Այվազյան, Քնարիկ Ավագի

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային վարկի շուկայի ձևավորման, զարգացման և դրա առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հիփոթեքային վարկավորման շուկայի կառուցվածքը, հիմնական մասնակիցները, վարկավորման պայմանները, պահանջարկի ձևավորման գործոնները և անշարժ գույքի շուկայի հետ փոխկապակցվածությունը։ ՀՀ հիփոթեքային շուկայի զարգացումը սերտորեն կապված է ինչպես բանկային համակարգի վարկավորման քաղաքականության, այնպես էլ բնակարանային պահանջարկի և պետական աջակցության ծրագրերի հետ։ Ազգային հիփոթեքային ընկերությունը շուկայի իր առաքելությունը ձևակերպում է որպես հիփոթեքային շուկան առավել իրացվելի, կայուն և հասանելի դարձնելը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հիփոթեքային վարկերի ծավալների և կառուցվածքի փոփոխությունները, առաջնային և երկրորդային անշարժ գույքի շուկաների առանձնահատկությունները, վարկերի տոկոսադրույքները, ժամկետները, կանխավճարների պահանջները և վարկառուների նկատմամբ կիրառվող պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության և հարկային խթանների ազդեցությանը հիփոթեքային վարկավորման ակտիվության վրա․ մասնագիտական աղբյուրները նշում են, որ եկամտային հարկի վերադարձի մեխանիզմը նշանակալիորեն խթանել է ինչպես հիփոթեքային, այնպես էլ անշարժ գույքի շուկաների զարգացումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև շուկայի առկա խնդիրների բացահայտումը, որոնց թվում կարող են դիտարկվել անշարժ գույքի բարձր գները, բնակչության եկամուտների և վարկային պարտավորությունների անհամապատասխանությունը, շուկայի կենտրոնացվածությունը և վարկային ռիսկերը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հիփոթեքային շուկայի զարգացման ժամանակակից միտումներին, այդ թվում՝ թվայնացմանը, վարկային գործընթացների պարզեցմանը և մարզային շուկաների ակտիվացմանը։ Վերջին տարիներին շուկան շարունակել է աճել, սակայն 2026 թվականի ընթացքում աճի տեմպերի դանդաղման միտումներ նույնպես արձանագրվել են։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ՀՀ հիփոթեքային վարկավորման շուկայի արդյունավետության գնահատման, առկա խնդիրների բացահայտման և դրա հետագա զարգացման ու կայունության ապահովման հնարավոր ուղղությունների մշակման համար։