Հիշեյան, Լուսինե

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանում պահպանվող բացիկների հավաքածուի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես ազգային մշակութային, պատմական և տեսողական ժառանգության արժեքավոր մաս։ Հավաքածուում ընդգրկված նյութերը կարող են կարևոր սկզբնաղբյուր հանդիսանալ Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, քաղաքային միջավայրի, ճարտարապետության, արվեստի, հասարակական կյանքի, նշանավոր անձանց և տարբեր ժամանակաշրջանների առօրյա մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բացիկին ոչ միայն որպես փոստային հաղորդակցության միջոցի, այլև որպես ժամանակաշրջանի տեսողական հիշողությունը պահպանող փաստաթղթի։ Լուսանկարչական և պատկերազարդ բացիկներում պահպանված քաղաքային տեսարանները, փողոցները, հրապարակները, պատմական շենքերը, հուշարձանները, եկեղեցիները, բնապատկերները և մշակութային կառույցները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բնակավայրերի արտաքին տեսքի և ճարտարապետական միջավայրի փոփոխությունները։ Հավաքածուի առանձին հատվածներ կարող են ներկայացնել նաև գրողների, արվեստագետների, գիտնականների և հասարակական գործիչների դիմանկարներ, արվեստի ստեղծագործությունների վերարտադրություններ, տոնական ու հոբելյանական պատկերներ և պատմական իրադարձությունների հետ կապված նյութեր։ Կարևոր նշանակություն ունի բացիկների մատենագիտական և նկարագրական մշակումը՝ հեղինակության, հրատարակչության, ստեղծման կամ տպագրության ժամանակաշրջանի, պատկերված վայրի կամ անձի և այլ բնութագրիչների հնարավոր նույնականացմամբ։ Նման աշխատանքը նպաստում է հավաքածուի համակարգմանը և հետազոտողների համար դրա տեղեկատվական արժեքի բարձրացմանը։ Առանձին ուշադրության է արժանի նաև բացիկների ֆիզիկական պահպանությունը, քանի որ թղթային կրիչների երկարաժամկետ պահպանումը պահանջում է համապատասխան պայմաններ և մասնագիտական մոտեցում։ Թվայնացումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել բնօրինակների հաճախակի օգտագործման անհրաժեշտությունը և միաժամանակ ընդլայնել դրանց հասանելիությունը՝ ստեղծելով որոնելի թվային հավաքածուներ։ Բացիկների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև պատկերագրության, լուսանկարչության և հրատարակչական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ դրանց ձևավորումը, տպագրական տեխնիկան և գեղարվեստական լուծումները արտացոլում են տարբեր ժամանակաշրջանների գեղագիտական մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ հավաքածուն կարող է ծառայել որպես բազմաբնույթ աղբյուր պատմաբանների, արվեստաբանների, ճարտարապետության և քաղաքաշինության հետազոտողների, ազգագրագետների, գրադարանագետների և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով տեսողական պատմական հիշողության պահպանմանը, ուսումնասիրմանն ու հանրայնացմանը։