Խաչատրյան, Ռուզան Ռուդոլֆի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մասնագիտական նպատակներով անգլերենի ուսուցման ընթացքում սովորողների հնչարտաբերական իրազեկության ձևավորման և զարգացման տեսական ու մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում օտար լեզվով արդյունավետ մասնագիտական հաղորդակցության համար անհրաժեշտ արտասանական կարողությունների զարգացումն է՝ հնչյունների ճիշտ տարբերակման և արտաբերման, բառային շեշտի, նախադասության ռիթմի, հնչերանգի և կապակցված խոսքի առանձնահատկությունների գիտակցված յուրացման միջոցով։ Հնչարտաբերական իրազեկությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին հնչյունների ճիշտ արտասանելու կարողություն, այլև որպես սովորողի՝ խոսքի հնչյունական կառուցվածքը նկատելու, վերլուծելու, սեփական արտասանությունը վերահսկելու և հաղորդակցական իրավիճակին համապատասխանեցնելու ունակություն։ Մասնագիտական անգլերենի դասընթացում այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ սովորողները պետք է կարողանան հասկանալի և վստահ հաղորդակցվել մասնագիտական քննարկումների, ներկայացումների, հանդիպումների և այլ մասնագիտական իրավիճակների ընթացքում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սովորողների մայրենի լեզվի հնչյունական համակարգի հնարավոր ազդեցությունները անգլերենի արտասանության վրա, առավել հաճախ հանդիպող դժվարությունները և դրանց հաղթահարմանն ուղղված մանկավարժական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել լսողական տարբերակման և արտասանական կարողությունների փոխկապակցված զարգացմանը, քանի որ խոսքային հնչյունների և հնչերանգային օրինաչափությունների ճանաչումը նպաստում է դրանց ավելի գիտակցված վերարտադրմանը։ Կարևորվում է մասնագիտական բառապաշարի արտասանության յուրացումը՝ ներառելով տերմինների շեշտադրությունը և մասնագիտական խոսքում դրանց բնական կիրառումը։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել ձայնագրությունների, թվային ուսումնական միջոցների, ինքնագնահատման և հետադարձ կապի կիրառումը՝ սովորողներին հնարավորություն տալով լսել, համեմատել և աստիճանաբար կատարելագործել սեփական խոսքը։ Միաժամանակ առաջնային նպատակ կարող է համարվել ոչ թե որևէ կոնկրետ լեզվակրի արտասանության ամբողջական ընդօրինակումը, այլ խոսքի հասկանալիությունը և հաղորդակցական արդյունավետությունը միջազգային մասնագիտական միջավայրում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, կիրառական լեզվաբանության, հնչյունաբանության և մասնագիտական նպատակներով անգլերենի ուսուցման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել սովորողների հնչարտաբերական իրազեկության հետևողական զարգացման արդյունավետ մեթոդական համակարգը։