Բեջանյան, Արմեն Տիգրանի

Психология

Աշխատությունը նվիրված է գործարար և կազմակերպական միջավայրում առաջացող կոնֆլիկտների պատճառների, զարգացման օրինաչափությունների և դրանց արդյունավետ կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջանձնային, միջխմբային և կազմակերպական հակասություններն են, որոնք կարող են ձևավորվել աշխատակիցների տարբեր շահերի, նպատակների, արժեքների, դերերի, հաղորդակցական խնդիրների, սահմանափակ ռեսուրսների բաշխման կամ կառավարման տարբեր մոտեցումների հետևանքով։ Կոնֆլիկտը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կազմակերպության գործունեությանը խոչընդոտող երևույթ, այլև որպես գործընթաց, որը համապատասխան կառավարման պայմաններում կարող է բացահայտել առկա խնդիրները, նպաստել նոր լուծումների որոնմանը և կազմակերպական հարաբերությունների վերանայմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կոնֆլիկտների առաջացման նախադրյալների վաղ բացահայտմանը, դրանց տեսակների դասակարգմանը և զարգացման փուլերի վերլուծությանը։ Քննվում է կազմակերպական կառուցվածքի, ղեկավարության ոճի, աշխատանքային դերերի հստակության, աշխատակիցների միջև վստահության և ներքին հաղորդակցության ազդեցությունը հակասությունների ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ղեկավարի դերը կոնֆլիկտային իրավիճակների կանխարգելման և կարգավորման գործընթացում՝ շեշտադրելով բանակցությունների, փոխզիջման, համագործակցության, միջնորդության և կառուցողական հաղորդակցության նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև կոնֆլիկտային իրավիճակներում մարդկանց վարքային ռազմավարությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են պայմանավորել մրցակցային, խուսափողական, հարմարվողական, փոխզիջումային կամ համագործակցային մոտեցումների ընտրությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ աշխատանքային սթրեսի, կազմակերպական մշակույթի, իշխանության և պատասխանատվության բաշխման, մասնագիտական շահերի և անձնական հարաբերությունների ազդեցությանը գործարար հակասությունների զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրության կարող են արժանանալ գործընկերների, ղեկավարների և ենթակաների, ինչպես նաև կազմակերպության ու արտաքին գործընկերների միջև ծագող տարաձայնությունները։ Կոնֆլիկտների հաղթահարումը դիտարկվում է որպես կառավարման բազմափուլ գործընթաց, որը պահանջում է խնդրի պատճառների բացահայտում, կողմերի դիրքորոշումների և շահերի տարբերակում, հաղորդակցության վերականգնում և փոխընդունելի լուծումների որոնում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կառավարման հոգեբանության, կազմակերպական վարքի, կոնֆլիկտաբանության և գործարար հաղորդակցության մոտեցումները՝ ներկայացնելով կոնֆլիկտների կանխարգելումն ու կարգավորումը որպես կազմակերպության արդյունավետ գործունեության և առողջ աշխատանքային հարաբերությունների ձևավորման կարևոր բաղադրիչ։