաքի տարածքը, ուրարտական շրջանի կարևոր հնագիտական կենտրոններից է, որտեղ հայտնաբերված գրավոր նյութերը լրացնում են քաղաքի և ամբողջ պետության պատմության վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Արձանագրությունների ուսումնասիրությունը ենթադրում է դրանց ընթերցում, լեզվական և բովանդակային վերլուծություն, ինչպես նաև պատմական համատեքստի պարզաբանում։ Նորահայտ վկայությունների համադրումը նախկինում հայտնի սեպագիր նյութերի հետ հնարավորություն է տալիս ճշգրտելու պատմական տեղեկությունները, տեղանուններն ու անձնանունները և բացահայտելու ուրարտական պետական կյանքի տարբեր կողմերը։ Աշխատությունը կարևոր է ուրարտագիտության, սեպագրագիտության, հնագիտության և Հայաստանի հնագույն պատմության ուսումնասիրության համար։