Կարապետյան, Ինեսա Աշոտի

История

Աշխատությունը նվիրված է մ.թ.ա. VI–IV դարերում Հայաստանի տարածքում ձևավորված և զարգացած նյութական մշակույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրության հիմնական աղբյուրները հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութական մնացորդներն են, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու այդ ժամանակաշրջանի հասարակության տնտեսական գործունեությունը, կենցաղը, արհեստները, բնակավայրերի կառուցվածքը, թաղման սովորույթները և մշակութային կապերը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում պեղումների արդյունքում հայտնաբերված կավե, քարե և մետաղական առարկաների, զենքերի, աշխատանքային գործիքների, խեցեղենի, զարդերի և կենցաղային իրերի ուսումնասիրությանը։ Դրանց ձևը, պատրաստման տեխնիկան, տարածվածությունը և գործառույթները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի արհեստագործության մակարդակը, արտադրական ավանդույթներն ու բնակչության առօրյա կյանքի առանձնահատկությունները։ Առանձին նշանակություն ունի բնակավայրերի և հնագիտական համալիրների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք պատկերացում են տալիս բնակչության տեղաբաշխման, բնակարանաշինության, տնտեսական կազմակերպման և հասարակական հարաբերությունների մասին։ Թաղման հուշարձանների ու դրանցում հայտնաբերված նյութերի վերլուծությունը լրացնում է ժամանակաշրջանի հոգևոր և սոցիալական մշակույթի վերաբերյալ պատկերացումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու թաղման ծեսերը, սոցիալական տարբերությունները և հավատալիքների որոշ դրսևորումներ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև Հայաստանի տարածքի մշակութային զարգացումները հարակից տարածաշրջանների հետ համադրելու տեսանկյունից, քանի որ հնագիտական նյութերը կարող են վկայել տարբեր մշակույթների միջև առևտրական, տնտեսական և մշակութային շփումների մասին։ Պեղումների տվյալների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու մ.թ.ա. VI–IV դարերի Հայաստանի հասարակության և նրա նյութական ժառանգության մասին։ Գիրքը հատկապես արժեքավոր է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, արևելագետների և Հայաստանի հին պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար, քանի որ հիմնվում է ոչ թե միայն գրավոր տեղեկությունների, այլև անմիջական հնագիտական վկայությունների վրա և նպաստում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային գործընթացների գիտական վերակազմությանը։