Հակոբյան, Գոհար Մեխակի

Право

Աշխատությունը նվիրված է առողջապահության ոլորտում անձի վերաբերյալ գաղտնի տեղեկությունների քրեաիրավական պաշտպանության տեսական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բժշկական գործունեության, անձնական կյանքի անձեռնմխելիության և իրավական պատասխանատվության փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն տեղեկությունների իրավական բնույթի պարզաբանումն է, որոնք բուժօգնության դիմելու, առողջական վիճակի, ախտորոշման, հետազոտությունների, բուժման կամ բժշկական սպասարկման ընթացքում հայտնի են դառնում համապատասխան մասնագետներին և ենթակա են գաղտնիության պահպանման։ Քննվում են գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության իրավական հիմքերը, դրա պահպանման պարտականություն ունեցող անձանց շրջանակը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում նման տեղեկությունների ապօրինի հավաքումը, օգտագործումը կամ հրապարակումը կարող է առաջացնել քրեական պատասխանատվություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանցակազմի իրավաբանական հատկանիշների վերլուծությանը՝ իրավական պաշտպանության օբյեկտի, արարքի դրսևորման ձևերի, պատասխանատվության ենթակա սուբյեկտների և մեղքի առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Կարևորվում է քրեական պատասխանատվության և իրավական պաշտպանության այլ միջոցների՝ քաղաքացիաիրավական, վարչական ու կարգապահական պատասխանատվության սահմանազատումը, քանի որ գաղտնիության յուրաքանչյուր խախտում ինքնին պարտադիր չէ, որ ունենա քրեաիրավական բնույթ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև այն իրավաչափ բացառությունները, երբ առողջապահական տեղեկությունների փոխանցումը կարող է թույլատրվել օրենքով սահմանված հիմքերի առկայության դեպքում՝ հաշվի առնելով անձի իրավունքների և հանրային նշանակություն ունեցող շահերի հավասարակշռման անհրաժեշտությունը։ Ժամանակակից առողջապահության թվայնացման պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում էլեկտրոնային բժշկական գրառումների, տեղեկատվական համակարգերի և տվյալների փոխանցման ընթացքում գաղտնիության ապահովման իրավական խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ներպետական իրավակարգավորումների և միջազգային իրավական չափանիշների փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով անձնական կյանքի, առողջապահական տվյալների և մասնագիտական գաղտնիքի պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը բժշկական գաղտնիքի պահպանումը դիտարկում է որպես հիվանդի իրավունքների, բժշկական մասնագիտության նկատմամբ վստահության և անձնական կյանքի պաշտպանության կարևոր երաշխիք՝ միաժամանակ վերլուծելով այն սահմանները, որոնց դեպքում պետության քրեաիրավական միջամտությունը կարող է կիրառվել գաղտնիության առավել լուրջ խախտումների նկատմամբ։