Համբարյան, Լուսինե Ռաֆայելի

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի ջրային էկոհամակարգում ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների սեզոնային հաջորդափոխությունների ուսումնասիրությանը ջրի մակարդակի կրկնակի նվազման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ջրիմուռային համակեցությունների տեսակային կազմի, քանակական հարաբերակցության, կենսազանգվածի և տարածաժամանակային բաշխման փոփոխություններն են տարվա տարբեր եղանակներին, ինչպես նաև դրանց կապը ջրաբանական և ֆիզիկաքիմիական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Ֆիտոպլանկտոնը դիտարկվում է որպես լճային էկոհամակարգի կարևոր կենսաբանական բաղադրիչ, որը մասնակցում է առաջնային արտադրության ձևավորմանը և զգայուն կերպով արձագանքում է ջերմաստիճանի, լուսային պայմանների, սննդատարրերի հասանելիության, ջրի թափանցիկության ու այլ էկոլոգիական գործոնների փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր կարգաբանական և էկոլոգիական խմբերի հերթափոխին, դրանց զարգացման սեզոնային փուլերին և առանձին խմբերի գերակայության փոփոխությանը։ Ջրի մակարդակի նվազումը դիտարկվում է որպես էկոհամակարգի կառուցվածքի վրա ազդող կարևոր գործոն, որը կարող է փոխկապակցված լինել ափամերձ գոտու, ջրային զանգվածների շրջանառության, ջերմային ռեժիմի և կենսածին տարրերի բաշխման փոփոխությունների հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ֆիտոպլանկտոնի սեզոնային բնական դինամիկան ջրային միջավայրի երկարաժամկետ փոփոխությունների հետ և տարբերակելու պարբերական սեզոնային գործընթացները ավելի լայն էկոլոգիական վերափոխումներից։ Քննվում են նաև տարբեր տեսակների և խմբերի էկոլոգիական պահանջները, դրանց արձագանքը միջավայրի պայմաններին և համակեցությունների կառուցվածքային վերակազմավորման հնարավոր օրինաչափությունները։ Ֆիտոպլանկտոնի ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարող է օգտագործվել ջրային համակարգի էկոլոգիական վիճակի գնահատման համար, քանի որ դրանց փոփոխությունները տեղեկատվություն են տալիս լճում ընթացող կենսաբանական և նյութափոխանակային գործընթացների մասին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև տարբեր սեզոնների և ժամանակահատվածների տվյալների համեմատությունը, որը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել լճային էկոհամակարգի փոփոխականության մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոկենսաբանության, ջրիմուռաբանության, ջրային էկոլոգիայի և լճագիտության մոտեցումները՝ բացահայտելու ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների սեզոնային զարգացման օրինաչափությունները և դրանց փոխկապակցվածությունը Սևանա լճի ջրաբանական ռեժիմի փոփոխությունների հետ։