Բարսեղյան, Արիստակես Վլադիմիրի

Право

Աշխատությունը նվիրված է անձի նկատմամբ ֆիզիկական բռնության հետ կապված իրավախախտումների մոտիվացիոն և հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ քրեաբանական, իրավաբանական և սոցիալ-հոգեբանական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում այն շարժառիթներն ու պայմաններն են, որոնք կարող են կապված լինել բռնի վարքագծի ձևավորման և դրսևորման հետ՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես նման գործողությունների արդարացում։ Քննվում են անձնական հակամարտությունների, թշնամանքի, վրեժի, գերիշխելու ձգտման, խմբային ազդեցության, իրավիճակային լարվածության և սոցիալական միջավայրի հնարավոր դերերը՝ հաշվի առնելով, որ կոնկրետ դեպքերում շարժառիթները կարող են լինել բազմագործոն և փոխկապակցված։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոտիվի, նպատակի, դիտավորության և հուզական վիճակի տարբերակմանը, քանի որ դրանք իրավական ու հոգեբանական գնահատման ընթացքում ունեն տարբեր նշանակություն։ Ուսումնասիրվում են նաև անձի վարքագծի ձևավորման վրա սոցիալականացման, ընտանեկան և միջանձնային հարաբերությունների, կոնֆլիկտների լուծման սովորությունների և շրջապատի ազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր բնույթի բռնի արարքների մոտիվացիոն կառուցվածքների համեմատական ուսումնասիրությունը՝ դրանց միջև հնարավոր ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում քրեական վարքագծի պատճառների և պայմանների տարբերակման խնդրին, ինչպես նաև այն հանգամանքին, որ որևէ առանձին հոգեբանական կամ սոցիալական գործոն ինքնին չի նշանակում բռնի վարքագծի անխուսափելիություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել դատահոգեբանական գնահատման, քրեաբանական վերլուծության և իրավական որակման փոխհարաբերությունները՝ հատկապես շարժառիթի բացահայտման նշանակության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև կանխարգելման հարցերը՝ շեշտադրելով հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման, բռնության ռիսկային գործոնների վաղ ճանաչման և համապատասխան սոցիալական ու իրավական կանխարգելիչ մեխանիզմների նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քրեաբանության, քրեական հոգեբանության և իրավագիտության մոտեցումները՝ ֆիզիկական բռնության հետ կապված վարքագծի մոտիվացիոն հիմքերը գիտականորեն վերլուծելու և կանխարգելման հնարավոր ուղղությունները հասկանալու նպատակով։