Բայադյան, Աննա Աշոտի

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում ֆինանսական գործառնությունների հաշվառման և դրանց ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են բանկային գործունեության ֆինանսական գործառնությունների հաշվապահական հաշվառման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և ֆինանսական տեղեկատվության համակարգման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկերի ակտիվային և պասիվային գործառնությունների, վարկային և ներդրումային գործունեության, ներգրավված միջոցների, եկամուտների և ծախսերի, շահույթի և այլ ֆինանսական արդյունքների հաշվառման կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանկային հաշվառման միջոցով ձևավորվող տեղեկատվության ամբողջականության, հավաստիության և օպերատիվության ապահովման խնդիրները, քանի որ ֆինանսական գործառնությունների ճիշտ արտացոլումը կարևոր նշանակություն ունի բանկի իրական ֆինանսական վիճակի գնահատման և կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական և ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության մեթոդաբանությունը։ Դիտարկվում են բանկի ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքն ու դինամիկան, կապիտալի բավարարությունը, իրացվելիությունը, շահութաբերությունը, եկամտաբերությունը, ծախսերի մակարդակը, վարկային պորտֆելի որակը և ֆինանսական կայունության այլ բնութագրիչներ։ Վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս բացահայտել բանկի գործունեության արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատել առկա ֆինանսական ռիսկերը և բացահայտել կառավարման բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսական վերլուծության փոխկապակցվածությանը, քանի որ հաշվառման համակարգում ձևավորվող տեղեկատվության որակը անմիջականորեն ազդում է վերլուծության արդյունքների հավաստիության վրա։ ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով կատարվող ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսական դրույթները կապել բանկային ոլորտի իրական գործելակերպի հետ և բացահայտել հաշվառման ու վերլուծության ոլորտում առկա խնդիրները։ Կարևորվում է ֆինանսական տեղեկատվության կառավարման կատարելագործումը, հաշվետվությունների վերլուծական հնարավորությունների ընդլայնումը և բանկերի գործունեության գնահատման առավել արդյունավետ մեթոդների կիրառումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկերի հաշվապահների, ֆինանսական վերլուծաբանների, աուդիտորների, տնտեսագետների, բանկային կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև առևտրային բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման, կառավարման որոշումների հիմնավորման և ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։