Քալանթարյան, Ա. Ա.

История

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի կարևորագույն քաղաքային կենտրոններից մեկի՝ Դվինի նյութական մշակույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով վաղ միջնադարի նշանակալի ժամանակաշրջան։ Հետազոտության հիմքում ընկած են Դվինի պեղումների ընթացքում հայտնաբերված հնագիտական նյութերը, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքի տնտեսական, արհեստագործական, կենցաղային և մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները։ Դվինը միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, վարչական, առևտրական և արհեստագործական կարևոր կենտրոններից էր, ուստի նրա նյութական ժառանգությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն առանձին բնակավայրի, այլև ամբողջ տարածաշրջանի պատմության վերակազմության համար։ Աշխատության շրջանակում նյութական մշակույթը դիտարկվում է որպես պատմական զարգացման անմիջական վկայություն՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու բնակելի միջավայրը, կենցաղային իրերը, խեցեղենը, ապակե և մետաղական առարկաները, արհեստագործական արտադրանքի տեսակներն ու տեխնիկական առանձնահատկությունները։ Հնագիտական գտածոների քննությունը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում քաղաքի բնակչության առօրյայի, արտադրական հմտությունների, տնտեսական զբաղմունքների, առևտրական փոխհարաբերությունների և մշակութային ազդեցությունների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նյութական հուշարձանների համադրությունը պատմական ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունների հետ, քանի որ այն օգնում է բացահայտելու քաղաքի զարգացման, փոփոխությունների և շարունակականության գործընթացները։ Հետազոտությունը նպաստում է նաև միջնադարյան Հայաստանի քաղաքային մշակույթի, արհեստների մասնագիտացման, տեղական արտադրության և արտաքին կապերի ուսումնասիրությանը։ Այն արժեքավոր գիտական աղբյուր է Դվինի հնագիտության, վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության, քաղաքաշինության և նյութական մշակույթի վերաբերյալ հետազոտությունների համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների և Հայաստանի պատմական քաղաքների ու մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։