Ղազարյան, Սոֆյա Խաչատուրի

Культура

Աշխատությունը նվիրված է մանկապատանեկան տարիքի համար ստեղծված հայկական դաշնամուրային երաժշտության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ստեղծագործությունների մեկնաբանման և կատարողական խնդիրների առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հայկական դաշնամուրային ստեղծագործությունների գեղարվեստական, երաժշտական և մանկավարժական արժեքն է, ինչպես նաև դրանց ճիշտ ընկալման և կատարողականորեն համոզիչ ներկայացման հարցերը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր ստեղծագործությունների ժանրային, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մեղեդային լեզուն, ռիթմիկ կազմակերպումը, հարմոնիկ մտածողությունը, ազգային երաժշտական տարրերի կիրառումը և դրանց ազդեցությունը կատարողական մեկնաբանության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մանկապատանեկան երաժշտության առանձնահատկությանը, քանի որ նման ստեղծագործությունները պետք է միաժամանակ ունենան գեղարվեստական արժեք և համապատասխանեն սովորողի տարիքային, տեխնիկական, երաժշտական և հոգեբանական հնարավորություններին։ Դաշնամուրի մեկնաբանման հարցերը դիտարկվում են կատարողի կողմից ստեղծագործության կերպարային և արտահայտչական բովանդակության բացահայտման տեսանկյունից՝ ներառելով հնչերանգի, դինամիկայի, ֆրազավորման, տեմպի, արտիկուլյացիայի, պեդալավորման և երաժշտական ձևի ընկալման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև տեխնիկական դժվարությունների հաղթահարմանը, մատնադրության ընտրությանը, ձեռքերի և մատների աշխատանքի կազմակերպմանը, ռիթմիկ ճշգրտությանը և կատարողական հմտությունների աստիճանական զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մանկապատանեկան դաշնամուրային երկացանկի հետ աշխատանքը միայն տեխնիկական պատրաստվածության ձևավորման գործընթաց չէ․ այն կարող է նպաստել ազգային երաժշտական մտածողության, գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական երևակայության և երաժշտական ինքնուրույնության զարգացմանը։ Հայկական երաժշտական լեզվի առանձնահատկությունների բացահայտումը կատարողին հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ընկալելու ստեղծագործության ազգային բնույթը և համապատասխան կերպով փոխանցելու դրա գեղարվեստական բովանդակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դաշնամուրի ուսուցիչներին, կատարողներին, երաժշտական դպրոցների և քոլեջների դասավանդողներին, երաժշտագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական դաշնամուրային երաժշտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է մանկապատանեկան երկացանկի ընտրության, ուսուցման մեթոդների կատարելագործման և հայկական դաշնամուրային ստեղծագործությունների կատարողական առանձնահատկությունների ավելի խորքային ընկալման համար։