Կոբելյան, Վահան Սուրիկի

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է կաթիլային ոռոգման համակարգերի նախագծման, կազմակերպման և արդյունավետ կիրառման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բնակլիմայական, հողային և գյուղատնտեսական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ջրային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործման, մշակաբույսերի ջրապահովվածության բարելավման և ոռոգման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման խնդիրներն են։ Քննվում են կաթիլային ոռոգման տեխնոլոգիայի ընդհանուր սկզբունքները, ջրի նպատակային և հավասարաչափ մատակարարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համակարգի հիմնական կառուցվածքային տարրերի փոխկապակցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ոռոգման ռեժիմի ընտրությանը՝ հաշվի առնելով մշակաբույսերի կենսաբանական պահանջները, հողի ջրաֆիզիկական հատկությունները, տեղումների քանակը, օդի ջերմաստիճանը, գոլորշիացումը և տեղանքի բնական պայմանները։ Ուսումնասիրվում են ջրի բաշխման արդյունավետության, հողի խոնավության պահպանման և բույսերի արմատային գոտում անհրաժեշտ ջրային պայմանների ձևավորման հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում համակարգերի շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությունը՝ կապված ջրի որակի, ֆիլտրման, խողովակաշարերի և ջրամատակարարման տարրերի աշխատանքի կայունության հետ։ Դիտարկվում են նաև տեղանքի ռելիեֆի և ջրի հասանելի ճնշման ազդեցությունները համակարգի աշխատանքի և ոռոգման հավասարաչափության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ավանդական և ջրախնայող ոռոգման եղանակների տեխնիկական, տնտեսական և ագրոնոմիական առանձնահատկությունները՝ գնահատելով դրանց համապատասխանությունը տարբեր գյուղատնտեսական պայմաններին։ Անդրադարձ է կատարվում կաթիլային ոռոգման ներդրման տնտեսական նպատակահարմարությանը, սկզբնական ներդրումների և հետագա շահագործման ծախսերի հարաբերակցությանը, աշխատանքի կազմակերպմանը և ջրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությանը։ Կարևորվում է նաև տեխնոլոգիայի կիրառման բնապահպանական նշանակությունը՝ հողերի ջրային ռեժիմի ավելի նպատակային կառավարման և սահմանափակ ջրային պաշարների արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ոռոգման ճարտարագիտության, հողագիտության, ագրոնոմիայի և ջրային տնտեսության մոտեցումները՝ Հայաստանի գյուղատնտեսական պայմաններին համապատասխան կաթիլային ոռոգման համակարգերի կիրառման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։