Եգանյան, Աշոտ Սամվելի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների, հարկային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և հարկման հատուկ ռեժիմների կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հարկային համակարգի ձևավորման ու զարգացման տեսական և տնտեսական հիմունքները, հարկերի դերը պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, տնտեսական գործունեության կարգավորման և գործարար միջավայրի զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը, հարկային բեռի բաշխման սկզբունքներին, հարկային վարչարարության կազմակերպմանը և հարկային օրենսդրության կատարելագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են հարկման ընդհանուր և հատուկ ռեժիմների առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման պայմանները, տնտեսական նշանակությունը և ազդեցությունը տարբեր չափերի տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության վրա։ Դիտարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկատիրության հարկման մեխանիզմները, շրջանառության հարկի, միկրոձեռնարկատիրության և այլ պարզեցված հարկային կարգավորումների կիրառման հետ կապված տնտեսական ու իրավական հարցերը։ Կարևորվում են հարկային արտոնությունների նպատակահարմարության, հարկային պարտավորությունների հաշվարկման պարզեցման, հաշվետվողականության պահանջների և հարկ վճարողների վարչարարական ծախսերի նվազեցման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տնտեսական, վիճակագրական և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ գնահատելու հարկման տարբեր ռեժիմների ազդեցությունը պետական եկամուտների, ձեռնարկատիրական ակտիվության և հարկային կարգապահության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային համակարգի զարգացման միջազգային փորձին, տարբեր պետություններում կիրառվող հատուկ հարկային ռեժիմներին և դրանց առանձին մոտեցումների՝ Հայաստանի տնտեսական միջավայրում կիրառման հնարավորություններին։ Առանձնացվում են հարկային օրենսդրության կայունության, հարկման արդարության, տնտեսական մրցակցության հավասար պայմանների ապահովման և ստվերային տնտեսության նվազեցման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Կարևորվում է նաև հարկային վարչարարության թվայնացումը, հարկ վճարողների սպասարկման համակարգերի զարգացումը և հարկային վերահսկողության արդյունավետության բարձրացումը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի Հայաստանի հարկաբյուջետային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների կառավարման և հարկային կարգավորման տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման հետազոտողների, ձեռնարկատերերի և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։