Հովհաննիսյան, Գ. Ն.

Литература

Այս աշխատանքը անդրադառնում է պատմական ճշմարտացիության խնդրին գեղարվեստական գրականության մեջ՝ վերլուծելով այն սահմանային տարածքը, որտեղ պատմական փաստը և գեղարվեստական վերարտադրությունը փոխազդում են միմյանց հետ։ Հետազոտության մեջ պատմական ճշմարտացիությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես փաստերի ճշգրիտ վերարտադրություն, այլ նաև որպես հեղինակի կողմից պատմական իրականության իմաստավորման և վերաիմաստավորման գործընթաց, որտեղ կարևոր դեր ունեն գեղարվեստական պայմանականությունը, հեղինակային դիրքորոշումը և ժամանակի ընկալման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ պատմական թեմայով ստեղծագործություններում հաճախ առաջանում է լարվածություն փաստականության և գեղարվեստական ազատության միջև, ինչը հանգեցնում է տարբեր մեկնաբանությունների՝ կախված ընթերցողի ակնկալիքներից և մշակութային համատեքստից։ Քննարկվում են նաև այն մեթոդները, որոնց միջոցով գրողները ստեղծում են պատմական «իրականության պատրանք», օգտագործելով փաստագրական նյութեր, ժամանակի լեզվական վերարտադրություն, իրական անձանց և իրադարձությունների ներմուծում, ինչպես նաև հորինված տարրերի համադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական վեպի ժանրին, որտեղ հեղինակը հաճախ միավորում է գիտական պատմագրության և գեղարվեստական մտքի սկզբունքները՝ ստեղծելով բազմաշերտ տեքստ, որը միաժամանակ և՛ արտացոլում է, և՛ մեկնաբանում պատմությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ գեղարվեստական գրականության մեջ պատմական ճշմարտացիությունը բացարձակ կատեգորիա չէ, այլ հարաբերական և բազմիմաստ երևույթ, որը ձևավորվում է պատմության, արվեստի և ընթերցողի ընկալման փոխազդեցության արդյունքում։

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական ժառանգությանը, նրա գեղարվեստական աշխարհին և հայ գրականության զարգացման գործում ունեցած նշանակությանը։ Աշխատության մեջ քննվում են բանաստեղծի ստեղծագործության հիմնական թեմաներն ու գաղափարները, քնարական հերոսի ներաշխարհը, սիրո, հայրենիքի, բնության, կարոտի, մենության և մարդկային ճակատագրի վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իսահակյանի պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկություններին՝ լեզվական պարզությանը, երաժշտականությանը, հուզական արտահայտչականությանը, ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությանը և ազգային մտածողության դրսևորումներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նրա ստեղծագործական ճանապարհը տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում և բացահայտելու այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել նրա գեղարվեստական մտածողության, թեմատիկ նախասիրությունների և աշխարհայացքի մեջ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում բանաստեղծի կապը հայ ժողովրդի պատմության և մշակույթի հետ, ինչպես նաև հայրենիքի գաղափարի ու ազգային ինքնության արտահայտությունը նրա ստեղծագործություններում։ Քննարկվում են նաև արձակ և բանաստեղծական գործերի փոխհարաբերությունները, առանձին կերպարների ու խորհրդանիշների նշանակությունը և ժողովրդական ավանդույթների ստեղծագործական վերամշակման եղանակները։ Իսահակյանի գրական ժառանգությունը ներկայացվում է որպես ազգային և համամարդկային արժեքների համադրություն, որտեղ անձնական ապրումներն ու զգացմունքները հաճախ վերածվում են մարդու գոյության, սիրո, կորստի և ժամանակի մասին ընդհանրական մտորումների։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության մասնագետներին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ պոեզիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական անհատականության, գեղարվեստական մտածողության և նրա գրական ժառանգության ազգային ու համամարդկային նշանակության ուսումնասիրության համար։