Книги автора (1)
История
Սովետական Հայաստանի քրդերը․ պատմական ակնարկ (1920–1940)
Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի քրդական բնակչության պատմությանը 1920–1940 թվականներին՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանում քրդերի հասարակական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային կյանքի փոփոխությունները, նրանց ներգրավվածությունը հանրապետության սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների գործընթացներում և ազգային փոքրամասնությունների նկատմամբ իրականացվող պետական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը պատմական ուսումնասիրության շրջանակում անդրադառնում է Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատմանը և դրա ազդեցությանը քրդական բնակչության կյանքի ու հասարակական դիրքի վրա՝ դիտարկելով նոր քաղաքական համակարգի ձևավորման պայմաններում քրդական համայնքների սոցիալական կազմակերպման, տնտեսական գործունեության և առօրյա կենսակերպի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրդական բնակչության գյուղատնտեսական զբաղվածությանը, հողային հարաբերությունների վերափոխմանը, գյուղական տնտեսության զարգացմանը, կոլեկտիվացման գործընթացին, կոոպերացիայի տարածմանը և ավանդական տնտեսական հարաբերություններից խորհրդային տնտեսավարման նոր ձևերին անցմանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է քրդերի կրթական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ քրդերեն լեզվով կրթության կազմակերպումը, դպրոցական ցանցի ձևավորումը, գրագիտության տարածումը, ուսուցիչների և կրթական կադրերի պատրաստումը, ինչպես նաև ազգային լեզվի և մշակութային ինքնության պահպանման ու զարգացման հարցերը։ Քննարկվում են քրդական բնակավայրերում իրականացված լուսավորական աշխատանքները, կրթության հասանելիության ընդլայնումը, մշակութային նախաձեռնությունները և ազգային փոքրամասնությունների շրջանում հասարակական գիտակցության ու նոր սոցիալական հարաբերությունների ձևավորման գործընթացները։ Կարևորվում է նաև քրդերի մասնակցությունը տեղական կառավարման մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և խորհրդային քաղաքական ու վարչական կառույցների աշխատանքներին, ինչպես նաև նրանց ներգրավումը հանրապետության հասարակական կյանքում։ Պատմական նյութի միջոցով ներկայացվում են քրդական գյուղական համայնքների սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունները, բնակչության տարբեր խմբերի դրությունը, ավանդական կենսակերպի վերափոխումը և նոր հասարակական հարաբերությունների հաստատումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին համապետական քաղաքական և տնտեսական գործընթացներն արտացոլվում ազգային փոքրամասնության առօրյա կյանքում, ինչպիսի ազդեցություն էին ունենում գյուղական բնակչության կենսապայմանների, կրթական հնարավորությունների, լեզվամշակութային զարգացման և հասարակական ներգրավվածության վրա։ Ժամանակաշրջանի պատմական առանձնահատկությունների լուսաբանումը կարևոր է նաև Հայաստանի բազմազգ հասարակության ձևավորման, ազգային փոքրամասնությունների պատմական փորձի և խորհրդային ազգային քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հեղինակը թեման դիտարկում է պատմական և հասարակական զարգացման փոխկապակցվածության մեջ՝ համադրելով քաղաքական որոշումների, տնտեսական վերափոխումների և մշակութային նախաձեռնությունների ազդեցությունը քրդական համայնքների վրա։ Գիտական առումով աշխատությունն արժեքավոր է նրանով, որ առանձին ուսումնասիրության առարկա է դարձնում Հայաստանի քրդական բնակչության պատմական զարգացումը՝ այն ներառելով Հայաստանի խորհրդային շրջանի ընդհանուր պատմության համատեքստում։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուրային և հետազոտական նշանակություն ունի Հայաստանի քրդերի սոցիալական պատմությամբ, քրդագիտությամբ, Կովկասի ժողովուրդների պատմությամբ, ազգային փոքրամասնությունների կրթական ու մշակութային զարգացմամբ և խորհրդային հասարակության վերափոխումներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Աշխատությունը նպաստում է Հայաստանի պատմության բազմազգ և բազմամշակութային պատկերի ամբողջական ընկալմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով քրդական համայնքի պատմական ներկայության, հասարակական մասնակցության և մշակութային զարգացման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արևելագետներին, ազգագրագետներին, քրդագետներին, ուսանողներին և ընթերցողների լայն շրջանակին՝ որպես Հայաստանի քրդական համայնքի անցյալի, նրա հասարակական կյանքի և խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմական վերափոխումների ուսումնասիրության մասնագիտական նյութ։
Обновлено. 2026-11-17
Бесплатно
Бесплатно