Մինասյան, Արշալույս Կարլենի

Право

Աշխատությունը նվիրված է քրեական դատավարության ընթացքում անձանց, առարկաների կամ այլ օբյեկտների ճանաչման նպատակով ներկայացման իրավական, կազմակերպական և տակտիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում են տվյալ դատավարական գործողության նշանակությունը, դրա իրականացման սկզբունքները, ապացուցողական արժեքը և քրեական գործի համար կարևոր հանգամանքների բացահայտման գործընթացում ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճանաչման հոգեբանական հիմքերին՝ մարդու ընկալման, հիշողության, նախկինում տեսած օբյեկտի մտապատկերի պահպանման և հետագայում այն տարբերակելու կարողության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ճանաչման հավաստիության վրա, այդ թվում՝ սկզբնական դիտարկման պայմանները, ժամանակային ընդմիջումը, ճանաչվող օբյեկտի առանձնահատկությունները և ճանաչող անձի հոգեբանական վիճակը։ Դատավարական տեսանկյունից քննարկվում են գործողության օրինական կազմակերպման, մասնակիցների իրավունքների ապահովման, արդյունքների պատշաճ արձանագրման և ստացված տվյալների ապացուցողական նշանակության հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նախապատրաստական փուլին, որի ընթացքում անհրաժեշտ է գնահատել ճանաչման իրականացման նպատակահարմարությունը, պարզել ճանաչող անձի՝ նախկինում ընկալած օբյեկտի վերաբերյալ հիշողությունները և ընտրել համապատասխան կազմակերպական պայմաններ։ Քրեագիտական տակտիկայի շրջանակում ուսումնասիրվում են գործողության արդյունավետությունն ու օբյեկտիվությունը բարձրացնող մոտեցումները, ինչպես նաև այն սխալներն ու կողմնակալության հնարավոր աղբյուրները, որոնք կարող են հանգեցնել ոչ հավաստի արդյունքների։ Անդրադարձ է կատարվում անձի արտաքին հատկանիշներով ճանաչմանը, առարկաների և այլ օբյեկտների նույնականացման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարբեր իրավիճակներում կիրառվող դատավարական մոտեցումների տարբերություններին։ Քննարկվում է ճանաչման արդյունքների հարաբերակցությունը քրեական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ՝ ընդգծելով դրանց համակցված և բազմակողմանի գնահատման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարևորում է օրինականության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և ապացույցների արժանահավատության պահանջների պահպանումը՝ ցույց տալով, որ ճանաչման արդյունքների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ճանաչող անձի հայտարարությամբ, այլև ամբողջ գործողության կազմակերպման և փաստաթղթավորման պատշաճությամբ։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության և քրեագիտության համար՝ նպաստելով ճանաչման հետ կապված դատավարական գործողությունների գիտական հիմնավորմանն ու իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործմանը։