Երզնկյան, Ելենա Լևոնի

Лингвистика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է դեյքտիկ բառերի իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ժամանակակից անգլերեն լեզվի նյութի հիման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է դեյքսիսի երևույթը՝ որպես լեզվական միջոց, որը կապում է խոսքի բովանդակությունը հաղորդակցական իրավիճակի, խոսողի, հասցեատիրոջ, ժամանակի և տարածության հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են դեյքտիկ միավորների սեմանտիկական կառուցվածքը, դրանց կիրառման համատեքստային պայմանները, խոսքային նշանակությունը և հաղորդակցական գործառույթները։ Քննարկվում են անձնական, տարածական, ժամանակային և այլ տեսակի դեյքսիսների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը անգլերեն խոսքի կառուցման և իմաստային մեկնաբանության գործընթացում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի լեզվի տեսության, ժամանակակից անգլերենի ուսումնասիրության, թարգմանության և հաղորդակցական լեզվաբանության ոլորտների համար։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և լեզվի կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում դեյքտիկ բառերի իմաստային և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ խոսքային հաղորդակցության և համատեքստի հետ դրանց փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն լեզվական միավորները, որոնց նշանակությունը հնարավոր չէ լիարժեք մեկնաբանել առանց խոսողի, խոսակցի, հաղորդակցության վայրի, ժամանակի և տվյալ խոսքային իրավիճակի վերաբերյալ տեղեկությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձ, տարածություն և ժամանակ մատնանշող լեզվական միջոցներին, ինչպես նաև սոցիալական հարաբերություններ և խոսքային տեքստի առանձին հատվածներ ցույց տվող դեյքտիկ ձևերին։ Վերլուծվում է բառի բառարանային նշանակության և կոնկրետ հաղորդակցական իրավիճակում ձեռք բերած իմաստի հարաբերակցությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող է նույն լեզվական միավորը տարբեր համատեքստերում վերաբերել տարբեր անձանց, առարկաների, վայրերի կամ ժամանակային հատվածների։ Քննության են առնվում անձնական և ցուցական դերանունների, տեղ և ժամանակ արտահայտող մակբայների ու այլ ցուցիչ միավորների կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է խոսողի դիտակետի և հաղորդակցական նպատակի դերը արտահայտության իմաստի ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև խոսողի ու հասցեատիրոջ ընդհանուր գիտելիքների ազդեցությունը դեյքտիկ միավորների ճիշտ ընկալման վրա։ Ուսումնասիրվում են ուղղակի հաղորդակցության, գրավոր խոսքի և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակների օրինակներ՝ պարզելու համար, թե ինչպես են համատեքստային գործոնները փոփոխում կամ հստակեցնում բառերի նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իմաստաբանության և գործաբանության փոխհարաբերությանը, քանի որ դեյքտիկ արտահայտությունների մեկնաբանությունը միաժամանակ կախված է դրանց լեզվական նշանակությունից և օգտագործման կոնկրետ պայմաններից։ Դիտարկվում են նաև այն դեպքերը, երբ դեյքտիկ կենտրոնը փոփոխվում է, և խոսողը լեզվական միջոցներով ներկայացնում է իրադարձությունները մեկ այլ անձի, վայրի կամ ժամանակային դիրքի տեսանկյունից։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալ ժամանակակից անգլերենի համատեքստային իմաստաստեղծման մեխանիզմները, լեզվական ձևերի և հաղորդակցական իրավիճակի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև դեյքսիսի դերը բնական խոսքի կազմակերպման և արդյունավետ հաղորդակցության ապահովման գործում։