Մանդակունի, Հովհան

Религия

Ժողովածուն ընդգրկում է Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Մանդակունուն վերագրվող ճառեր, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ եկեղեցական մատենագրության և հայրաբանական ժառանգության մեջ։ Հովհաննես Մանդակունին 5-րդ դարի հայ հոգևոր և մատենագրական կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը կապված է քրիստոնեական վարդապետության տարածման, եկեղեցական կյանքի ամրապնդման և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության հետ։ Ճառերը ներկայացնում են քրիստոնեական ուսմունքի հիմնարար գաղափարները՝ անդրադառնալով հավատքին, ապաշխարությանը, աղոթքին, պահեցողությանը, ողորմածությանը, խոնարհությանը և բարոյական պատասխանատվությանը։ Դրանցում կարևոր տեղ ունեն մարդու ներաշխարհի քննությունը, մեղքի գիտակցումը, առաքինությունների զարգացումը և Աստծու հետ հոգևոր կապի պահպանման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակին բնորոշ քարոզչական խոսքը միավորում է աստվածաբանական դատողությունը, բարոյական խրատը և ճարտասանական արտահայտչամիջոցները՝ նպատակ ունենալով ոչ միայն բացատրել քրիստոնեական սկզբունքները, այլև ներգործել ընթերցողի հոգևոր ու վարքականոնային մտածողության վրա։ Ճառերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան հայ եկեղեցու քարոզչական ավանդույթի, կրոնական պատկերացումների և հասարակական կյանքի բարոյական պահանջների մասին։ Դրանք կարևոր են նաև հայ գրական լեզվի պատմության տեսանկյունից՝ պահպանելով գրաբարի արտահայտչական հնարավորությունները, հոգևոր բառապաշարը և ճարտասանական ձևերը։ Ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է Հովհաննես Մանդակունու մատենագրական ժառանգության, հայ հայրաբանական մտքի և հայկական եկեղեցական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։