Ջնդոյան, Շերազ Խալիլի

Финансы

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտի կառավարման, կազմակերպական կառուցվածքի, ֆինանսական ապահովման և բժշկական ծառայությունների մատուցման արդյունավետության բարձրացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում առողջապահական համակարգի ձևավորման և զարգացման սոցիալ-տնտեսական նախադրյալները, պետական կառավարման և կարգավորման մեխանիզմները, առողջապահական հաստատությունների գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բնակչության առողջության պահպանման ոլորտում պետական և մասնավոր հատվածների դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի առողջապահության համակարգի կառուցվածքային փոփոխություններին, առողջապահական բարեփոխումների հիմնական ուղղություններին, բժշկական օգնության և սպասարկման կազմակերպման սկզբունքներին և ոլորտի կառավարման արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Ուսումնասիրվում են առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման աղբյուրները, պետական բյուջեի միջոցների բաշխման մեխանիզմները, բնակչության ուղղակի վճարումները, մասնավոր ֆինանսավորման հնարավորությունները և առողջապահական ապահովագրության տարբեր մոդելների կիրառման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են առողջապահական ծախսերի պլանավորման, ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման, բժշկական հաստատությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության գնահատման և առողջապահական ծառայությունների արժեքի ձևավորման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում բժշկական օգնության մատչելիության և հասանելիության ապահովմանը, բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի առողջապահական կարիքներին, տարածքային անհամաչափություններին և բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունների վրա սոցիալ-տնտեսական գործոնների ազդեցությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առողջապահական ֆինանսավորման արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով բժշկական ծառայությունների որակը, բուժօգնության արդյունքները, ֆինանսական միջոցների օգտագործման արդյունավետությունը և բնակչության ֆինանսական պաշտպանվածության մակարդակը։ Դիտարկվում են առաջնային բժշկական օգնության, ամբուլատոր-պոլիկլինիկական և հիվանդանոցային ծառայությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը, առողջապահական հաստատությունների նյութատեխնիկական ապահովվածությունը և բժշկական անձնակազմի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում առողջապահության ոլորտում պետական պատվերի կազմակերպման, բժշկական ծառայությունների փոխհատուցման մեխանիզմների, ֆինանսական վերահսկողության և առողջապահական կազմակերպությունների հաշվետվողականության հարցերին։ Քննության են առնվում առողջապահական համակարգի ֆինանսավորման միջազգային մոդելները, հարկային ֆինանսավորման, պարտադիր և կամավոր բժշկական ապահովագրության, ինչպես նաև խառը ֆինանսավորման համակարգերի առավելություններն ու սահմանափակումները՝ Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պայմաններում դրանց կիրառելիության գնահատման տեսանկյունից։ Կարևորվում են նաև առողջապահական կազմակերպությունների կառավարման ժամանակակից մոտեցումները, ռազմավարական պլանավորումը, ֆինանսական կայունության ապահովումը, ծախսերի օպտիմալացումը և բժշկական ծառայությունների որակի վերահսկման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են առողջապահության ոլորտում մարդկային ռեսուրսների կառավարման, բուժաշխատողների մասնագիտական պատրաստվածության, աշխատանքի վարձատրության, մասնագիտական մոտիվացիայի և բժշկական հաստատությունների կազմակերպական արդյունավետության փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առողջապահական տեղեկատվական համակարգերի զարգացմանը, բժշկական ծառայությունների թվայնացմանը, առողջապահական տվյալների օգտագործմանը և ֆինանսական կառավարման գործընթացներում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին։ Հետազոտության շրջանակներում դիտարկվում են առողջապահական քաղաքականության մշակման և իրականացման մեխանիզմները, պետական կարգավորման գործիքները, ֆինանսավորման առաջնահերթությունների սահմանման սկզբունքները և առողջապահական ծրագրերի սոցիալ-տնտեսական արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բնակչության առողջապահական կարիքների և առկա ֆինանսական հնարավորությունների համապատասխանեցմանը, կանխարգելիչ բժշկության զարգացմանը, հիվանդությունների վաղ հայտնաբերմանն ուղղված ծրագրերի ֆինանսավորմանը և առողջապահական ծառայությունների շարունակականության ապահովմանը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Հայաստանի առողջապահության համակարգի կազմակերպական և ֆինանսական հիմնախնդիրների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, կառավարման ու ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը, առողջապահական ռեսուրսների առավել արդյունավետ բաշխմանը և բնակչության համար որակյալ բժշկական օգնության հասանելիության բարձրացմանն ուղղված առաջարկությունների մշակմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել առողջապահության կազմակերպիչների, առողջապահական տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, բժշկական հաստատությունների ղեկավարների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հանրային առողջապահության փորձագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բժշկական ու տնտեսագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։