Հովհաննիսյան, Արման Հենրիկի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական ապահովագրության համակարգի կայացման և զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բժշկական ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես առողջապահության ֆինանսավորման և սոցիալական պաշտպանության կարևոր մեխանիզմ, որը կարող է նպաստել բնակչության համար բժշկական ծառայությունների հասանելիության բարձրացմանը, առողջապահական ծախսերի ֆինանսական բեռի նվազեցմանը և առողջապահական համակարգի կայունության ապահովմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բժշկական ապահովագրության էությունը, սկզբունքները, ձևավորման նախադրյալներն ու կազմակերպման հիմնական մոդելները, ինչպես նաև տարբեր երկրների փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ առողջապահական համակարգի առանձնահատկություններին, բժշկական ծառայությունների ֆինանսավորման գործող մեխանիզմներին և ապահովագրական համակարգի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական, իրավական ու կազմակերպական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ձևավորման, բնակչության վճարունակության, ապահովագրական ռիսկերի գնահատման, բժշկական ծառայությունների արժեքի և որակի վերահսկման, ապահովագրական կազմակերպությունների ու բուժհաստատությունների փոխհարաբերությունների հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բժշկական ապահովագրության ներդրման և ընդլայնման ընթացքում առաջացող հնարավոր խնդիրներին՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությանը, համակարգի արդյունավետ կառավարմանը, բնակչության իրազեկվածության մակարդակին, ապահովագրական մշակույթի ձևավորմանը և բժշկական ծառայությունների որակի ու հասանելիության ապահովմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման և վերահսկողության դերը, քանի որ արդյունավետ համակարգի ձևավորման համար անհրաժեշտ են հստակ իրավական մեխանիզմներ, ապահովագրական հարաբերությունների մասնակիցների պատասխանատվության սահմանում և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության գործուն երաշխիքներ։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են նաև բժշկական ապահովագրության ընդլայնման հնարավոր ազդեցությունները առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման, բուժօգնության կազմակերպման, կանխարգելիչ ծրագրերի զարգացման և բնակչության սոցիալական պաշտպանության վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է բացահայտել այն ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ՀՀ-ում բժշկական ապահովագրության կայուն և արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական հնարավորությունները, առողջապահական կարիքները և միջազգային փորձը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կառավարման, տնտեսագիտության, ապահովագրության և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի առողջապահական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։