Խուդավերդյան, Դավիդ Սուրիկի

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է սպեկտրային վերլուծության համար նախատեսված կիսահաղորդչային ֆոտոդետեկտորի մշակմանը՝ ընդգրկելով սարքի աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նյութերի ընտրությունը և տեխնիկական բնութագրերի օպտիմալացման խնդիրները։ Հետազոտության հիմքում լույսի կամ այլ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցությամբ կիսահաղորդչային նյութում առաջացող ֆոտոէլեկտրական երևույթների օգտագործումն է՝ ճառագայթման ինտենսիվությունն ու սպեկտրային բաղադրությունը էլեկտրական ազդանշանի վերածելու նպատակով։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել ֆոտոդետեկտորի զգայունությունը, սպեկտրային արձագանքը, մութ հոսանքը, աղմուկի մակարդակը, արձագանքման արագությունը, դինամիկ տիրույթը և հայտնաբերման շեմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիսահաղորդչային նյութի և կառուցվածքի ընտրությանը, քանի որ դրանց ֆիզիկական հատկությունները որոշում են այն ալիքային երկարությունների միջակայքը, որտեղ սարքը կարող է արդյունավետորեն արձագանքել ճառագայթմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր կառուցվածքներ, այդ թվում՝ p-n անցումներով, p-i-n կառուցվածքով կամ այլ ֆոտոզգայուն տարրերով լուծումներ, ինչպես նաև դրանց աշխատանքի վրա ազդող տեխնոլոգիական գործոնները։ Սպեկտրային վերլուծության համար ֆոտոդետեկտորի մշակումը պահանջում է ոչ միայն բարձր զգայունություն, այլև ճշգրիտ և կայուն սպեկտրային արձագանք, որպեսզի տարբեր ալիքային երկարությունների ճառագայթումները հնարավոր լինի հուսալիորեն տարբերակել և քանակապես գնահատել։ Աշխատությունը կարող է ներառել սարքի էլեկտրական և օպտիկական բնութագրերի տեսական հաշվարկներ, համակարգչային մոդելավորում, փորձնական նմուշի պատրաստում և դրա չափագիտական փորձարկումներ։ Կարևոր ուղղություն է նաև ֆոտոդետեկտորի ազդանշանների մշակման համակարգի մշակումը, քանի որ չափման վերջնական ճշգրտությունը կախված է ոչ միայն զգայուն տարրի հատկություններից, այլև ուժեղացման, ֆիլտրման, թվայնացման և տվյալների մշակման մեխանիզմներից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ջերմաստիճանի, արտաքին լուսային միջավայրի և էլեկտրոնային աղմուկի ազդեցությանը՝ սարքի կայունությունն ու չափումների վերարտադրելիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Մշակված սարքը կարող է կիրառություն ունենալ սպեկտրոսկոպիայում, օպտիկական չափումներում, նյութերի հետազոտության, շրջակա միջավայրի վերահսկման, արդյունաբերական չափագիտության և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է ճառագայթման սպեկտրային բաղադրության արագ և զգայուն որոշում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կիսահաղորդչային սարքերի, օպտոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի, չափագիտության և էլեկտրոնիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրության հիմնական արժեքը տեսական ֆիզիկական սկզբունքների և ինժեներական նախագծման համադրման մեջ է՝ նպատակ ունենալով ստեղծել սպեկտրային չափումների համար զգայուն, կայուն և տեխնոլոգիապես իրագործելի կիսահաղորդչային ֆոտոդետեկտոր։