Մարտիրոսյան, Նարինե Ռուդիկի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում պաշարների հաշվառման և վերլուծության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության և կառավարման համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում նյութական և արտադրական պաշարների հաշվառման կազմակերպման, դրանց շարժի վերահսկման, գնահատման և օգտագործման արդյունավետության վերլուծության հարցերն են։ Պաշարները արտադրական կազմակերպությունների ընթացիկ գործունեության կարևորագույն բաղադրիչներից են, քանի որ հումքի, նյութերի, կիսաֆաբրիկատների, պատրաստի արտադրանքի և այլ պաշարների առկայությունն ու շրջանառության արագությունը անմիջականորեն ազդում են արտադրական գործընթացի անընդհատության, ինքնարժեքի, շահութաբերության և ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պաշարների դասակարգման և հաշվապահական հաշվառման սկզբունքները, դրանց մուտքի և ելքի փաստաթղթավորումը, պահեստային հաշվառումը, արժեքի որոշման և ֆինանսական հաշվետվություններում արտացոլման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշարների գնահատման ճշգրտությանը, քանի որ դրանց հաշվեկշռային արժեքի ճիշտ որոշումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես կազմակերպության ֆինանսական վիճակի իրական պատկերի ձևավորման, այնպես էլ արտադրանքի ինքնարժեքի հաշվարկման համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պաշարների մնացորդների վերլուծությանը, շրջանառելիության ցուցանիշներին, պահեստավորման ժամկետներին, ավելցուկային կամ դանդաղ շրջանառվող պաշարների բացահայտմանը և նյութական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատմանը։ Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպությունների օրինակով կարող են ուսումնասիրվել հաշվառման և կառավարման այն խնդիրները, որոնք առաջանում են մատակարարման անկայունությունից, գների փոփոխություններից, նյութական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունից, պահեստային գործընթացների ոչ բավարար կազմակերպվածությունից կամ հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվության միջև անհամապատասխանությունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ներքին վերահսկողության համակարգը, որի միջոցով հնարավոր է կանխել պաշարների կորուստները, անարդյունավետ օգտագործումը, սխալ հաշվառումը և չարդարացված կուտակումները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ պաշարների հաշվառման և վերլուծության արդյունավետ համակարգը կարող է նպաստել շրջանառու միջոցների ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը, պահեստային ռիսկերի կառավարմանը և կազմակերպության ֆինանսական կայունության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, ուսանողների և հետազոտողների համար։