Կաֆյան, էլլա Մանվելի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող նախադպրոցական տարիքի երեխաների համատեղ կրթության և դաստիարակության կազմակերպման մանկավարժական մոդելի ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորումն է, որտեղ տարբեր կրթական կարիքներ ունեցող երեխաները կարող են մասնակցել ընդհանուր ուսումնական, խաղային, հաղորդակցական և սոցիալական գործունեությանը՝ ստանալով իրենց անհատական հնարավորություններին համապատասխան աջակցություն։ Քննվում են նախադպրոցական կրթության կազմակերպման մանկավարժական և հոգեբանական սկզբունքները, երեխաների անհատական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ուսուցման և դաստիարակության գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխայի սոցիալականացմանը, հասակակիցների հետ հաղորդակցությանը, ինքնուրույնության զարգացմանը, ճանաչողական ակտիվության խթանմանը և կրթական միջավայրին աստիճանական հարմարմանը։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժների, հոգեբանների, հատուկ մանկավարժների և այլ մասնագետների համագործակցության նշանակությունը՝ յուրաքանչյուր երեխայի կրթական կարիքները գնահատելու և համապատասխան մանկավարժական աջակցություն կազմակերպելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանիքի մասնակցությունը, քանի որ ծնողների և կրթական հաստատության շարունակական համագործակցությունը նպաստում է երեխայի զարգացման վերաբերյալ միասնական մոտեցումների ձևավորմանը և տարբեր միջավայրերում աջակցության հետևողականությանը։ Դիտարկվում են խմբային և անհատական աշխատանքի համադրման, խաղային գործունեության, հաղորդակցական առաջադրանքների և զարգացմանը նպաստող մանկավարժական միջոցների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև կրթական միջավայրի մատչելիության, երեխաների միջև դրական փոխհարաբերությունների ձևավորման, մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության և անհրաժեշտ ուսումնամեթոդական պայմանների ապահովման հարցերը։ Ինտեգրված մոտեցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տարբեր կարիքներ ունեցող երեխաների նույն խմբում ընդգրկում, այլև որպես նրանց ակտիվ մասնակցությունն ու անհատական զարգացումը խթանող ամբողջական մանկավարժական համակարգ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նախադպրոցական մանկավարժության, հատուկ մանկավարժության, զարգացման հոգեբանության և ներառական կրթության մոտեցումները՝ երեխայակենտրոն, աջակցող և սոցիալական փոխգործակցությանը նպաստող կրթադաստիարակչական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։