Ավետիսյան, Դավիթ Սլավիկի

Финансы

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքների բյուջեների ֆինանսական բազայի ամրապնդման հնարավորությունների և հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են համայնքային ֆինանսների ձևավորման աղբյուրները, սեփական եկամուտների կառուցվածքը, պետական բյուջեից տրամադրվող ֆինանսական միջոցները, ֆինանսական համահարթեցման մեխանիզմները և համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության մակարդակը։ ՀՀ-ում ֆինանսական համահարթեցման համակարգի նպատակներից է տարբեր ֆինանսական կարողություններ ունեցող համայնքների միջև տարբերությունների մեղմացումը և համայնքների ֆինանսական կարողությունների ամրապնդումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների սեփական եկամուտների ավելացման հնարավորություններին, այդ թվում՝ տեղական հարկերի և տուրքերի հավաքագրման արդյունավետության բարձրացմանը, համայնքային գույքի արդյունավետ կառավարմանը, տեղական տնտեսական գործունեության խթանմանը և լրացուցիչ ֆինանսական աղբյուրների ներգրավմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև պետական ֆինանսական աջակցության տարբեր ձևերը՝ ֆինանսական համահարթեցման դոտացիաները, սուբվենցիաները և համայնքներին ուղղվող այլ հատկացումները։ Պաշտոնական միջնաժամկետ տվյալների համաձայն՝ ֆինանսական համահարթեցման դոտացիաների նախատեսվող ծավալը 2024 թվականի շուրջ 85.3 մլրդ դրամից 2026 թվականին նախատեսվում էր հասցնել շուրջ 110.1 մլրդ դրամի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համայնքների ֆինանսական կայունության և ինքնուրույնության բարձրացման այնպիսի մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, որոնք կնվազեցնեն միայն պետական փոխանցումներից կախվածությունը և կխթանեն համայնքների սեփական եկամտային ներուժի օգտագործումը։ Կարող են դիտարկվել նաև համայնքային ներդրումային ծրագրերի իրականացումը, պետական և համայնքային համաֆինանսավորումը, վարկային միջոցների ներգրավումը, երկարաժամկետ կապիտալ պլանավորումը և ֆինանսական կառավարման կարողությունների զարգացումը։ Պետական քաղաքականության փաստաթղթերում ևս ընդգծվում են համայնքների ֆինանսական վիճակի վերլուծության, վարկունակության գնահատման, վարկավորման և լրացուցիչ եկամուտների ապահովման կարողությունների զարգացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտագործվել ՀՀ համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության բարձրացման, բյուջետային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, տեղական զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորման և համայնքների միջև սոցիալ-տնտեսական տարբերությունների մեղմացմանն ուղղված քաղաքականության կատարելագործման համար։