Կաժոյան, Հրաչյա Ալբերտի

Политология

Աշխատությունը նվիրված է համայնքների ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես հայ հասարակության քաղաքացիական ինքնակազմակերպման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության կենտրոնում համայնքի՝ որպես սոցիալական, տարածքային և քաղաքացիական միավորման ձևի դերն է հասարակական հարաբերությունների կազմակերպման, տեղական խնդիրների լուծման և քաղաքացիների մասնակցության ընդլայնման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են համայնքների առաջացման և կայացման նախադրյալները, դրանց զարգացման վրա ազդող քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային գործոնները, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման և քաղաքացիական հասարակության փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների ինքնակազմակերպման մեխանիզմներին, համայնքային նախաձեռնություններին, հասարակական մասնակցությանը և տեղական մակարդակում որոշումների կայացման գործընթացներին։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում համայնքները կարող են վերածվել ոչ միայն վարչատարածքային կառավարման միավորների, այլև հասարակական փոխգործակցության, փոխօգնության, պատասխանատվության և քաղաքացիական ակտիվության կենտրոնների։ Քննարկվում են նաև համայնքային կառույցների արդյունավետության, բնակչության մասնակցության, տեղական իշխանությունների և հասարակական կազմակերպությունների համագործակցության, համայնքային ռեսուրսների կառավարման և հանրային շահերի ներկայացման հիմնախնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայ հասարակության առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով պատմական փորձը, սոցիալական կապերի բնույթը, տեղական համայնքների ավանդույթները և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև այն խոչընդոտներին, որոնք կարող են սահմանափակել համայնքների ինքնակազմակերպման ներուժը, այդ թվում՝ քաղաքացիների պասիվությունը, մասնակցային մշակույթի անբավարար զարգացումը, կառավարման խնդիրները, ռեսուրսների սահմանափակությունը և համայնքային նախաձեռնությունների ինստիտուցիոնալացման դժվարությունները։ Աշխատության հիմնական արժեքը համայնքային զարգացման և քաղաքացիական հասարակության կայացման փոխկապակցվածության բացահայտումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հասարակության ժողովրդավարական զարգացման ներքին մեխանիզմների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, քաղաքագետների, պետական և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, քաղաքացիական հասարակության հետազոտողների, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, դասախոսների և ուսանողների համար։