Բաբայան, Արման Արտակի

Технология

Աշխատությունը նվիրված է մեքենաշինական բիմետաղական դետալների պատրաստման ընթացքում ձևավորվող լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ինչպես հոծ, այնպես էլ փոշենման նյութերից կազմված տարրերի մեխանիկական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով մետաղական բաղադրիչների համատեղ աշխատանքի օրինաչափություններն են, որոնք էական նշանակություն ունեն պատրաստի դետալի ամրության, երկրաչափական ճշգրտության, շերտերի կապի հուսալիության և շահագործման ընթացքում կայուն վարքի ապահովման համար։ Քննվում են արտադրական գործընթացների տարբեր փուլերում նյութերում առաջացող լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը դետալի երկրաչափությունից, նյութերի մեխանիկական հատկությունների տարբերությունից և շերտերի փոխազդեցությունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հոծ և փոշենման նյութերի վարքի տարբերություններին, քանի որ փոշեմետալուրգիական բաղադրիչների դեպքում նյութի սկզբնական կառուցվածքը, խտացման աստիճանը և ձևավորման ընթացքում կառուցվածքային փոփոխությունները կարող են էականորեն ազդել ամբողջ համակարգի մեխանիկական արձագանքի վրա։ Ուսումնասիրվում են բաղադրիչների սահմանային շերտերում առաջացող լարվածությունները և դրանց ազդեցությունը բիմետաղական միացման ամբողջականության վրա։ Կարևորվում է նաև մնացորդային լարումների գնահատումը, որոնք կարող են պահպանվել տեխնոլոգիական գործընթացի ավարտից հետո և հետագայում անդրադառնալ դետալի չափային կայունության, ամրության ու ծառայության ժամկետի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել շարունակական միջավայրի մեխանիկայի, պլաստիկության տեսության և փոշեմետալուրգիայի տեսական դրույթները՝ համապատասխան հաշվարկային մոդելների ձևավորման համար։ Թվային մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս գնահատել լարվածությունների ու դեֆորմացիաների տարածական բաշխումը և ուսումնասիրել տարբեր կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը պատրաստվող դետալի վիճակի վրա։ Ստացված օրինաչափությունները կարող են հիմք ծառայել արտադրական գործընթացների կատարելագործման, նյութերի առավել արդյունավետ համադրման, հնարավոր կառուցվածքային թերությունների նվազեցման և արտադրանքի որակի բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութերի դիմադրության, դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկայի, մեքենաշինական տեխնոլոգիայի և փոշեմետալուրգիայի մոտեցումները՝ բիմետաղական մեքենամասերի ձևավորման գործընթացների գիտականորեն հիմնավորված վերլուծության և կատարելագործման նպատակով։