Ավանեսյան, Դավիթ Հրանտի

Психология

Աշխատությունը նվիրված է անձի դրամային վարքի հոգեբանական կարգավորիչների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով դրանց տարածաժամանակային դրսևորումների և տարբեր պայմաններում փոփոխության օրինաչափությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու կողմից փողի ընկալման, օգտագործման, խնայողության, ծախսման և ֆինանսական որոշումների ընդունման գործընթացները կարգավորող հոգեբանական մեխանիզմներն են։ Ուսումնասիրությունը դրամային վարքը դիտարկում է ոչ միայն որպես տնտեսական ռացիոնալ ընտրությունների արդյունք, այլև որպես անձի արժեքային համակարգի, մոտիվացիաների, հույզերի, համոզմունքների, սոցիալական փորձի և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների արտահայտություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել փողի նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման վրա ազդող անձնային և սոցիալական գործոնները, ֆինանսական վարքի մոտիվացիոն հիմքերը, ռիսկի ընկալումը, նյութական արժեքների նշանակությունը, ֆինանսական ինքնավերահսկողությունը և որոշումների կայացման հոգեբանական առանձնահատկությունները։ «Տարածաժամանակային» մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են դրամային վարքի հոգեբանական կարգավորիչները դրսևորվում տարբեր սոցիալական, մշակութային և տնտեսական միջավայրերում, ինչպես նաև ինչպես են դրանք փոփոխվում ժամանակի ընթացքում։ Այս համատեքստում կարող են համեմատվել տարբեր տարիքային, սոցիալական կամ մասնագիտական խմբերի ֆինանսական վարքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրվել տնտեսական իրավիճակի, սոցիալական միջավայրի և կյանքի տարբեր փուլերի ազդեցությունը դրամական որոշումների վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի անձի սուբյեկտիվ վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը փողի նկատմամբ, քանի որ նույն տնտեսական պայմաններում տարբեր մարդիկ կարող են դրսևորել խնայողական, ծախսային, ռիսկային կամ զգուշավոր վարք՝ պայմանավորված իրենց անհատական հոգեբանական կարգավորիչներով։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական անհանգստությանը, նյութական ապահովության ընկալմանը, ապագայի նկատմամբ վստահությանը, ֆինանսական նպատակների ձևավորմանը և դրամային վարքի ինքնակարգավորման մեխանիզմներին։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է այն հնարավորության հետ, որ բացահայտված օրինաչափությունները կարող են կիրառվել ֆինանսական կրթության, հոգեբանական խորհրդատվության, սպառողական վարքի ուսումնասիրության և անձի սոցիալ-տնտեսական հարմարման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, սոցիոլոգներին, տնտեսագետներին, ֆինանսական վարքի հետազոտողներին, կրթության մասնագետներին և անձի սոցիալ-հոգեբանական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դրամային վարքը ներկայացնում է որպես բազմագործոն հոգեբանական երևույթ՝ բացահայտելով դրա կարգավորման ներքին մեխանիզմները և դրանց տարածական ու ժամանակային փոփոխությունների առանձնահատկությունները։