Ազիզյան, Ռաֆայել Արմենի

Биология

Աշխատությունը նվիրված է երկսուբստրատային ֆերմենտային ռեակցիաների համակարգչային մոդելավորմանը՝ տարբեր տիպի ինհիբիտորների առկայության պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական և համակարգչային մեթոդների միջոցով ուսումնասիրել այն բարդ կինետիկ գործընթացները, որոնց ընթացքում ֆերմենտը միաժամանակ փոխազդում է երկու սուբստրատի հետ, իսկ ինհիբիտորի առկայությունը փոփոխում է ռեակցիայի ընթացքը և արագությունը։ Աշխատանքում դիտարկվում են ֆերմենտային կատալիզի հիմնական օրինաչափությունները, սուբստրատների և ֆերմենտի փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմները, ինչպես նաև ինհիբիտորների ազդեցության տարբեր ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցակցային, ոչ մրցակցային, անմրցակցային և այլ տեսակի ինհիբիցիայի մոդելավորմանը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե տարբեր մեխանիզմների դեպքում ինչպես են փոխվում ռեակցիայի կինետիկ պարամետրերը։ Համակարգչային մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս վիրտուալ միջավայրում փոփոխել սուբստրատների և ինհիբիտորների կոնցենտրացիաները, ուսումնասիրել դրանց փոխազդեցությունը և հետևել ֆերմենտային ռեակցիայի արագության փոփոխություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կառուցվել մաթեմատիկական մոդելներ, ձևակերպվել կինետիկ հավասարումներ, իրականացվել թվային հաշվարկներ և ստացված արդյունքների հիման վրա կառուցվել գրաֆիկական կախվածություններ։ Կարևոր խնդիր է տարբեր ինհիբիտորների ազդեցության համեմատական գնահատումը և այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում դրանց ազդեցությունը առավել արտահայտված է։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև մոդելների պարամետրերի ընտրության, հաշվարկային մեթոդների ճշգրտության և փորձարարական տվյալների հետ տեսական արդյունքների համադրման հարցեր։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ֆերմենտային ռեակցիաների բարդ մեխանիզմները և կանխատեսել համակարգի վարքագիծը տարբեր պայմաններում՝ առանց յուրաքանչյուր իրավիճակի համար լայնածավալ փորձարարական ուսումնասիրությունների իրականացման։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ֆերմենտային գործընթացների ուսումնասիրության, կենսատեխնոլոգիական համակարգերի օպտիմալացման, դեղաբանական հետազոտությունների և կենսաքիմիական գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել կենսաքիմիկոսների, ֆերմենտաբանների, կենսատեխնոլոգների, մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև կենսաինֆորմատիկայի և համակարգային կենսաբանության ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։