Քարամյան, Նարինե Վահանի

Химия

Աշխատությունը նվիրված է β-արոիլակրիլաթթուների և կառուցվածքով դրանց հարակից միացությունների՝ ֆոսֆոր և ազոտ պարունակող նուկլեոֆիլների հետ փոխազդեցությունների օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տվյալ չհագեցած կարբոնիլային համակարգերի ռեակցունակությունն է, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը քիմիական փոխակերպումների ուղղության վրա և տարբեր բնույթի նուկլեոֆիլային մասնիկների վարքագծի համեմատական վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլեկուլներում առկա կարբոնիլային, կարբօքսիլային և չհագեցած հատվածների փոխադարձ էլեկտրոնային ազդեցությանը, քանի որ այդ գործոնները պայմանավորում են ռեակցիոն կենտրոնների էլեկտրոֆիլությունը և հնարավոր փոխակերպումների ընտրողականությունը։ Քննվում է արոմատիկ հատվածի բնույթի և տեղակալիչների էլեկտրոնային ու տարածական հատկությունների ազդեցությունը միացությունների ռեակցունակության վրա։ Ֆոսֆորային և ազոտային նուկլեոֆիլների հետ փոխազդեցությունները դիտարկվում են օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմների, կառուցվածք–ռեակցունակություն կապերի և առաջացող նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնարավոր մրցակցող փոխակերպումների ուսումնասիրությունը, երբ սկզբնական նյութում մի քանի ռեակցիոն կենտրոնների առկայությունը կարող է պայմանավորել տարբեր ուղղություններով ընթացող գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև ստերեոքիմիական գործոններին և այն հանգամանքին, թե մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ փոխազդեցության ընտրողականության վրա։ Ստացված միացությունների բնութագրումը և կառուցվածքային համեմատությունը հնարավորություն են տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել ելանյութերի էլեկտրոնային կառուցվածքի ու նուկլեոֆիլների բնույթի միջև առկա կապերի մասին։ Տարբեր հարակից միացությունների համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտմանը և տվյալ դասի օրգանական նյութերի քիմիական վարքագծի համակարգմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրգանական քիմիայի, ֆիզիկական օրգանական քիմիայի և հետերոատոմային միացությունների քիմիայի մոտեցումները՝ կենտրոնանալով նուկլեոֆիլային փոխազդեցությունների մեխանիստական առանձնահատկությունների, կառուցվածքային գործոնների և ռեակցունակության միջև փոխկապակցվածության բացահայտման վրա։