Բեջանյան, Արամ Լևոնի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շրջակա միջավայրի պահպանության կարգավորման տնտեսական մեխանիզմի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բնապահպանական քաղաքականության և տնտեսական կառավարման այնպիսի մեխանիզմների ձևավորման խնդիրը, որոնք կարող են միաժամանակ նպաստել բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը, շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցմանը և տնտեսական զարգացման կայունությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական կարգավորման հիմնական գործիքները, դրանց կիրառման սկզբունքները և ազդեցությունը տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնօգտագործման և բնապահպանական վճարներին, աղտոտման համար տնտեսական պատասխանատվության մեխանիզմներին, խթանող և սահմանափակող տնտեսական գործիքներին, ինչպես նաև բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսավորման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ գնահատվում են Հայաստանի բնապահպանական և տնտեսական քաղաքականությունների փոխկապակցվածությունը, գործող մեխանիզմների արդյունավետությունն ու դրանց կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են նաև բնապահպանական խնդիրների տնտեսական գնահատման, բնական ռեսուրսների արժեքավորման և շրջակա միջավայրին հասցվող վնասի հաշվարկման հարցերը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հիմնավորված տնտեսական որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտությունը ուշադրություն է դարձնում նաև միջազգային փորձին և այն հնարավորություններին, որոնք կարող են կիրառվել Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական կառուցվածքը, բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը և բնապահպանական առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են տնտեսական խթանների, հարկային և ֆինանսական գործիքների, ներդրումային քաղաքականության, էկոլոգիական նորարարությունների և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությունները։ Կարևորվում է նաև պետական կառավարման մարմինների, մասնավոր հատվածի և հասարակության համագործակցությունը՝ որպես բնապահպանական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման կարևոր նախապայման։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական կարգավորման համակարգի կատարելագործման, բնապահպանական միջոցառումների ֆինանսավորման արդյունավետության բարձրացման և կայուն զարգացման սկզբունքների առավել հետևողական կիրառման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, բնապահպանության և բնական ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։